Sebaldeburen

Plaats
Dorp
Grootegast
Westerkwartier
Groningen

Sebaldeburen

Terug naar boven

Status

- Sebaldeburen is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Grootegast.

- Onder het dorp Sebaldeburen vallen ook de buurtschappen Buikstede, De Jouwer, Kuzemerbalk en Westerzand.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Seballeburen.

Oudere vermeldingen
13e kopie 16e eeuw in Sibaldebuere hove, 1385 Sybaldebuiren, 1506 Sibaldeburen, 1579 Sibaldum, 1579 Sijbaldeburen, 1781 Sibaldebuiren.

Naamsverklaring
Betekent buren 'nederzetting, buurt' van (die van) de persoon Sibald.(1)

Verwensing, bijnaam/scheldnaam
"In de rubriek 'Loop naar de maan dan kun je sterren plukken' neemt Inez van Eijk (1978: 88) de vloek 'Loop naar Sebaldeburen!' op. Waarom men iemand in woede en uit minachting naar een klein dorpje in de gemeente Grootegast in Groningen toewenst, is niet geheel duidelijk. Dat men hem ver weg uit zijn gezichtsveld wil hebben, is misschien begrijpelijk, maar waarom speciaal dit dorp? Misschien moeten wij concluderen dat iemands woede zo hevig is dat hij zijn tegenstrever niet alleen naar een ver weg gelegen oord toewenst, maar ook dat dit een nietige, onbetekende vlek moet zijn waar geen enkel vertier te halen is, zodat de verwensing een dubbele straf behelst. In het Nieuw Groninger Woordenboek van K. ter Laan uit 1977 leren wij op blz. 895 het volgende: als men niet zeggen wil waar iemand naar toe gaat, zegt men 'die gaat naar Sebaldeburen'. De verwensing 'ga naar Sebaldeburen en leer het apendrillen!' betekent ‘loop naar de maan, donder op’. En de scheldnaam voor de inwoners van Sebaldeburen is apendrillers." Aldus P.G.J. van Sterkenburg in 'Vloeken' (2001).

Terug naar boven

Ligging

Sebaldeburen grenst in het W aan Grootegast en Lutjegast, in het N aan het Van Starkenborghkanaal en Grijpskerk, in het O aan Oldekerk en in het Z aan Boerakker, en ligt OZO van Gerkesklooster-Stroobos en Buitenpost, ZO van Visvliet, Burum en Kollum, ZW van Noordhorn, WZW van Zuidhorn, W van Niekerk, NNW van Tolbert en Leek, N van Nuis, NNO van Noordwijk en Marum en NO van Kornhorn en Surhuisterveen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Sebaldeburen 37 huizen met 278 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 270 huizen met ca. 680 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Sebaldeburen is de hoofdplaats geweest van de vroegere streek Langewold.

Sinds 2011 verdiept Johan Kampen zich in de geschiedenis van het dorp, met de intentie daar t.z.t. een boek over te maken. Voor iedereen die interesse heeft in de geschiedenis van het dorp en het dorpsboek in wording, is hij het weblog Historisch Sebaldeburen begonnen. In het rechtermenu vind je een aantal pagina's met veel oude foto's, krantenartikelen e.d. over het dorp, met toelichting, en ingedeeld op thema. Je kunt daar op reageren en bijvoorbeeld iets vertellen over een foto of bericht, als je er meer van weet. Op die manier wil Johan het dorp in vroeger tijden weer tot 'leven' brengen. Alle aanvullingen voor zijn dorpsboek in wording zijn zeer welkom.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Sebaldeburen heeft 3 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde kerk (Provincialeweg 44) uit 1807, de Hervormde pastorie van architect Klaas Siekman uit 1934 met aangebouwde bergplaats (Kerkweg 2), en Molen De Eendracht.

- Molen De Eendracht (Provincialeweg 7) is naast de kerk de andere 'blikvanger' in Sebaldeburen. De molen is in 1887 gebouwd nadat een voorganger uit 1801 was afgebrand. Het is een van de 7 poldermolens in het Westerkwartier. Het bijzondere van deze molen is dat zij 2 schroeven heeft waarmee het water uit de polder in de boezem kan worden gepompt. In de provincie Groningen zijn in totaal slechts 4 van dergelijke molens.Tot 1970 is de molen beroepsmatig in gebruik geweest als gemaal van de Sebaldebuurstermolenpolder. Daarna is de molen verscheidene malen gerestaureerd. Bij de laatste restauratie enkele jaren geleden zijn beide vijzels weer maalvaardig gemaakt. Vrijwillig molenaar Henk Berends (al sinds 1975!) woont in het herbouwde molenaarshuis O van de molen en laat de molen zeer regelmatig de polder bemalen. De molen is eigendom van Molenstichting Westerkwartier.

