Schildwolde

Plaats
Dorp
Midden-Groningen
Duurswold
Groningen

schildwolde groeten uit [640x480].jpg

Schildwolde Groeten uit ca. 1910

Schildwolde Groeten uit ca. 1910

Schildwolde.jpg

Dorpsgezicht Schildwolde. Met de toren van de kerk met een gemetselde spits.

Dorpsgezicht Schildwolde. Met de toren van de kerk met een gemetselde spits.

Schildwolde (2).jpg

Ook de toren van de kerk van Schildwolde staat los van de kerk.

Ook de toren van de kerk van Schildwolde staat los van de kerk.

Schildwolde

Terug naar boven

Status

- Schildwolde is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Duurswold, gemeente Midden-Groningen. T/m 2017 gemeente Slochteren.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Volgens (1) Schèwòl, volgens (2) Schewôl, volgens Dorpsbelangen Schewòl.

Oudere vermeldingen
10e-11e eeuw Scelduualda, 11e eeuw Scalduualda, 13e eeuw Skeldwalda, Scelwalda, Schelwolde, 1568 Schiltwolde, 1794 Schildwolde.

Naamsverklaring
Bij het wold 'woud, moerasbos', genoemd naar het Schildmeer, 13e eeuw Skeld, bij het Oudfriese scald* 'ondiep, moerassig' of 'drassig land'. De naam is als geheel ook wel verklaard als een samenstelling van het Germaanse skaldu-* 'lis' en walthu-* 'woud, zompig bos met name in zeekleigebied'. Scald wordt verbonden met het Nieuwengelse shalder 'soort van riet'; deze vegetatienaam is afgeleid van het Oudengelse sc(e)ald* 'ondiep, met name van water'. In de 11e eeuw wordt in de omgeving van Schildwolde Scaldmeda vermeld, een samenstelling van de genoemde waternaam en het Oudfriese meda 'hooiland'.(3)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Schildwolde ligt N van Slochteren, Z van het Schildmeer, als een van de Slochterense dorpen op de kilometerslange zandrug waar tegenwoordig de Hoofdweg loopt.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Schildwolde 194 huizen met 1.086 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 600 huizen met ca. 1.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In 1204 sticht Herderik van Schildwolde hier een premonstratenzer proosdij, als dochterklooster van abdij Mariëngaarde in het Friese Hallum. Het klooster is rond 1600 afgebroken nadat het kort ervoor door de Reformatie zijn functie had verloren. De buurt Het Klooster in het dorp herinnert hier nog aan.

Van 1929 tot 1941 was er een station Schildwolde - Hellum, aan de huidige Populierenlaan (destijds Stationsweg geheten), in het landelijk gebied tussen deze dorpen. Het stationsgebouw is rond 1970 afgebroken i.v.m. de aanleg van de Provincialeweg N387.

In 1994 is het boek 'Een terugblik op tien eeuwen Schildwolde' verschenen (208 pag.).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Momenteel is aan de westrand van Schildwolde de landelijke nieuwbouwwijk Schatterswold in ontwikkeling.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schildwolde heeft 17 rijksmonumenten.

- De eerste kerk van Schildwolde is ergens in de middeleeuwen gebouwd, mogelijk in de 13e eeuw. De huidige hervormde (PKN) kerk (Hoofdweg 125) dateert uit 1686 en is gebouwd op de fundamenten van de oude kerk, met gebruikmaking van de kloostermoppen van de voorganger. De bijbehorende pastorie dateert uit 1755.

- Naast de hervormde kerk staat de vrijstaande Juffertoren uit ca. 1250, met geheel gemetselde spits. In de klimmende bogen is de bouwstijl romano-gotiek goed herkenbaar. De toren wordt in 2013 gerestaureerd. Nadere informatie over de Juffertorens in Groningen (vanouds 3, nu nog maar 2).

- Kandelaarkerk (Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt) uit 1911.

- Gereformeerde (PKN) kerk De Ark (Hoofdweg 18) uit 1950, gebouwd nadat en omdat de Vrijgemaakten in 1945 de Gereformeerde kerk hadden 'geannexeerd'.

- Woonhuis het 'Koepeltje' (Hoofdweg 95), met driezijdig uitgebouwde voorkamer, is waarschijnlijk midden 18e eeuw gebouwd als theekoepel annex tuinmanswoning en behoorde oorspronkelijk bij de in 1822 gesloopte borg Schattersum.

