Sint Jansteen

Plaats
Dorp
Hulst
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

ZL gemeente St Jansteen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente St Jansteen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente St Jansteen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Sint Jansteen

Terug naar boven

Status

- Sint Jansteen is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Hulst. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1970.

- Wapen van de voormalige gemeente Sint Jansteen.

- Onder het dorp Sint Jansteen valt ook buurtschap 't Hoekje.

Terug naar boven

Naam

Spelling
Volgens een gemeentelijk besluit is de spelling van deze plaatsnaam formeel Sint Jansteen, dus zonder koppelteken en met Sint voluit. Op de plaatsnaamborden staat St. Jansteen.

In de volksmond
Lokaal wordt het dorp kennelijk  kortweg Steen genoemd, getuige de naam van diverse verenigingen onder Links.

Oudere vermeldingen
Sint Janssteen, 1840 Sint Jan-Steen.

Terug naar boven

Ligging

Sint Jansteen ligt direct Z van Hulst en grenst in het Z aan België.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Sint Jansteen 287 huizen met 1.587 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 129/708 (= huizen/inwoners), de buurtschappen Heikant 77/422, De Drie Hoefijzers 13/71 en Kapellebrug 23/124 en ‘verschillende polders’ 45/262. De gemeente omvatte verder de buurtschap Absdale. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.300 huizen met ca. 3.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Sint Jansteen is eerst in 1664, bij een regeling der grenzen, aan de Verenigde Nederlanden gekomen. Het was toen de hoofdplaats van de baronie en vrije heerlijkheid ‘Sint Jan Steen en Glossenberge’.

In april 1747 is Sint Jansteen 'in de as gelegd' in opdracht van de Nederlandse luitenant-generaal Pieter de la Rocque, die toen commandant was van de stad en het garnizoen Hulst. Er zouden slechts 2 huizen overeind zijn gebleven. Hij gaf het bevel om Sint Jansteen af te branden om een vrijer schootsveld te krijgen tegen de Fransen die op weg waren om Hulst te bezetten. Dit speelde in het kader van de Oostenrijkse Successieoorlog. De la Rocque werd voor zijn gedrag bij die verdediging van Hulst tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld en stierf in gevangenschap op Slot Loevestein. Zie voor nadere toelichting het artikel over het Beleg van Hulst.

Rond 1840 was er in Sint Jansteen naast de landbouw sprake van een bierbrouwerij, een korenmolen en twee klompenmakerijen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Sint Jansteen heeft 2 rijksmonumenten.

- Mariakapel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - CV De Slippers. - HKC De Prammekes. - CV Spuit 11.

- Jaarmarkt (op een zaterdag begin maart).

- De Kermiskoers Steen, traditioneel op de dinsdag tijdens Kermis in Sint jansteen, is naar eigen zeggen een van de gezelligste en mooiste koersen in Zeeuws-Vlaanderen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Sinds 2008 beheert stichting Het Zeeuwse Landschap de waterwingebieden bij Sint Jansteen, Clinge en Wilde Landen bij Heikant. Samen circa 450 hectare. Ongeveer tweederde bos, de rest akkers en weilanden. Het grensgebied in de omgeving van de genoemde dorpen is om meerdere redenen bijzonder. Er is sprake van bijzondere flora en fauna, die elders in Zeeland niet of slechts spaarzaam voorkomt. Dat is te danken aan het kleinschalige landschap en de overgang van zand naar klei. Ook de aanwezigheid van waterwinning, die beperkingen aan het landbouwkundig gebruik oplegt, is een plus.

Toch staan de bijzondere planten en dieren onder druk. Uitvoering van een ruilverkaveling, rond 1970, tastte het kleinschalige landschap ernstig aan. Planten als rapunzel en vlozegge en dieren als geelgors en boomkikker verdwenen. Ook in de waterwingebieden zelf was sprake van verlies aan natuurwaarden.

Bedreigde plant- en diersoorten krijgen nu weer een extra ruggensteun. Het gaat om amfibieën, vleermuizen, vogels, insecten en zelfs een vis als de kleine modderkruiper. Het Zeeuwse Landschap wil hier het kleinschalige cultuurlandschap en ontwikkeling van heideveldjes bevorderen. Op een voorheen braakliggend terrein bij de Clingse bossen, waar veel veldkrekels leven, is een systeem gekomen van 5 wisselakkers. Kleine lapjes grond, waarop 2 jaar rogge wordt geteeld, die vervolgens jaren braak blijven liggen. Daar kan hei groeien. Op de beteelde akkers is terugkeer van zeldzame akkerkruiden als hertshooi en dreps mogelijk.

