Schenkeldijk ('s-Gravendeel)

Plaats
Buurtschap
Binnenmaas
Hoeksche Waard
Zuid-Holland

schenkeldijk_skos_kopie.jpg

Buurtvereniging SKOS zorgt er voor dat er in de buurtschap Schenkelijk altijd wel iets te doen is

Buurtvereniging SKOS zorgt er voor dat er in de buurtschap Schenkelijk altijd wel iets te doen is

Schenkeldijk 's-Gravendeel plaatsnaambord [640x480].jpg

De buurtschap Schenkelijk ligt voor de postadressen 'in' 's-Gravendeel, maar is in de praktijk een tweelingdorp samen met het Strijense buurdorp Mookhoek

De buurtschap Schenkelijk ligt voor de postadressen 'in' 's-Gravendeel, maar is in de praktijk een tweelingdorp samen met het Strijense buurdorp Mookhoek

schenkeldijk_s_gravendeel_tavenu_in_vroeger_tijden_kopie.png

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, muziekvereniging T.A.V.E.N.U. in vroeger tijden

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, muziekvereniging T.A.V.E.N.U. in vroeger tijden

schenkeldijk_tavenu_nu_kopie.jpg

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, muziekvereniging T.A.V.E.N.U. in de huidige bezetting.

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, muziekvereniging T.A.V.E.N.U. in de huidige bezetting.

schenkeldijk_s_gravendeel_tavenu_1990-2015.jpg

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, muziekvereniging T.A.V.E.N.U. is in 1990 heropgericht en heeft daarom in 2015 het 25-jarig bestaan gevierd.

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, muziekvereniging T.A.V.E.N.U. is in 1990 heropgericht en heeft daarom in 2015 het 25-jarig bestaan gevierd.

schenkeldijk_s_gravendeel_basisschool_juliana_kopie.png

De buurtschap Schenkeldijk bij 's-Gravendeel heeft - sinds 1865 - een eigen basisschool: basisschool Juliana.

De buurtschap Schenkeldijk bij 's-Gravendeel heeft - sinds 1865 - een eigen basisschool: basisschool Juliana.

schenkeldijk_s_gravendeel_halloween_2013_kopie.jpg

Eén van de jaarlijkse evenementen in Schenkeldijk (bij 's-Gravendeel) is Halloween. Deze foto is van Halloween 2013.

Eén van de jaarlijkse evenementen in Schenkeldijk (bij 's-Gravendeel) is Halloween. Deze foto is van Halloween 2013.

schenkeldijk_s_gravendeel_vlasroterij_kopie.jpg

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, de voormalige vlasroterij uit 1947 aan de Kooilandsedijk ( © www.renehoeflaak.com )

Schenkeldijk bij 's-Gravendeel, de voormalige vlasroterij uit 1947 aan de Kooilandsedijk ( © www.renehoeflaak.com )

Schenkeldijk ('s-Gravendeel)

Terug naar boven

Status

- Schenkeldijk is een buurtschap in de provincie Zuid-Holland, in de streek Hoeksche Waard,gemeente Binnenmaas (t/m 2006 gemeente 's-Gravendeel).

- De buurtschap Schenkeldijk heeft een kern met een eigen bebouwde kom, met officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden), maar ligt voor de postadressen 'in' 's-Gravendeel. In de praktijk wordt de buurtschap samen met buurdorp Mookhoek - waar het aan vast is gegroeid - als tweelingdorp beschouwd. Maar Mookhoek ligt in een andere gemeente (Strijen), vandaar dat ze formeel niet als tweelingdorp kunnen worden gezien.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1840 Schenkeldijk.

Naamsverklaring
Een schenkeldijk is een dijk die twee andere dijken met elkaar verbindt.(1)

Naam komt ook elders voor
Er zijn nog veel meer wegen/dijken met deze naam in ons land. Alleen in de Hoeksche Waard zijn er al 3. Er is nl. nog een buurtschap Schenkeldijk onder Zuid-Beijerland, en een gelijknamige dijk ZO van Strijen (zie aldaar bij Links). En aan de overkant van de Dordtse Kil, in Dordrecht, ligt ook nog een weg/dijk met deze naam.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Schenkeldijk ligt in het uiterste ZW van de voormalige gemeente 's-Gravendeel, ZO van Mookhoek, als een langgerekte lintbebouwing rond de V-vormige gelijknamige dijk, met halverwege, in de bocht van de dijk, een bescheiden komvorming rond de Zweedsestraat. Dit deel valt onder de gemeente Binnenmaas. Z van de genoemde bocht, grenzend aan de bebouwde kom van de kern, ligt nog een handvol panden aan de Kooilandsedijk. Dit deel valt onder de gemeente Strijen (de grens tussen beide gemeenten loopt ter plekke Z langs de Schenkeldijk).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Schenkeldijk 45 huizen met 360 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In den beginne
De Schenkeldijk is aangelegd tussen 1600 en 1603, bij de inpoldering van de Mookhoeksepolder en Trekdam. Prins Maurits heeft bevel gegeven tot het bouwen van een redoute, op de plek waar nu het huis met nummer 95 staat. Hoe deze redoute er precies uit heeft gezien is niet bekend, maar een vrij algemene beschrijving is dat het een soort fort, schans of aarden wal was, vanwaar men de wijde omgeving kon overzien. In het geval van onze redoute weten we wel dat het geen aarden wal was, maar wel iets meer om handen had. Men stuitte bij het aanleggen van de waterleiding in 1914 namelijk op de stenen resten. Deze zitten er nog steeds.