De molen leent zich goed voor educatieve doeleinden. Jaarlijks komen schoolklassen de molen bezoeken voor een themales over de waterhuishouding in hun woonomgeving. Geregeld komen inwoners van het Westerkwartier langs met familieleden uit overzeese gebieden om hen een werkende molen te laten zien. Ook andere buitenlanders en natuurlijk ook toeristen uit eigen land zijn onder de indruk van de bouwwijze en werking van de molen. Voor openingstijden, route etc. zie onder deze link.

- De hiervoor reeds vermelde vrijwillig molenaar Henk Berends liep al langer met plannen rond om eens een modelmolen te bouwen, maar het kwam er steeds niet van. In 1998 lijkt er schot in het plan te komen als hij een bestaande modelmolen overneemt van de erven van dhr. Postema te Sebaldeburen. Bij nadere inspectie bleek wel érg veel aan deze molen te moeten worden vernieuwd. Daarom besluit Henk om dan maar een volledig nieuwe molen te bouwen, naar voorbeeld van 'zijn' poldermolen De Eendracht. In voorjaar 1999 start hij met de bouw. Alle onderdelen zijn nagemaakt op een schaalgrootte van 1 op 3. Ook zijn zo veel mogelijk de in de molenbouw oorspronkelijk gebruikte houtsoorten aangehouden. Op 1 november 2003 is Modelmolen Westendorp feestelijk geopend. Zie ook de Presentatie (met veel foto's) van het project Modelmolen Westendorp voor de molenaars en het bestuur van Molenstichting Westerkwartier.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Trekkertrek Sebaldeburen (weekend eind juni).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "Het Sebaldebuurster Loopke (3 km) is een rondwandeling door het karakteristieke coulissenlandschap van het Zuidelijk Westerkwartier. Op initiatief van Dorpsbelangen Sebaldeburen, werkgroep wandelpaden, is in samenwerking met Landschapsbeheer Groningen dit Ommetje gerealiseerd. Het dorp ligt op de middelste van drie van west naar oost lopende zandruggen. Het Ommetje voert langs beeldbepalende landschapselementen als houtsingels, weilanden, petgaten en de mooie natuur. Tijdens de wandeling kun je dieren als reeën, fazanten en hazen tegenkomen. Geniet van dit Ommetje, de rust en de natuur. Veel wandelplezier!" Aldus de inleiding van de, via de link ook online te lezen, folder van het Ommetje, waarin je kunt lezen welke bijzonderheden je onderweg tegenkomt.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Sebaldeburen.

- Nieuws: - Nieuws uit Sebaldeburen op Facebook.

- Muziek: - Het Abel Tasman Koor heeft als thuishaven het dorp Sebaldeburen, maar de leden zijn afkomstig uit het hele Westerkwartier. Bij de oprichting van het koor in 1998 stond er ook een dame op de 'loopplank', die ook graag wilde meezingen. Daarom werd de naam van het koor aanvankelijk “Shantykoor Vrouw aan Boord”. Toen in 2003 het 400e geboortejaar van de in buurdorp Lutjegast geboren Abel Tasman groots werd herdacht en gevierd in de gemeente Grootegast, is het koor omgedoopt tot Abel Tasman Koor. Optreden doen ze graag en regelmatig, gemiddeld ongeveer 25 keer per jaar, in hun tenue van nagemaakte 17e-eeuwse kledij. Ze zingen de traditionele shanties en zeemansliedjes in diverse talen en verder liedjes die te maken hebben met Tasman en de zee uit het populaire genre van de jaren zestig, zeventig en tachtig. Het koor telt 48 zangers (24 mannen en 24 vrouwen) en 4 muzikanten; Elly, Femmy en Akkie op accordeon, met ritmische begeleiding van Klaas op een Cagon. Het geheel staat onder leiding van dirigent Wouter Lautenbach. Eens per 14 dagen en indien nodig wel eens vaker, wordt er gerepeteerd in ’t Spectrum, het dorpshuis van hun 'thuishaven' Sebaldeburen.

- Sport: - Judovereniging Grootegast heeft haar trainingslocatie in een gymzaal in Het Spectrum te Sebaldeburen. Zij hebben het geluk om te kunnen zeggen dat ze een aantal zeer goede trainers hebben, met veel ervaring in het judo. Ook is er een activiteitencommissie die allerlei leuke activiteiten organiseert om de vereniging actief te houden. Er wordt wedstrijdtraining gegeven, ze hebben dan ook een groep goede wedstrijdjudoka’s. Iedereen van rond de 6 jaar tot en met de senioren kan bij deze gezellige club terecht om te (leren) judoën.

- Weer: - Weerstation Sebaldeburen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Sebaldeburen.

Reactie toevoegen