Scharendijke

Plaats
Dorp
Schouwen-Duiveland
Schouwen-Duiveland
Zeeland

scharendijke_strao_2017_poster.jpg

Scharendijke is een van de dorpen aan de Schouwse kust waar nog jaarlijks een Straô wordt gehouden. Hier is dat op de 2e zaterdag in maart. Deelname is gratis, maar wel op eigen risico. Wat een Straô is kun je trouwens lezen onder Jaarlijkse evenementen.

Scharendijke is een van de dorpen aan de Schouwse kust waar nog jaarlijks een Straô wordt gehouden. Hier is dat op de 2e zaterdag in maart. Deelname is gratis, maar wel op eigen risico. Wat een Straô is kun je trouwens lezen onder Jaarlijkse evenementen.

RvB_20110502_4431_Dijk_van_Scharendijke_Zeeland.jpg

Scharendijke ligt verscholen achter deze voormalige zeedijk

Scharendijke ligt verscholen achter deze voormalige zeedijk

DK_20110502_4419_Boothuis_pakhuis_aan_de_dijk_Scharendijke_Zeeland.jpg

Scharendijke, boothuis annex pakhuis aan de dijk

Scharendijke, boothuis annex pakhuis aan de dijk

DK_20110502_4347_Straatbeeld_te_Scharendijke_Zeeland.jpg

Scharendijke, straatbeeld van knusse huisjes

Scharendijke, straatbeeld van knusse huisjes

Scharendijke

Terug naar boven

Status

- Scharendijke is een dorp in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. T/m 1960 gemeente Elkerzee. In 1961 over naar de nieuwe gemeente Middenschouwen (waar het de hoofdplaats van werd), in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.

- De rollen zijn hier dus omgedraaid, in die zin dat de buurtschap Scharendijke t/m 1960 onder de gemeente en het dorp Elkerzee viel, maar Elkerzee tegenwoordig niet meer is dan een buurtschapje dat onder het dorp Scharendijke valt. Hoe dat zo is gekomen, kun je hieronder lezen in het hoofdstuk Geschiedenis.

- Naast Elkerzee vallen onder het dorp Scharendijke nog de buurtschappen Brijdorpe en Looperskapelle.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Schaerendieke.

Oudere vermeldingen
1504-1505 Scarendijck.

Naamsverklaring
Waarschijnlijk identiek aan het Middelnederlandse schaerdijck, een dijk die weinig of geen voorland heeft, zodat ook bij middelbare waterstand het water aan of dicht bij de teen van de buitenglooiing staat. Een dergelijke dijk was onderhevig aan afslag en afschuring en dus kostbaar om te onderhouden. Er waren speciale bepalingen voor van kracht. Zie ook Schardam, Schoordijk.(1)

Terug naar boven

Ligging

Scharendijke ligt W van Brouwershaven, O van Renesse, nabij de Brouwersdam, en grenst in het N aan de Grevelingen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Scharendijke 30 huizen met 204 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 550 huizen met ca. 1.350 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Scharendijke is in de 15e eeuw ontstaan. Aanvankelijk is het slechts een buurtschap waar landarbeiders en dijkwerkers wonen. De ontwikkeling tot echt dorp komt pas in de vroege 20e eeuw op gang, als hier het haventje Kloosternol wordt aangelegd. Dit haventje wordt aanvankelijk met name gebruikt voor het transport van de op dit eiland destijds veel verbouwde meekrapplant. Het wordt ook gebruikt voor vele soorten vrachtgoed. Men lost er bijvoorbeeld rijshout en sloophout. Hoofdzaak waren echter toch de landbouwproducten als tarwe, bonen en erwten, hooi, stro en vlas. Ook de suikerbieten-oogsttijd ('peetied') levert vele vrachten op. In 1977 is de haven uitgebreid tot jachthaven.

Tijdens de Watersnood van 1953 raakt de kerk van buurdorp Elkerzee zo beschadigd dat deze moet worden gesloopt. In 1955 wordt in Scharendijke een nieuwe kerk gebouwd (in plaats van in Elkerzee). Deze Bethlehemkerk is vernoemd naar het verdwenen middeleeuwse klooster Bethlehem. Na de gemeentelijke herindeling in 1961 is het dorp aangewezen als groeikern.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het geldende Bestemmingsplan bebouwde kom Scharendijke is in 2010 vastgesteld.

- Eind 2016 is op initiatief van Dorpsraad Scharendijke door de plaatselijke bevolking een ambitieus plan ontwikkeld om het dorp nog beter in het vizier van de toeristen te krijgen. Het dorp staat bij de gemeente 'op de rol' om in/vanaf 2019 te worden heringericht, maar de initiatiefnemers willen dat graag naar voren halen. De Dorpsraad stelt namelijk dat het nú het moment is om het dorp onder handen te nemen; de supermarkt is verplaatst van de Dorpsstraat naar de dorpsrand, de Recreatieverdeelweg - die de verkeersdruk weghaalt - komt er aan én vakantiedorp Brouwerseiland komt steeds dichterbij.

