Scharlo

Plaats
Buurtschap
Waalwijk
Hart van Brabant Langstraat
Noord-Brabant

scharlo_haven_1900_kopie.jpg

De Kerkvaartse Haven te Scharlo bij Waspik in 1900, gezien vanaf de kade naar het westen. Op de achtergrond de buurtschap Scharlo met in het midden de timmerloods van de scheepswerf van Ruijtenberg, daarnaast het woonhuis van Adriaan Ruijtenberg.

De Kerkvaartse Haven te Scharlo bij Waspik in 1900, gezien vanaf de kade naar het westen. Op de achtergrond de buurtschap Scharlo met in het midden de timmerloods van de scheepswerf van Ruijtenberg, daarnaast het woonhuis van Adriaan Ruijtenberg.

Scharlo

Terug naar boven

Status

- Scharlo is een buurtschap en tegenwoordig ook bedrijventerrein in de provincie Noord-Brabant, in de regio Hart van Brabant en daarbinnen in de subregio Langstraat, gemeente Waalwijk. T/m 1996 gemeente Waspik.

- De buurtschap Scharlo valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Waspik.

- De oude bebouwing van de buurtschap is nog aanwezig, dus geografisch gezien is de buurtschap er nog altijd. Tegenwoordig wordt zij wel zowel in het N als in het Z ingesloten door bedrijventerreinen.

- De buurtschap Scharlo heeft geen plaatsnaamborden, je kunt daarom alleen aan de gelijknamige straatnsaambordjes ter plekke herkennen dat je er bent aangekomen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1840 Scharlo. Tot heden hebben wij geen informatie kunnen vinden over oudere/oudste vermeldingen en de naamsverklaring. Tevens vragen wij ons af of de voorouders van personen met deze achternaam - zo is er in 1613 sprake van een Jan Jansz Scharlo - wellicht uit deze buurtschap afkomstig zijn (ook nu nog zijn er families met de achternaam Schaloo. Ook de plaatsnaam wordt soms met dubbel o geschreven. Zo is ter plekke de jachthaven Scharloo gevestigd). Als iemand hier meer informatie over heeft, alsmede over de geschiedenis van deze buurtschap, houden wij ons aanbevolen. Zie ook de oproep van Roel Scharloo onderaan deze pagina.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Scharlo ligt rond de gelijknamige weg, N van Waspik, en grenst in het Z aan de A59, in het O aan de Kerkvaart en in het N aan het Oude Maasje.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Scharlo 18 huizen met 101 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap nog altijd ca. 20 huizen, nu met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

'Ketendorp' in 'wijk Scharlo'
Vanouds hoorde ook de Overdiepse Polder N van het huidige Scharlo, plus N daarvan een stukje grond N van de huidige Bergsche Maas, in het bevolkingsregister van Waspik tot de 'wijk Scharlo', die ook wel met de letter D werd aangeduid. De Bergsche Maas is in 1904 gereed gekomen. Met de aanleg is begonnen in 1888. Het was een enorme klus. In 1890 waren aan de 'Maasmondwerken' bij Dussen liefst ca. 1.100 mensen werkzaam. Deze werklieden werden voor een groot deel gehuisvest in het 'ketendorp' op een stukje grondgebied N van de huidige Bergsche Maas, dat gevoelsmatig en maatschappelijk bij Dussen hoorde - omdat het daar vlakbij lag - maar gemeentelijk nog net onder Waspik - en daarbinnen dus 'wijk Scharlo' - viel (de grens tussen de gemeenten Waspik en Dussen lag destijds namelijk ter hoogte van de huidige Schellevis Betonfabriek). Niet alle werklieden woonden in het ketendorp: een deel van hen woonde in dorpen in de omgeving en ging dagelijks van huis naar het werk heen en weer. Anderen verbleven doordeweeks in het ketendorp en gingen alleen in het weekend naar huis. Maar velen kwamen uit het hele land, van Groningen tot Limburg en Zeeland, en verbleven er daarom wel permanent. Er waren ook werklieden die zich in het dorp Dussen vestigden.

Het ketendorp bestond uit 'keten' opgetrokken van hout of riet voor arbeiders en in hout met steen beklampt voor leidinggevenden met hun gezinnen. Verder o.a. een ruime woning voor de aannemer met een 20-tal grotere en kleinere kamers, woningen voor de ingenieur, hoofdopzichter, gezamenlijke opzichters en chef-machinist, 6 opzichtersketen, een grote werkplaats, 18 dubbele en 3 enkele werkmansketen, en een smederijwerkplaats waar 65 medewerkers 12 smidsovens bedienden en waar men ijzeren kipkarren maakte.

- In 1908 heeft de buurtschap Scharlo een klinkervoetpad gekregen, wat erop duidt dat de weg aldaar voorheen onverhard was.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Voor een aantal bedrijventerreinen kan de ligging aan/nabij de (Bergsche) Maas een belangrijke rol spelen ten behoeve van ontwikkeling. Hierbij moet met name gedacht worden aan de bedrijventerreinen met een directe verbinding (over water) naar de Bergsche Maas, in dit geval Maasoever / Scharlo. Hier ligt potentie in uitbreiding en ontwikkeling van de haven, zodat de commerciële binnenvaart hiervan gebruik kan maken." (aldus het Bestemmingsplan Bedrijventerreinen gemeente Waalwijk)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wij hebben de indruk dat de meeste panden ter plekke, uit rond 1900, nog in behoorlijk authentieke staat verkeren.

