Schinnen

Plaats
Dorp en gemeente
Schinnen
Heuvelland
Limburg

LB gemeente Schinnen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Schinnen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Schinnen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Schinnen

Terug naar boven

Status

- Schinnen is een dorp en gemeente in de provincie Limburg, in de regio Heuvelland.

- De gemeente Schinnen is in 1982 vergroot met de gemeenten Amstenrade en Oirsbeek.

- De gemeente Schinnen omvat naast de gelijknamige hoofdplaarts verder nog de dorpen Amstenrade, Doenrade, Oirsbeek, Puth en Sweikhuizen. Dat zijn 6 dorpen in totaal.

- Onder het dorp Schinnen vallen ook de buurtschappen Breinder, Hegge (grotendeels), Heisterbrug, Hommert (deels, binnen de gemeente Schinnen valt een deel, namelijk het grootste deel van de buurtschap, ook nog onder het dorp Amstenrade; de buurtschap valt onder drie gemeenten, drie dorpen en één voormalig dorp/huidig stadsdeel (zijnde Hoensbroek) in totaal), Nagelbeek, Thull en Wolfhagen. Dat zijn 7 buurtschappen in totaal.

- Onder de gemeente Schinnen vallen verder ook nog de buurtschappen Daniken (deels), Klein-Doenrade, Oude Kerk (deels) en Windraak (deels, 2 panden). Bij elkaar zijn dat 4 buurtschappen; de gemeente omvat dus, met de buurtschappen die geheel of gedeeltelijk onder het dorp Schinnen vallen erbij opgeteld, 11 buurtschappen.

- Wapen van de gemeente Schinnen.

- Sinds 2001 onderhoudt de gemeente Schinnen een stedenband (jumelage) met de Poolse gemeente Krobia. In vele opzichten zijn er overeenkomsten tussen beide gemeenten. Het zijn beide plattelandsgemeenten, met een vergelijkbaar aantal inwoners verdeeld over meerdere kernen.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Schinnen.

Terug naar boven

Naam

Lokale schrijfwijze en uitspraak
Sjènne.

Oudere vermeldingen
1164 en 1148 vals ca. 1175 Schinne, 1208 Scinne, 1211 Skines.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk een waternaam, verwant met skîn-* ‘schijnen, schitteren’.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Schinnen ligt ZO van Geleen, NW van Hoensbroek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Schinnen 399 huizen met 2.017 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 58/280 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen Wolfhagen 23/132, Thulle 34/173, Hommert 10/56 en Heisterbrug 16/94, dorp Puth 95/502 met de buurtschappen Daniken 15/61, Hegge 30/155, Breinder 9/51 en Nagelbeek 53/274, en dorp Sweikhuizen 56/239.

- In 1982 is de gemeente in het kader van de gemeentelijke herindelingen opgeheven en gelijk weer opgericht. De nieuwe gemeente is als volgt samengesteld:
van Schinnen: 1.429 hectare met 6.173 inwoners;
van Oirsbeek: 709 hectare met 4.721 inwoners;
van Amstenrade: 147 hectare met 2.295 inwoners (betreft het dorp Amstenrade. Het deel van Treebeek dat onder Amstenrade viel, is naar de gemeente Brunssum overgegaan);
van Merkelbeek: 37 onbewoonde hectaren.

- De gemeente Schinnen heeft tegenwoordig ca. 6.000 huizen met ca. 14.000 inwoners. Het gelijknamige dorp heeft ca. 1.200 huizen met ca. 3.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente, kunt u terecht bij Vereniging Historie Schinnen.

Terug naar boven

Beschrijving gemeente

Schinnen bestaat van oudsher uit een kern en enkele buurtschappen, afwisselend gescheiden door een groengebied en enkele bosgebieden. Het dorp is in de loop der tijden gemoderniseerd en aangepast aan de voortschrijdende ontwikkelingen op het gebied van de dorpsvernieuwing. Zoals iedere stads- en dorpskern heeft ook Schinnen de tol moeten betalen voor deze noodzakelijke vernieuwingen. Diverse karakteristieke bebouwingen, typerend voor de vroegere dorpskern, zijn voorgoed verloren gegaan. Een uitzondering hierop vormt het gebied rondom de kerk. Verspreid in de dorpskern tref je tegenwoordig nog slechts enkele oude panden aan.

Tegenwoordig vormt de plattelandsgemeente Schinnen een ‘groene zone’ tussen de stedelijke gebieden van de Oostelijke Mijnstreek / Parkstad (Heerlen) en de Westelijke Mijnstreek (Sittard-Geleen). De huidige gemeente heeft in hoofdzaak een woonfunctie voor haar inwoners. De bedrijvigheid is geconcentreerd in de kern Schinnen op bedrijventerrein De Breinder. Verder zijn er enkele locaties in Amstenrade en Oirsbeek te vinden waar sprake is van grote bedrijven. Met name de kernen Amstenrade, Oirsbeek en Schinnen kennen een goed voorzieningenniveau wat betreft de detailhandel. Daarnaast heeft iedere kern van de gemeente een zeer rijk en gevarieerd aanbod aan culturele en sportverenigingen. (3076)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schinnen heeft 15 rijksmonumenten.