- Hoeve Vinckersum (Singel 1) is de oudste boerderij in Schildwolde. Het gedeeltelijk onderkelderde dwarshuis stamt mogelijk nog uit de 18e eeuw. De schuur is in 1802 bijgebouwd. Achter de boerderij staat een gemetselde toegangspoort met daarop over de volle breedte een duivenslag. De poort, gedateerd 1659, draagt de wapens van Johan Ments Vinckers en Rense Sibinga.

- Het pand op Hoofdweg nr. 194 is in 1843 gebouwd door J. Borgesius en van 1897 tot 1905 bewoond door zijn zoon, staatsman Hendrik Goeman Borgesius.

Terug naar boven

Evenementen

- Stroatfeest (op een zaterdag half juli).

- Boeren Trekkertrek (juli).

- Oogstfeest (2e weekend van september in de even jaren). In de oneven jaren was er t/m 2017 in dat weekend jaarlijks een Oldtimershow van het Unimog Team Schildwolde (in dat jaar voor de 6e keer). In principe was dit de laatste keer. Omdat het steeds lastiger wordt een oldtimershow van deze omvang te realiseren. Voornaamste oorzaak is de toegenomen regelgeving. Maar ook de organisatoren zijn 10 jaar ouder geworden en kunnen er minder tijd voor vrij maken dan in het begin. Het is niet ondenkbaar dat er in 2019 weer een Oldimershow in Schildwolde zal plaatsvinden. Maar dan onder een andere naam en met andere mensen, zo stelt de organisatie.

- De laatste 2 weken van het jaar staat er een feesttent in het dorp, waarin Stichting Oud en Nieuw Schildwolde vele uiteenlopende activiteiten en evenementen worden georganiseerd. De klokken van de Juffertoren luiden bij de jaarwisseling van oudjaarsavond 8 uur tot nieuwjaarsochtend 8 uur (het zogeheten Sint Thomasluiden, met hieraan verbonden de kloksmeertraditie, die in de dorpen Siddeburen, Hellum en Schildwolde nog in ere wordt gehouden).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In 2014 is het nieuwe natuurgebied Dannemeer gereed gekomen. 525 hectare natte natuur tussen het Slochterdiep ZW van Schildwolde en het Schildmeer N van het dorp. In het gebied zijn met elkaar verbonden waterpartijen gegraven en wandel- en fietspaden aangelegd. De landbouwgronden in Dannemeer zijn omgevormd tot een soort veenmoeras / oermoeras, met veel riet, open water, bloemrijk gras en wilgen, elzen en berkenbosjes. Er beogen veel water- en moerasvogels te gaan huizen zoals eenden, lepelaars en roerdompen. Het ligt in een gebied waar heel vroeger meren zijn geweest. 's Winters staat het gebied deels onder water.

Het Dannemeer is een van de grootste inrichtingsprojecten van de herinrichting Midden-Groningen en is de belangrijkste regionale schakel in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), een landelijk netwerk van natuurgebieden dat in het noorden de Drentse natuurgebieden verbindt met het Waddengebied. Hierdoor kunnen planten en dieren zich beter verspreiden en voortplanten. Het gebied Dannemeer wordt van zuidoost naar noordwest doorsneden door drie wegen: de Slochtermeenteweg, de Dannemeerweg en de Meenteweg. De Dannemeerweg is omgevormd tot fietspad. De overige wegen behouden hun huidige functie. In de drie wegen zijn lange bruggen aangelegd. Een aangelegd knuppelpad op palen in Dannemeer zorgt er voor dat dit waterrijke natuurgebied goed te verkennen is. Verder zijn er informatiepanelen en routeborden geplaatst. Staatsbosbeheer is de beheerder van het gebied.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van oogsten in Schildwolde.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schildwolde (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsbelangen Schildwolde.

- MFC: - Er komt een nieuw multifunctioneel centrum (MFC) in Schildwolde. Tot het zover is, fungeert jeugdsoos 't Kon Amper in de praktijk tevens als dorpshuis. De jeugdsoos is echter op 4 juli 2017 afgebrand. Er komt daarom een tijdelijk noodgebouw, om het dorp toch onderdak te bieden voor verenigingsbijeenkomsten tot het MFC gereed is.

- Onderwijs: - Basisschool De Meent. - Basisschool De Wiekslag.

- Jeugd: - Jeugdsoos 't Kon Amper.

- Sport: - Voetbalvereniging VV SGV is opgericht in 1941. SGV staat voor sportiviteit, gezelligheid en voetbal.

Reactie toevoegen