Schoorl

Plaats
Dorp
Bergen NH
Kennemerland
Noord-Holland

NH gemeente Schoorl in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Schoorl in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Schoorl in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Schoorl

Terug naar boven

Status

- Schoorl is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland, gemeente Bergen NH. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

- Wapen van de voormalige gemeente Schoorl.

- De gemeente Schoorl is in 1833 vergroot met de gemeente Groet en in 1990 met een deel van de gemeente Zijpe.

- Onder het dorp Schoorl vallen ook de buurtschappen Aagtdorp, Bregtdorp en Catrijp, een deel van de buurtschap Schoorldam en de badplaats Schoorl aan Zee. Voor de postadressen vallen ook de buurtschappen Camperduin en Hargen, badplaats Hargen aan Zee, een (klein) deel van de buurtschap Leihoek en een (klein) deel van de buurtschap Zijpersluis onder het dorp, hoewel deze allemaal dichterbij het dorp Groet liggen.

Terug naar boven

Ligging

Schoorl ligt NW van Alkmaar, N van Bergen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Schoorl 164 huizen met 970 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 12/66 (= huizen/inwoners), het dorp Groet 33/186, en de buurtschappen Aagtdorp 19/111, Buitenduin 34/213, Bregtdorp 18/109, Catrijp 13/83, Hargen 30/171, Camp 2/13 en Schoorldam (deels) 3/18. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.000 huizen met ca. 5.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van) de voormalige gemeente Schoorl, kun je terecht bij Cultuur-Historische Vereniging Scoronlo.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schoorl heeft 20 rijksmonumenten.

- Molen Kijkduin (Molenweg 13) is een in 1772 gebouwde korenmolen. Het is een ronde stenen molen, gebouwd op een kleine verhoging. Op de plaats van de molen stond voor 1575 ook al een molen, vermoedelijk een standerdmolen. Bij de bouw was de Kijkduin voor 5/6 deel eigendom van Schoorl en voor 1/6 deel van Groet. Dit duurde tot 1868, toen wegens geldgebrek de molen aan een particulier moest worden verkocht. Hij heeft tot 1935 gemalen en is daarna aan de gemeente verkocht, die hem als monument heeft willen behouden. De molen is tegenwoordig eigendom van de gemeente Bergen. De Kijkduin draait regelmatig en is dan te bezoeken. Ook worden er meelproducten verkocht.

- Hargermolen.

- Het oude raadhuis/rechthuis van Schoorl (Duinweg 3) is een van de kleinste in zijn soort. Het maakt deel uit van een groep recht- en raadhuizen in Renaissancestijl, die in de eerste helft van de 17e eeuw op het ingepolderde land van Noord-Holland zijn gebouwd. Het gebouw heeft een sierlijke topgevel uit 1601 met pilasters geplaatst op consoles en gemetselde voluten. Het interieur is slechts één ruimte: de raadzaal waar tevens recht werd gesproken. Naast het portaal bevindt zich een oud cachot. De Zaanse schouw in de zaal is van rond 1800. Nadat aan het begin van de 20e eeuw een nieuw raadhuis werd gebouwd, is het rechthuisje in gebruik geweest als woning van de gemeentesecretaris, uitleenzaal voor de openbare bibliotheek en vergaderzaal van het polderbestuur. Het cachot bleef tot na 1942 in gebruik als politiecel. In 1931 gaven plannen tot verbreding van de Duinweg aanleiding het pand uiteindelijk te schenken aan Vereniging Hendrick de Keyser, onder bepaling dat het gebouw enkele meters achteruit zou worden geplaatst. De ingreep geschiedde maar helaas bleek het door de slechte bouwkundige toestand niet mogelijk het pand te verrollen, waardoor er niets anders op zat dan steen voor steen afbraak en vervolgens een totale herbouw.

