Saaxumhuizen

Plaats
Dorp
Winsum
Hoogeland
Groningen

saaxumhuizen_plaatsnaambord_kopie.jpg

Saaxumhuizen heeft een van de kleinste dorpskernen van ons land: binnen de bebouwde kom staan maar 12 huizen, plus het 13e-eeuwse kerkje natuurlijk.

Saaxumhuizen heeft een van de kleinste dorpskernen van ons land: binnen de bebouwde kom staan maar 12 huizen, plus het 13e-eeuwse kerkje natuurlijk.

saaxumhuizen_bakkerij_kopie.jpg

Ook het piepkleine dorpje Saaxumhuizen, dat nooit meer dan 25 huizen heeft omvat, heeft een bakkerij gehad. Op de foto (begin 20e eeuw?) poseren de medewerkers voor de fotograaf.

Ook het piepkleine dorpje Saaxumhuizen, dat nooit meer dan 25 huizen heeft omvat, heeft een bakkerij gehad. Op de foto (begin 20e eeuw?) poseren de medewerkers voor de fotograaf.

Saaxumhuizen

Terug naar boven

Status

- Saaxumhuizen is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Winsum. T/m 1989 gemeente Baflo.

- Onder het dorp Saaxumhuizen valt ook een deel van de buurtschap Lutke Saaxum.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Soaksumhoezen.

Oudere vermeldingen
Ca. 1660 Saexsumhuisen.

Naamsverklaring
Betekent huizen 'nederzetting' behorend bij Saexum, dat samen met Lutke Saaxum het gerecht Saexum (niet te verwarren met het dorp Saaksum) vormde.(1)

Terug naar boven

Ligging

Saaxumhuizen ligt NW van Winsum en Baflo.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Saaxumhuizen 24 huizen met 151 inwoners. Tegenwoordig omvat het dorp nog altijd ca. 25 huizen, het aantal inwoners bedraagt nu ca. 45.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de Historische Kring Baflo, die o.a. in 2009 het boek 'De geschiedenis van Baflo, Rasquert, Den Andel, Tinallinge en Saaxumhuizen' heeft uitgegeven.

- Overzicht van predikanten in Westernieland en Saaxumhuizen 1594-2002.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Inwoners van Saaxumhuizen en buurdorp Den Andel hebben de ambitie opgevat om deze dorpen in uiterlijk 2020 volledig energieneutraal te maken.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het 13e-eeuwse Hervormde kerkje is het enige rijksmonument van het dorp. Het kerkje is in de 19e eeuw gepleisterd, zodat de oorspronkelijke kloostermoppen niet meer zichtbaar zijn. De kerk is in bezit van de Stichting Oude Groninger Kerken. - Het houtsnijwerk in de herenbank van 'Het Laatste Avondmaal' is in 1996 vervaardigd door schrijnwerker Tico Top uit Kruisweg (GR), als replica van de originele versie van Anthonie Wallis, die bij een vorige restauratie is ontvreemd. - Het orgel van orgelbouwer Petrus van Oeckelen dateert uit 1851. - Kerkje en kerkhof worden omgeven door een gracht. - Het torentje uit 1858 verving de vorige, losstaande toren. De toren is te beklimmen en biedt een mooi uitzicht over het Hoogeland.

De laatste restauratie van de kerk heeft plaatsgevonden onder auspiciën van OVT Architecten en is in 2012 gereed gekomen. De restauratie heeft bestaan uit het herstellen van de toren en de kerk, alsmede het kerkmeubilair en de torenklok. Het werk had een uitsluitend conserverend karakter. Aan de buiten- en binnengevel van de toren is plaatselijk voegwerk hersteld. De klokkenstoel is geheel verwijderd, hersteld en teruggeplaatst. Het uurwerkmechaniek is herzien, zodat de wijzerplaten weer functioneren. Op de 3e verdieping waren de vloerbalken zodanig ernstig aangetast dat ze compleet vervangen moesten worden. De balustrade van de torenomloop was door houtrot aangetast en is geheel vervangen. Op de balustrade is een handleuning toegevoegd om een veiligere situatie te creëren voor eventuele bezoekers.