Met het plan 'Van Strand tot Strand' moet het gebied tussen Westenwind en de Napoleonschuur worden opgewaardeerd. Nu is dat nog een onsamenhangend gebied. Fietsers en wandelaars moeten er vrij spel krijgen. Flaneren langs de Grevelingen. O.a. over de - wat het plan betreft - nog aan te leggen Scharendijke Boulevard. En dan niet een van stenen, met mooie lantaarns en sjieke winkels. "Nee, gewoon een leuk wandelpaadje achter het monumentale muraltmuurtje. Daar kun je nu niet lopen", zo stelt Dorpsraad-voorzitter Rob Venrooij. Onderdeel van de plannen is ook de bouw van starterswoningen. Daaraan is behoefte en die zal groter worden als de werkgelegenheid rondom Brouwerseiland gaat toenemen.

En als de Dorpsraad dan toch bezig is... "Het strandje bij Westenwind", noemt secretaris Tanny de Rooij. "Ooit opgelapt door Roompot, ligt er nu totaal verwaarloosd bij. Een enkele surfer start daar en er loopt wel eens iemand zijn hond uit te laten, maar verder komt er niemand. Dat is toch zonde?" Wie dat allemaal moet betalen? "De ontwikkelaar van Brouwerseiland", zeggen de twee stellig. "Tja, die gaat hier geld verdienen. Daar mogen wij als dorp best iets voor terugzien, toch?" De ontwikkelaar van Brouwerseiland, Matthijs Zeelenberg, kan de initiatiefnemers geruststellen: "Op het moment dat wij Brouwerseiland aanleggen, als we dan toch met apparatuur en machines bezig zijn, lappen wij dat strandje op. Dat doen we dusdanig, dat er 20 campers kunnen staan. Daarnaast zullen we de toegangsweg naar het strand verharden. Dat is ons geschenk aan het dorp." Overigens neemt de Dorpsraad formeel geen standpunt in over de komst van dat vakantiepark. "De helft in Scharendijke is voor, de helft tegen*. Dus wij zijn neutraal", aldus Venrooij. (bron: Wereldregio, 1-10-2016 en PZC, 3-10-2016)
* Zie bijv. het interview met tegenstanders Arend van der Kolk en Leo van der Maas d.d. 26-1-2017.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Scharendijke heeft 2 rijksmonumenten, beide betrekking hebbend op de nagenoeg ononderbroken reeks betonmuurtjes, van de Koepel Oost Repart ten westen van het dorp tot bij Den Osse, gecombineerd met zogenaamde trapjes- en spijkerglooiing. Dit tussen 1906 en 1916 aangebrachte dijkverhogingssysteem is ontwikkeld door ir. R.R.L. de Muralt van het Waterschap Schouwen, vandaar dat ze ook bekend staan als muraltmuurtjes. De stormvloed van 1906 was de directe aanleiding voor het ontwerpen van dergelijke dijkverhogingswerken.

- Scharendijke heeft 1 gemeentelijk monument.

- Protestantse (PKN) Bethlehemkerk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Scharendijke is een van de dorpen aan de Schouwse kust waar nog jaarlijks een Straô wordt gehouden. Hier is dat op de 2e zaterdag in maart. Deelname is gratis, maar wel op eigen risico. - Fotoreportage Straô 2017.

- Beneluxkampioenschappen (zeilwedstrijden, weekend in augustus). - Verslag Beneluxkampioenschappen 2016.

- Midwinterloop (op een maandag in december).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Watersportvereniging Scharendijke is opgericht in 1972 en ligt aan het Grevelingenmeer, het grootste zoutwatermeer van Europa, dat ontstaat na de voltooiing van zowel de Brouwersdam als de Grevelingendam. Het begint met het U-steigertje aan de dijkkant, met aan de andere kant bij het havenkantoor de S-steiger, die nog altijd deel uitmaken van de Vereniging (de huidige oude haven). Al snel ontstaat er behoefte aan meer ligplaatsen. Het stuk land gelegen naast de oude haven (de Vaète, een voederplaats voor schapen) blijkt perfect geschikt voor uitbreiding van de oude haven. En zo geschiedde.

- Na de voltooiing van de Brouwersdam in 1972 is Scharendijke een centrum van watersport geworden en heeft het veel nieuwe bewoners getrokken. Met zowel de Noordzeestranden als het Grevelingenmeer op loopafstand is het dorp de ideale plek voor met name de surf-, zeil- en duiksport. Duikers beschouwen de duikgebieden "het Koepeltje", "Scharendijke Haven" en "Nieuwe Kerkweg" als hotspots van het Grevelingenmeer.

- Jachthaven Kloosternol is van grote betekenis voor Scharendijke en is vooral een centrum voor de duiksport.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Scharendijke (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Scharendijke, van Ondernemingsvereniging en Dorpsraad. - Nieuws over verleden, heden en toekomst van Scharendijke op Facebook.

- Onderwijs: - Helcherseeschool.

- Sport: - ZSC '62 (voetbal). - Lawn Tennis Club Scharendijke is opgericht in 1982. Sindsdien is de club uitgegroeid tot een club met een stabiel en gezond ledenaantal, een nette accomodatie met 3 banen (alle verlicht), een minibaan en een clubhuis. - Dorp in beweging is een particulier initiatief. Trefwoorden: bewegen in en rond de gymzaal in Scharendijke, lage kosten en drempel, deskundige begeleiding.

Reactie toevoegen