Komvorming
Lange tijd omvatte de buurtschap enkel de lintbebouwing aan de Schenkeldijk. Na de Watersnoodramp van 1953 is in de 'oksel' van de dijk een kerntje ontstaan, met o.a. de Zweedsestraat. In 1953 zijn er veel houten 'noodwoningen' uit Zweden gekomen om de woningnood door de watersnoodramp in deze regio te lenigen. In veel dorpen en buurtschappen waar dat het geval is geweest, is dat, zoals ook hier, nog aan de straatnaamgeving te zien.

Voorzieningen
Tot 1865 is er geen school in de buurtschap. De kinderen gaan gezamenlijk met de jeugd uit Mookhoek naar een klein schooltje, dat later postkantoor en nog later schilderswinkel wordt. In genoemd jaar krijgt de buurtschap een eigen school. Het gebouw brandt in 1875 af en wordt herbouwd. Aanvankelijk wordt de school ook gebruikt voor buurtactiviteiten. In 1960 wordt buurthuis Ronduit gerealiseerd. In de loop der jaren raken beide gebouwen verouderd. In 1985 komt er een nieuw complex voor de huisvesting van zowel basisschool Juliana, buurthuis Ronduit als Peuterspeelzaal Schenkeldijk. Qua voorzieningen is er in de buurtschap verder nog café/pension De Schenkhoek, dat formeel weliswaar nog net in Mookhoek ligt, maar wel precies op de grens van de kernen Mookhoek en Schenkeldijk (vermoedelijk beoogt de naam dat ook tot uitdrukking te brengen).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het voormalige zogeheten kruithuisje aan de Melkweg is in de jaren dertig van de 20e eeuw gebouwd voor opslag van kruit en granaten. Deze waren bestemd voor de kanonnen die opgesteld stonden aan onder meer de Boomdijk en de Sassedijk, ter bescherming van de Dordtse Kil en de Moerdijkbrug. De barakken van de soldaten die deze kanonnen bemanden, bevonden zich aan de Schenkeldijk ter hoogte van waar nu de Zweedsestraat is. Na de oorlog is een gezin met 3 kinderen in het huisje gaan wonen, wat we ons nu niet meer kunnen voorstellen, te meer daar het huisje niet over stromend water en elektriciteit beschikte en het golfplaten dak aanvankelijk ook nog lekte... Het huisje is tegenwoordig in gebruik als opslag van een landbouwer.

- De voormalige Coöperatieve Warmwatervlasroterij Schenkeldijk (zie ook de 'vorige' en 'volgende' hoofdstukken onder de link) (Kooilandsedijk 43a, op grondgebied van de gem. Strijen) is in 1920 door 15 Schenkeldijkse vlasboeren opgericht. De vlasindustrie is van grote betekenis geweest voor ’s-Gravendeel, zo ook voor de buurtschap Schenkeldijk. Het huidige roterij-pand is gebouwd in 1947. Vóór die tijd was er ook al een roterij, maar in de oorlog stond de schoorsteen een uitkijkpost in de weg en moest daarvoor om. Dit gaf de coöperatie na de oorlog ruim baan voor een nieuwe roterij. Na de teloorgang van de vlasindustrie, door de opkomst van synthetische stoffen, is de roterij geleidelijk in verval geraakt. De roterij is tegenwoordig in bezit van architectenbureau Roos & Ros die het tot woonhuis heeft verbouwd. De markante schoorsteen is behouden gebleven en is gerestaureerd.

Terug naar boven

Links

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging SKOS (Kultureel Opbouwwerk Schenkeldijk) organiseert allerlei activiteiten voor de buurtschap door het jaar heen.

- Buurthuis: - Buurthuis Ronduit.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool Juliana. - Peuterspeelzaal Schenkeldijk.

- Muziek: - Muziekvereniging T.A.V.E.N.U. (fanfare) is oorspronkelijk opgericht in 1920. Vele jaren heeft de vereniging gebloeid als sociaal belangrijk bindend element in de kernen Schenkeldijk en Mookhoek, maar in 1968 is de vereniging door gebrek aan voldoende leden ontbonden. In 1990 probeert men oud-leden bij elkaar te krijgen voor een optreden t.g.v. de reünie van de in dat jaar 125-jarige basisschool. Dat wordt een groot succes, waardoor men besluit de vereniging opnieuw op te richten. In den beginne was het een mannenclub, tegenwoordig doen de vrouwen volop mee en is het aantal mannen en vrouwen gelijkelijk verdeeld.

Bij T.A.V.E.N.U. staat plezier in het met elkaar muziek maken voorop. Er is altijd plaats voor muzikanten die het leuk vinden om elke week met elkaar muziek te maken. Ervaren muzikanten, maar ook mensen die willen beginnen met het bespelen van een instrument zijn van harte welkom. Een eigen instrument is geen vereiste: dat kan desgewenst in bruikleen worden verkregen van de vereniging. Kom eens langs om de sfeer te proeven of om meteen gezellig mee te doen! - Uitvoering van het nummer Sempre / Vrij Zijn van Marco Borsato door fanfare T.A.V.E.N.U. uit Schenkeldijk.

Reactie toevoegen