Door het graven van nieuwe infiltratievijvers lag in Wilde Landen een grote berg grond. Die is richting water verplaatst, waarbij betonnen duikers zijn aangebracht, zodat een soort vleermuisbunker is ontstaan. Tegelijk is een steile oeverwand ontstaan waar oeverzwaluwen kunnen broeden. Bij Sint Jansteen zijn enkele grote akkers opnieuw verkaveld, nu net als vroeger in kleinere stukken. "Een soort omgekeerde ruilverkaveling", aldus beheerder Alex Wieland. "Je krijgt weer een mozaïekpatroon." Wat greppeltjes, wat struiken en heggen maken dat compleet. Goed voor verschillende vogelsoorten en akkerkruiden.

Verspreid in de gebieden zijn drinkputten gegraven. Daar hebben salamanders, padden, kikkers en mogelijk de heikikker baat bij. En wie weet keert de verdwenen boomkikker vanuit West-Zeeuws-Vlaanderen weer terug. De putten zijn ook geschikt voor de kleine modderkruiper die al in bestaande putten zit. Verder zijn 3 boomgaarden met zeldzame hoogstamfruitrassen aangeplant, die voor het publiek toegankelijk zijn. De bossen worden omgevormd door er meer inheemse bomen in te planten.

- Natuurgebied de Schommeling bij Sint Jansteen is in 2015 geschikter gemaakt voor de rugstreeppad. Het water wordt er nu langer vastgehouden, er is variatie aangebracht in het bodemprofiel en er is een ondiepe waterpartij aangelegd. In de Schommeling is daarnaast akkernatuur in ere hersteld. Aan de hand van oude luchtfoto’s zijn weer kleine, historische akkers gemaakt. Die zijn ingezaaid met granen en akkerranden waar akkervogels, zoals de patrijs, goed kunnen leven. Tussen de akkers liggen greppels waar struiken - met stekels - zijn geplant; het ideale broedbiotoop voor patrijzen.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Sint Jansteen.

- Nieuws: - Nieuws uit Sint Jansteen op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Sint Jansteen en omgeving.

- Onderwijs en kinderopvang: - In 2017 is begonnen aan de bouw van een Brede school in Sint Jansteen, aan de Badhuisweg, bij de sportvelden. In het complex komt Basisschool Inghelosenberghe, de kinderopvang (peuterspeelzaal en BSO), een gymzaal, en de bibliotheek. "Ieder kind is anders, heeft eigen capaciteiten, talenten en interesses. Dus werken we volgens de uitgangspunten van adaptief onderwijs in een vertrouwde, geborgen en veilige omgeving. Onze school moet een plek zijn waarin ieder kind met plezier leert en zich ontwikkelt. We vinden het belangrijk ons werk te doen op basis van een aantal kernwaarden, die we gezamenlijk hebben bepaald binnen het strategisch beleidsplan van OG Perspecto: respect, vertrouwen, verbinding, pluriformiteit en passie zijn geen loze kreten, maar de basis van alles wat we doen. Aanvullend daarop hebben wij op schoolniveau 5 kernwaarden beschreven die de basis zijn van ons handelen: kwaliteit, leerling centraal, plezier, ontwikkelen en passie." Aldus de site van de basisschool.

- Jeugd: - Jeugdsoos Sint Jansteen organiseert maandelijks een activiteit voor de jeugd van 10 t/m 15 jaar.

- Sport: - v.v. Steen (voetbal). De voetbalvereniging krijgt in 2018 een nieuw kunstgrasveld, waar ook de scholieren van de naastgelegen basisschool gebruik van gaan maken.

- Overige verenigingen: - Toneelvereniging Camere van Rhetorica Sint Jan ten Steene wordt in de praktijk kortweg Toneel Steen genoemd. De vereniging is opgericht in 1917 en heeft dus in 2017 het 100-jarig bestaan gevierd.

Reactie toevoegen