Scherpenisse

Plaats
Dorp
Tholen
Zeeland

ZL gemeente Scherpenisse in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Scherpenisse in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Scherpenisse in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Scherpenisse

Terug naar boven

Status

- Scherpenisse is een dorp in de provincie Zeeland, gemeente Tholen, in de bestuurlijke regio West-Brabant. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1971.

- Wapen van de voormalige gemeente Scherpenisse.

- Onder het dorp Scherpenisse vallen ook de buurtschappen Gorishoek en Westkerke.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1204 kopie ca. 1208 Scarpenes, 1206 Scarpenesse, 1270 Scarpenisse, 1341 Scarpenesse, 1573 Scerpenisse, ca. 1750 Scherpenisse.

Naamsverklaring
Samenstelling van nesse 'in water uitstekende punt land, landtong' en scherp 'spits'. Het eerste deel van de naam is ook wel verklaard als de persoonsnaam Scarpe.(1)

Terug naar boven

Ligging

Scherpenisse ligt W van Tholen, tussen Poortvliet en Sint Maartensdijk.

Terug naar boven

Statistische gegeves

In 1840 heeft de gemeente Scherpenisse 183 huizen met 1.175 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 150/935 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Westkerke 30/227 en Gorishoek 3/13. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 700 huizen met ca. 1.800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Scherpenisse is de oudste woonkern van Tholen. Het wordt reeds genoemd in 1206.

- In 2013 is het boek 'Scherpenisse terug in de tijd' verschenen (240 pag. met bijna 500 foto's, te bestellen bij de auteur). Scherpenisseenaar Kees Kleppe - die eerder al 4 fotoboeken over het dorp heeft gemaakt - heeft er 5 jaar aan gewerkt. In het boek is o.a. aandacht voor bekende personen uit het dorp zoals de dokter, burgemeester en de veearts, maar ook voor het bedrijfsleven. Het dorp kende een periode dat er nog 5 bakkers, 2 slagers, 4 schilders en 2 smederijen waren. Verhalen zijn er ook over de Tweede Wereldoorlog, de problemen met de samenvoeging van het dorp met Sint-Maartensdijk en de sluiting van de haven. Ook komt de ramp van 1953 ruimschoots aan bod.

- Op de site van Kees Kleppe vindt je veel informatie over de geschiedenis van Scherpenisse, Westkerke en Gorishoek.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Scherpenisse heeft sinds 2015 weer een winkel voor de dagelijkse boodschappen: Verswinkel De Vlinderbloem.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Scherpenisse heeft 13 rijksmonumenten.

- NH kerk uit de 15e eeuw.

- Watertoren uit 1923 (49 meter hoog).

- Stellingmolen De Korenbloem is een stenen bovenkruier uit 1872.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het nostalgische fietsveer Gorishoek-Yerseke vaart tijdens de zomermaanden drie maal per dag. Tot 1962 voer hier ook een voetveer op Yersekendam. Na dat jaar was er jarenlang geen enkel overzetveer meer tussen de "eilanden" Tholen en Zuid-Beveland.

- Natuurgebied Scherpenissepolder, onderdeel van plan Tureluur (dat voor het overige gerealiseerd is op Schouwen-Duiveland), is helemaal geworden zoals beheerder Staatsbosbeheer gehoopt had. Inmiddels overwinteren vogels in het plas-dras gebied, trekvogels rusten er uit en eten er een hapje en kust- en weidevogels brengen er hun nageslacht groot. Om ook toeristen te laten meegenieten van het uitbundige natuurlijke leven in het gebied, zijn 3 uitzichtpunten gebouwd op plaatsen waar het meeste te zien is. De uitzichtpunten houden het midden tussen een vogelkijkhut en een picknickplaats. Er is ook een gemarkeerde wandelroute van 3 kilometer lengte.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Scherpenisse door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2 en 3.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Scherpenisse (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenorganisatie: - Dorpstafel Sint-Maartensdijk/Scherpenisse.

- Onderwijs en kinderopvang: - "OBS Oosterschelde in Scherpenisse is een kleine dorpsschool waar we elkaar allemaal kennen. Dit zorgt voor een ontspannen en prettige sfeer. Op onze school is iedereen welkom, zonder dat we kijken naar afkomst of levensbeschouwing. We zijn dit schooljaar met het team op zoek naar een manier van werken waarbij we onze kinderen zich zo goed mogelijk kunnen laten ontwikkelen en waarbij de kinderen kennis en vaardigheden opdoen die ze nodig hebben in onze snel veranderende wereld." - "De Groen van Prinstererschool is een middelgrote basisschool. Ons schoolgebouw is nog betrekkelijk nieuw en is gelegen in een kindvriendelijke omgeving aan de rand van het dorp. Onze school is een reformatorische school. Dit betekent dat de Bijbel en de daarop gebaseerde belijdenisgeschriften (de Nederlandse Geloofsbelijdenis, de Heidelbergse Catechismus en de Dordtse Leerregels) de basis van ons handelen zijn. In 2016 is de Groen van Prinstererschool gefuseerd met een aantal andere christelijk-reformatorische basisscholen in Zeeland. Sindsdien maakt de school deel uit van de Vereniging Christelijk Primair Onderwijs op reformatorische grondslag in Zeeland (VCPOZ)." - Bij peuteropvang Zo op de Scarpejaantjes spelen de kinderen in de gezellig ingerichte ruimte op vaste dagdelen samen. Er zijn maximaal 8 kinderen, met een vaste leidster. Bij Zo leren de peuters spelenderwijs en breiden hun ervaringswereld uit. Door middel van spel- en ontwikkelingsmateriaal, buiten spelen, knutselactiviteiten, liedjes zingen en spelletjes doen, leren ze iedere keer iets bij. Taalstimulering is hierbij heel belangrijk.

Reactie toevoegen