Schoonoord

Plaats
Dorp
Coevorden
Drenthe

schoonoord dorpsgezicht 1959 [640x480].jpg

Schoonoord dorpsgezicht 1959

Schoonoord dorpsgezicht 1959

Schoonoord

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Schoonoord.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Schoonoord.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schoonoord (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Schoonoord is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Coevorden. T/m 1997 gemeente Sleen.

- Buurdorp De Kiel is als klein dorp voor veel voorzieningen aangewezen op het grotere Schoonoord. Daarom worden ze soms wel gezamelijk als tweelingdorp beschouwd en beschreven. Maar De Kiel is nog wel degelijk een apart dorp met een eigen identiteit, met bijv. nog een eigen Dorpsbelangen, school en dorpshuis.

- Men woont 'op' en dus niet 'in' Schoonoord.

- Onder het dorp Schoonoord valt de buurtschap Kibbelveen.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Skonnerd, Schonnerd. Een inwoner van dit dorp is een Skonnerder of Schonnerder.

Oudere vermeldingen
1858 Schoonoord.

Naamsverklaring
Vervener Klijn (zie bij Klijndijk) heeft deze nederzetting gesticht en deze haar naam gegeven. Je kunt de naam in dit geval letterlijk 'vertalen'. Het is evenals bijvoorbeeld Schoonebeek een 'loknaam' die aan de beoogde aantrekkelijkheid van de plaats refereert.(1) Wellicht heeft Klijn zich laten inspireren door de naam van het nabijgelegen dorpje Schoonloo.

Terug naar boven

Ligging

Schoonoord ligt NW van Emmen en Sleen, W van Odoorn, Z van Borger, aan de provincialeweg Sleen-Rolde (N376).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In het stichtingsjaar 1854 woonden er in Schoonoord 30 gezinnen met in totaal 148 personen. Een jaar later waren dat al 65 gezinnen met in totaal 363 personen. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De veenkolonie Schoonoord is in 1854 gesticht rond het kruispunt van het op dat moment nog aan te leggen Oranjekanaal (dat drie jaar later Schoonoord bereikte) met de weg van Sleen naar Rolde en Assen. Dit was een hoger gelegen punt, een 'zandkop', ten opzichte van de omgeving. De eerste bewoners waren veenwerkers uit Smilde, die zich bezighielden met de ontginning van de nabijgelegen venen van het Odoornerveen. De jaren daarna vestigden zich er ook arbeiders die aan de aanleg van het Oranjekanaal werkten.

"Landgenoten, 't Is u bekend dat er in Drenthe een nieuw dorp wordt aangelegd, dat den naam Schoonoord draagt. Misschien weet u niet dat daarin reeds 92 kinderen zijn, van 5 tot 12 jaren, die geen schoolonderwijs ontvangen. Evenmin zult gij weten dat Schoonoord reeds 65 huisgezinnen telt, waarin tezamen 363 zielen, die niet dan op anderhalf uur afstands de openlijke godsdienstuitoefening bijwonen kunnen. Wat moet er van deze 363 zielen worden? Waartoe zullen die kinderen opgroeijen?" Met deze oproep uit 1855 in de Provinciale Drentsche en Asser Courant probeerden drie predikanten en een aannemer geld in te zamelen voor een school annex kerkgebouw in Schoonoord. Deze werden gerealiseerd in een voorheen leegstaande houten loods. Behalve het school- en kerkgebouwtje bestond Schoonoord aanvankelijk vooral uit plaggenhutten die zich in een lintbebouwing langs kanaal en weg uitstrekten. De huidige hervormde kerk aan de Kerklaan 15 was de opvolger van de 'loods-kerk' en is gebouwd in 1866. Vooral na de Tweede Wereldoorlog heeft Schoonoord zich verder ontwikkeld aan beide zijden van het Oranjekanaal.

De hervormde kerk en de gereformeerde kerk zijn gefuseerd tot PKN-gemeente. Op termijn zal een van beide panden worden afgestoten en hopelijk een alternatieve herbestemming krijgen.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Schoonoord, kunt u terecht bij de volgende instanties, sites en literatuur:

- Historische Vereniging 't Ellertsveld, p/a dhr. A. Gerbers, Slenerweg 88, 7848 AK  Schoonoord. Tel. 0591-381491, e-mail [email protected].

- Pagina's Geschiedenis van Schoonoord op de lokale dorpssite (zie daar ook de menu's aan de linkerkant!).

- Het boek 'Kroniek van Schoonoord' (uitg. hist. ver. 't Ellertsveld) omvat informatie over de periode 1854-1954 en is verschenen ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van het dorp in 2004.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schoonoord heeft 4 rijksmonumenten.

- Hervormde (PKN) kerk (Kerklaan 15). Geschiedenis van de hervormde kerk te Schoonoord.

- Gereformeerde (PKN) kerk De Wijngaard (Kerklaan 35).

- De Molen van Schoonoord (Tramstraat 22) is het restant van een stellingmolen.

- Hunebed De Papeloze Kerk.

- Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van Schoonoord in 1954 werden een aantal plaggenhutten en veenhuisjes nagebouwd op een stuk heideveld. Dit is uitgegroeid tot het Openluchtmuseum Ellert en Brammert. Schoonoord is bekend van de sage van de reuzen Ellert en Brammert. In openluchtmuseum Ellert en Brammert kunt u beleven hoe de mensen in de streek rondom Schoonoord een eeuw geleden woonden en leefden. De plaggenhut neemt daarbij een centrale plaats in. In het museum vindt u verder een Saksische boerderij, een schaapskooi, een tolhuis, een nagebootst hunnebed, een schooltje, een keiklopperij, smederij, houtzagerij, een veenderij, een miniatuuur kalkoven en een gevangenis. De oude dorpsherberg dient als restaurant. In de kinderboerderij is een kippenverblijf opgenomen met Drentse hoenders van verschillende kleurslagen, zoals die vroeger overal in Drenthe op de boerenerven voorkwamen.

In de expositieruimte zijn geologische verzamelingen van mineralen, ertsen, gesteenten en fossielen ondergebracht. In een schuur liggen andere herinneringen uit het verleden: een oude bomenzaag, een collectie turf- en kolenkachels, een kapperszaak, schoenmakerij, een verzameling landbouwgereedschappen- en wertuigen en weegtoestellen. De reuzen Ellert en Brammert staan als blikvangers bij de ingang van het museum. In de holwoning van de beide rovers wordt de legende gedeeltelijk driedimensionaal uitgebeeld.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Schoonoord.

- Basisschool De Slagkrooie.

- Schoonoords Volkslied.

Reactie toevoegen