- Voormalige scheepswerf uit 1910 op huisnr. 4.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In het Dorpontwikkelingsplan (DOP) Waspik (2007) wordt gesproken over een voorgenomen actie 'herstel oude wiel Scharlo'. Daarmee doelt men op het meertje direct aan het begin van de weg, tegenover de jachthaven. - In de winter wordt hier geschaatst.

- Iets verder naar het W ligt een groter meer genaamd De Zandput, Put van Waspik of Waspikse Put. De Waspikse Put is net als de plassen bij Sprang- Capelle en Raamsdonk in het begin van de jaren zestig ontstaan nadat er zand was afgegraven voor de aanleg van de A59. De bodem bestaat uit kleine steentjes en wit zand. Dit witte zand is weggezogen en het grondwater heeft het gat opgevuld tot een meer. Dit is een klein maar mooi natuurgebied geworden. Langs de zuid- en westkant zie je een aantal omgewaaide bomen, die er onder water heel mooi en sierlijk uitzien (soms ook spookachtig). Er zijn ook veel onderwaterplanten zoals wieren. Bij de waterkant leven de meeste dieren. Vooral tussen de takken van de bomen die half in het water hangen zijn meestal veel dieren te vinden. Het is een hele goede plaats om te vissen, er zitten allerlei soorten vissen omdat de vissen daar ongestoord kunnen zwemmen en zich kunnen voortplanten. Veel mensen komen daar dan ook om te vissen (en in de zomer komt men er ook om te zwemmen). Er leven vooral karpers, snoeken, paling, spiegelkarper, brasem, zeelt, voorn en baars.

Naast een geschikte visstek is de Waspikse Put ook een geschikte duikstek (zie ook dit duikfilmpje). Voor de duikers die vooral diep (en koud en donker) willen duiken: het diepste punt ligt in het midden en is ongeveer 18 meter diep. Als je er wilt duiken heb je wel een duikvergunning nodig. In de zomer worden er vaak clubduiken georganiseerd op de zondagochtend. Ook zijn er soms groepen die er doordeweeks in de avond gaan duiken. (bron: werkstuk van leerlingen van het Dongemond College over de Waspikse Put) P.S.: duikers moeten natuurlijk wel oppassen voor de vislijnen van de vissers (en andersom moeten vissers oppassen dat ze niet per ongeluk een duiker aan de haak slaan ;-) )

- In het 'Uitvoeringsprogramma Platform Waspik' staat voor 'ergens na 2011' op de planning: "Inrichten robuuste groengordel langs westzijde industrieterrein Scharlo en Maasoever. Uitbreiding aldaar zal waarschijnlijk nog zeer lang duren. Grondverwerving duurt lang en er zou in het verre verleden al geld apart moeten zijn gezet voor groene aankleding. Nu is er nog ruimte om een behoorlijke strook aan te leggen. Dit blijft voor het DOP een topprioriteit."

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's van panden in Scharlo.

Reacties

(2)

Compliment voor de informatie die over Waspik en omgeving is te vinden op internet o.a. dankzij Heemkundekring Op 't Goede Spoor.
Ik doe onderzoek naar onze familienaam Scharloo. Een stamboom is al in een vergevorderd stadium, maar de herkomst van de naam blijft onduidelijk.
De familienaam is wel te herleiden naar omgeving Dordrecht, Rotterdam, Delft en Zeeland, maar toch denken we dat de naam mogelijk als afkomstbenaming is toegevoegd. We komen in 1613 een Jan Jansz Scharlo tegen. De patroniem heeft een onderscheidende toevoeging gekregen.
Mogelijk afkomstig van het buurtschap Scharlo bij Waspik. Helaas lees ik in alle overzichten geen toelichting op de naam Scharlo(o). Zou daarover mogelijk iets meer duidelijkheid bestaan? Van wanneer bestaat buurtschap Scharlo? Is het bekend of er achternamen verbonden zijn met deze plaats?
Ik hoop dat iemand mij iets meer duidelijkheid kan geven. Bij voorbaat daarvoor hartelijk dank. Met vriendelijke groet,
Roel Scharloo ([email protected])

Dag Roel,
Ik heb het hele internet afgestruind m.b.t. wat er over de buurtschap Scharlo te vinden is. En daarover een pagina aangemaakt. Het resultaat zie je hierboven. Helaas dus niets over de begintijd van de buurtschap, noch over oudere vermeldingen en een evt. relatie tot families met die naam. Ook mijn literatuur m.b.t. oudere vermeldingen en naamsverklaringen, en het zeer gedetailleerde Aardrijkskundige woordenboek van Van der Aa uit 1839-1851, vermelden er helaas niets (inhoudelijks) over.

Ik vermoed dat de door jou genoemde heemkundekring je wél verder kan helpen. Ongetwijfeld hebben zij er nog informatie over die niet op het internet staat, maar alleen in bijv. een van hun periodieken of in hun archieven. Mocht er verder nog iemand reageren, dan zal ik het je melden. Omgekeerd zou ik het waarderen dat als jij nog aanvullende informatie krijgt, het me meldt, opdat ik de pagina hierboven daarmee kan aanvullen.

Overigens is er in meer plaatsen sprake van een straatnaam Scharlo, Scharloo of met dat element erin verwerkt, zie https://www.postcode.nl/zoek/,%20scharlo , maar vermoedelijk zijn dat allemaal betrekkelijk recente straatnamen - die wellicht zoals veel moderne straatnamen geen geografische relatie met het gebied hebben - en niet vanouds buurtschappen geweest (ik heb ze in ieder geval niet als zodanig aangetekend staan), dus vermoedelijk daarom voor jou niet relevant, maar wellicht kan het toch geen kwaad om ook die andere plaatsen nog even 'af te vinken' of er een link is met de familienaam.

Reactie toevoegen