- Schinnen heeft 46 gemeentelijke monumenten.

- In de 11e eeuw was in het tegenwoordige Schinnen al een kerk te vinden. Het onderste deel van de toren, opgebouwd uit breuksteen en waarin zelfs een Romeins kapiteel is ingemetseld, is ons overgebleven uit deze tijd. Uit de daaropvolgende eeuw is het doopvont afkomstig dat is gedecoreerd met vier gebeeldhouwde koppen en daartussenin nonfiguratieve versieringen. Deze decoratie wordt wel als eenvoudig gekenschetst, maar men moet zich realiseren dat binnen onze landsgrenzen niet heel veel even oude doopvonten met artistiek en technisch meer hoogstaande decoraties zijn te vinden.

Van het huidige kerkgebouw is daarna het schip het oudst. Dit werd in de 16e eeuw gebouwd als eenbeukige kerk. Zijbeuken werden later toegevoegd. In 1910 bouwde men het verhoudingsgewijs brede transept met zijkapellen. De indruk dat de toenmalige bouwers zich wat vergrepen hebben aan de dimensies van hun toevoeging laat zich niet makkelijk wegnemen. Het oude schip werd tot een soort voorhal van de rest van de kerk. In 1916 kwamen de oudere delen onder de handen van restaurateurs die zich ook opwierpen als nieuwbouwers. De bovenbouw van de toren - voorheen van mergelsteen - werd bijvoorbeeld in baksteen vernieuwd. Positieve keerzijde van het licht gebrek aan homogeniteit is dat de kerk van Schinnen wel op een bovengemiddelde wijze getuigenis aflegt van alle bouwcampagnes die aan haar voorbij trokken.(2)

- De kapel O.L. Vrouw Koningin van de Vrede ('Vredeskapel') ligt op een ruim 25 meter hoge heuvel (150 m boven NAP) aan de rand van de bebouwde kom van Schinnen langs de weg die het dorp met buurtschap Thull verbindt.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zondag in maart is er de Canisius Strooptocht, in 2018 voor de 13e keer. Je kunt kiezen uit de afstanden 6, 10, 15 en 20 km. De wandelingen worden jaarlijks allemaal vernieuwd of aangepast, ze zijn bijzonder afwisselend en leiden grotendeels door de natuur en het mooie limburgse heuvelland, dat tevens de grondstoffen levert voor de beroemde Canisius stroop uit Schinnen. Naast het wandelen vind je om de ca. 5 km een gezellige gelegenheid om de inwendige mens te versterken. Inschrijfgeld: €2,50 inclusief stempel en cup Canisus Stroop. Op vertoon van een geldig lidmaatschapkaart van een erkende wandelsportbond krijg je daar ook nog eens €1,00 korting op.

- Bokkeriejersfestival (weekend in juni) met Kermis, Wielrentijdrit, Blaaskapellen en Rabo Dikke Banden Race.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- IVN Schinnen.

- De afgelopen jaren is het project Beekdalen Schinnen gerealiseerd, een omvangrijk geïntegreerd plattelandsontwikkelingsproject, het eerste van deze soort in Zuid-Limburg. Het project levert een belangrijke bijdrage aan de (be)leefbaarheid van het gebied, zowel voor de bewoners als voor recreanten en toeristen, en zorgt ook voor de realisatie van een ecologische verbinding. Het project omvat het gebied Sweikhuizen, Puth, Doenrade, Amstenrade en Schinnen. Het project omvatte de volgende activiteiten: water: aanleg waterbuffers, ecologisch beekherstel (Geleenbeek, Kakkert), hermeandering, natuurontwikkeling langs oevers (bijv. Muldersplas); erosiebestrijding: bosaanleg, bermen en graften, erf- en hoogstamaanplantingen; bosontwikkeling: bosaanleg in kleine elementen en op hellingen; recreatie: wandelpaden, monumenten; cultuurhistorie: restauratie van monumenten (kasteel Terborg, molens, wegkruizen), oude / nieuwe functies (bierbrouwerij Thull en stroopfabriek), aanleg en herstel van landgoederen, herstel en beheer van (holle) wegen en paden met versterking van de groenstructuur; stad-land: omvorming van de voetbalvelden Sweikhuizen tot ‘dorpsweide’ voor gemeenschappelijke activiteiten en feesten.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van station Schinnen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schinnen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Schinnen. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Lokale links: - Schinnen linkspagina.

- Sport: - Hengelsportvereniging Ons Genoegen. - v.v. Puth, s.v. Schinnen en Asveo Oirsbeek zijn in 2016 gefuseerd tot voetbalvereniging Alfa Sport. Zoals de naam al suggereert, wordt de club gesponsord door de Alfa Brouwerij. De club speelt op de Alfa Sport Arena in Oirsbeek.

- Overige verenigingen: - Wandelsportvereniging WSV Crescendo is opgericht in 1961 en organiseert jaarlijks 2 wandeltochten vanuit Puth. Zie verder aldaar.

- Veiligheid: - Brandweer Schinnen.

Reactie toevoegen