- Gevelstenen in Schoorl.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "De provincie Noord-Holland, de gemeente Bergen en Staatsbosbeheer hebben besloten dat 94 procent van het Schoorlse duinbos, waaronder het Baaknolbos, blijft staan. Om het kwetsbare Schoorlse duingebied te herstellen, blijft kap van bos noodzakelijk. Herstel van dit Natura 2000-gebied is nodig om de unieke planten en dieren te behouden en terug te laten keren. Dit gebeurt door maatregelen zoals het verwijderen van de bovenste grondlaag (afplaggen) en lokale bomenkap. Met name de bomenkap zorgde de afgelopen periode voor onrust. Met het besluit om het Baaknolbos in principe niet te kappen, is de overtuiging dat zowel de ecologische doelen als de zorgen vanuit de omgeving een plek krijgen. Daarnaast is toegezegd bij de uitwerking van de maatregelen rekening te houden met de locatie van strandtent Paal 29 en de begaanbaarheid van fiets- en wandelpaden in het gebied.

De kap van het Baaknolbos was onderdeel van de vervolgfasen met herstelmaatregelen die na 2021 in het duingebied plaatsvinden. De provincie, de gemeente en Staatsbosbeheer benadrukken hun uiterste best te doen om, eventueel met behulp van alternatieve maatregelen, mét behoud van dit bos, de Natura 2000-doelen te behalen. Als de komende jaren niet uit de natuurmonitoring blijkt dat kap écht nodig is, blijft het bos dus bestaan. Ook het participatieplatform Schoorlse Duinen, dat bestaat uit betrokkenen uit de omgeving, is positief over dit besluit. De provincie werkt anno 2019 aan een plan voor de monitoring en evaluatie van de herstelmaatregelen uit de eerste fase. Deze plannen worden naar verwachting begin 2020 besproken met de omgevingspartijen." (bron: Provincie Noord-Holland, november 2019)

- In de Schoorlse duinen is een tweede begrazingsgebied gerealiseerd, ten zuiden van de Schoorlse Zeeweg. Het tweede begrazingsgebied bestaat uit de Mariavlakte, het Frederiksveld en ‘t Groote Ganzenveld. Er zijn rasters, veeroosters en klaphekjes geplaatst. Sinds eind 2010 wordt het gebied begraasd met Black Aberdeen Angus runderen. Deze runderen lopen ook in het noordelijke begrazingsgebied. Ze zijn zeer vriendelijk van aard en kunnen het hele jaar buiten lopen.

Het uitgestrekte duingebied van Schoorl bestaat uit open duinen, bos en natte vlakten. Om het gebied open te houden is het belangrijk dat het niet met bomen dichtgroeit. Met de traditionele manier van beheer - kappen van houtopslag - lukt dit niet. Daarom is op twee plaatsen in het Schoorlse duingebied gekozen voor begrazing met runderen.

Het zuidelijke begrazingsgebied blijft toegankelijk voor het publiek. In het noordelijke gebied tussen de Baaknolweg, Harger Zeeweg, Schoorlse zeeweg en de nieuwe weg, lopen ook runderen. Dit noordelijk begrazingsgebied is niet toegankelijk voor honden, in het zuidelijk begrazingsgebied mogen honden aangelijnd mee. (bron: Staatsbosbeheer, 16-8-2010)

- Natura 2000-gebied Abtskolk en De Putten (genoemd naar de gelijknamige meertjes in het gebied) is ca. 600 hectare groot en ligt tussen Petten en Burgervlotbrug in het N en Groet, Hargen en Camperduin in het Z. Door het gebied loopt de Oude Schoorlse Zeedijk. N hiervan is voorheen gem. Zijpe, Z hiervan (= Verenigde Harger- en Pettemerpolder) is voorheen gem. Schoorl. Het is een leefgebied voor dwergganzen, kolganzen, grauwe ganzen en Smienten. - Nadere informatie over Abtskolk en De Putten op de site van de provincie Noord-Holland.

- In Buitencentrum Schoorlse Duinen van Staatsbosbeheer vindt u informatie over het ontstaan van de Schoorlse Duinen en de planten en dieren die er leven. Daarnaast is het centrum een vertrekpunt voor een bezoek aan de Schoorlse Duinen. Verder is hier voor kinderen het Speelbos Zandspoor. Klimmen en klauteren, een hut bouwen of kliederen met water. Vies worden mag!

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Bergen en Schoorl.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schoorl (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Sport: - Duinrand S is een voetbalclub die voorkomt uit een fusie van v.v. Duinranders en s.v. Schoorl. De S is dus een afkorting van de plaatsnaam, maar wat de vereniging betreft staat de S ook voor Samen, Sociaal, Sterk en Sportief.

Reactie toevoegen