In het interieur van de kerk was het stukadoorwerk op veel plaatsen zeer gebrekkig. Dit is slechts ten dele vervangen. De later toegevoegde schrootjeslambrisering is daarbij verwijderd, de oude toestand met zwart geschilderd stukadoorwerk onder een panelenlambrisering is hersteld. Tijdens de werkzaamheden aan het stukadoorwerk zijn diverse bouwsporen teruggevonden. Hiervan is een rapport opgesteld. De monumentaal waardevolle herenbanken, de preekstoel en het losse meubilair habben te maken met achterstallig onderhoud. De onderdelen zijn onder toezicht van een meubelmaker met zorg verwijderd en gerestaureerd. Het orgelbalkon was door zetting onderhevig aan verzakking, wat een nadelige invloed had op het orgel. Door het plaatsen van een constructieve wand onder het orgelbalkon is gepoogd verdere verzakking tegen te gaan. Bovendien is de voorruimte daarmee aanzienlijk vergroot. (bron: OVT Architecten) - Verslag van bijzondere vondsten die tijdens de restauratie van de kerk van Saaxumhuizen zijn gedaan.

- De begraafplaats, schuin tegenover de kerk aan de Nienhuisweg, is in 1887 aangelegd door de diaconie van de Hervormde Gemeente. Alle ingezetenen van Saaxumhuizen hadden destijds bij hun overlijden recht op een gratis graf. Iedere behuizing kreeg een strook met 10 graven toegewezen. De toenmalige indeling is nu nog duidelijk te zien als je over de begraafplaats loopt.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Van begin juli tot begin oktober is er in het dorp een Maïsdoolhof, een leuk uitje voor het hele gezin. - Filmpje van het maïshakselen van het Maïsdoolhof te Saaxumhuizen, met mooie luchtfoto's waardoor je het doolhof van boven kunt zien.

- Op Monumentendag (2e zaterdag van september) is er in het kerkje van Saaxumhuizen altijd een boekenbeurs. De kerk is dan een enorme tijdelijke boekenstal met duizenden tweedehands boeken, ruim gesorteerd en overzichtelijk uitgestald. Niet alleen de verwoede lezer maar ook de liefhebber van antiquarisch materiaal, de verzamelaar en de handelaar vinden hier ieder jaar weer veel van hun gading. Poëzie, literatuur, misschien een onverwachte eerste druk...

Duizenden studieboeken, hobbyboeken, (streek)romans, kinderboeken, detectives en buitenlandse uitgaven wachten op een nieuwe eigenaar. De organisatie is in handen van de dorpsbewoners en Dorpsvereniging Saaxumhuizen. De opbrengst van de boekenbeurs komt ten goede aan het onderhoud van de kerk. Heb je zelf nog boeken over en wil je daarmee dit goede doel steunen, dan kun je die brengen naar de familie J. Schoonderwoerd, Dikemaweg 10. Graag van tevoren even bellen (tel. 0595-423577).

- In het kerkje wordt op  kerstavond traditioneel het evenement 'Zing je warm' gehouden. In de met honderden waxinelichtjes sfeervol verlichte, onverwarmde kerk, zingen bezoekers zich vanaf 19.30 uur een klein uur lang warm met bekende kerstliederen. Ze worden daarbij begeleid door organist Dirk Molenaar uit Eenrum. Vanuit de wijde omtrek komen de bezoekers naar Saaxumhuizen om in een ongedwongen sfeer een ouderwets kerstgevoel te beleven. Levensovertuiging is niet van belang, iedereen is welkom. Na afloop is er warme chocolademelk. Houd er wel rekening mee dat het aantal zitplaatsen in de kerkbanken beperkt is.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Saaxumhuizen en - idem kerk.

Reactie toevoegen