Ryptsjerk

Plaats
Dorp
Tytsjerksteradiel
Trynwâlden
Fryslân

ryptsjerk_collage.jpg

Ryptsjerk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ryptsjerk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

ryptsjerk_dorpsfeest.jpg

In Ryptsjerk hebben ze aan een feestweekend niet genoeg: daar bouwen ze in juni altijd een hele wéék feest!

In Ryptsjerk hebben ze aan een feestweekend niet genoeg: daar bouwen ze in juni altijd een hele wéék feest!

Ryptsjerk..jpg

Licht en schaduw in Ryptsjerk.

Licht en schaduw in Ryptsjerk.

Ryptsjerk.jpg

Hoog in het dorp Ryptsjerk staat de kerk.

Hoog in het dorp Ryptsjerk staat de kerk.

Ryptsjerk_0.jpg

Mooi hoekje in Ryptsjerk.

Mooi hoekje in Ryptsjerk.

ryptsjerk_ypeymolen_met_ijs_eind_februari_2018.jpg

Eind februari en begin maart 2018 was er eindelijk enkele dagen strenge vorst en wordt er ook gelijk massaal geschaatst. "Dit mannetje was in diepe verwondering over zijn eerste kennismaking met ijs." (aldus de fotograaf van deze foto bij de Ypeymolen)

Eind februari en begin maart 2018 was er eindelijk enkele dagen strenge vorst en wordt er ook gelijk massaal geschaatst. "Dit mannetje was in diepe verwondering over zijn eerste kennismaking met ijs." (aldus de fotograaf van deze foto bij de Ypeymolen)

Ryptsjerk

Terug naar boven

Status

Ryptsjerk is een dorp in de provincie Fryslân, in de streek Trynwâlden, gemeente Tytsjerksteradiel.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Rijperkerk. Overigens is de plaatsnaam sinds 1989 officieel Friestalig.

Oudere vermeldingen
1314 kopie 1389 Ripikerka, 1369 Ripa-kerka, 1481 Rypatzerka, 1491 Rijpertzerke, 1579 Rypertzierich.

Naamsverklaring
Betekent 'kerk van of behorend bij Rijp', waarmee gedoeld wordt op het nabijgelegen Hurdegaryp. Een persoonsnaam Ripa is niet waarschijnlijk.(1)

Terug naar boven

Ligging

Ryptsjerk ligt ZO van de dorpen Gytsjerk en Wyns, ZZO van de dorpen Oentsjerk en Aldtsjerk, ZZW van de dorpen Mûnein en Readtsjerk, ZW van het dorp De Falom, WZW van de dorpen Feanwâlden en Feanwâldsterwâl, W van het dorp Noardburgum, NW van de dorpen Hurdegaryp en Burgum, NNW van het dorp Suwâld, N van het dorp Tytsjerk, NO van de stad Leeuwarden en OZO van het dorp Lekkum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Ryptsjerk 59 huizen met 331 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 780 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Ryptsjerk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ryptsjerk heeft 6 rijksmonumenten, zijnde het kop-rompboerderijtje uit 1860 met blokschuur uit ca. 1917 op Nieuwlandseweg 12, de arbeiderswoning uit 1826 met kleine veerschuur uit waarschijnlijk midden 19e eeuw op nr. 14, de grote boerderij op Slachtedijk 3, en de Hervormde (PKN) kerk op nr. 1.

- De voorheen Hervormde kerk maakt tegenwoordig deel uit van de Protestantse Gemeente Ryptsjerk (onder de link vind je informatie over zowel de kerkelijke als de burgerlijke geschiedenis van het dorp).

- De Ypeymolen (Fries: Ypey Mûne) (Rijksstraatweg 9) uit 1858 staat aanvankelijk bij het aan de noordrand van Tytsjerk gelegen park Groot Vijversburg (ook wel het Bos van Ypey genoemd, vandaar de naam van de molen). Vanwege een roedebreuk wordt de molen in 1958 buiten bedrijf gesteld. Later wordt hij gerestaureerd, maar krijgt daarbij te korte roeden, uit bezorgheid over de mogelijkheid dat de jeugd anders in de onbeheerd staande molen zou kunnen klimmen. De Ypeymolen raakt vervolgens in verval. In 1980-1981 wordt de molen verplaatst naar zijn huidige locatie W van Ryptsjerk aan de Rijperkerkstervaart. Daar bemaalt de molen sindsdien de 13 ha grote zomerboezem van de Koekoekspetten. De Ypeymolen is eigendom van Stichting De Fryske Mole. - Foto's van de Ypeymolen e.o. d.d. begin februari 2018, waar een menselijke en dierlijke (kat) waaghals zich op het eigenliljk net te dunne ijs wagen... Elders op deze pagina vind je een mooie foto van het ijs rond de Ypeymolen, met deze molen op de achtergrond, d.d. eind februari 2018, als na enkele dagen strenge vorst het ijs voor het eerst die winter eindelijk wél dik genoeg is om op te schaatsen. Waar dan ook massaal gebruik van wordt gemaakt. (© Jan Kelderhuis / Afanja's Weblog)

- Als je door Ryptsjerk fietst of wandelt vallen de vele, meest kleine boerderijen op als onderdeel van de lintbebouwing. NO van het dorp, aan de Oosterdijk, staat een nieuwe woonboerderij met het jaartal 1702. De cijfers zijn afkomstig uit een oude boerderij, genaamd Ulenburgh-state. Begin 17e eeuw woonde Rombertus van Uilenburgh, burgemeester van Leeuwarden, hier. De uilen bij de ingang en op de windwijzer verwijzen ernaar. Diens dochter Saskia trouwde in 1634 met Rembrandt van Rijn. Ook hij zal waarschijnlijk wel eens hebben vertoefd in het toenmalige Ulenburgh.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Doarpsfeest Ryptsjerk (week in juni).

- De Kerstsprokkelfair (eind november) in Ryptsjerk is een vierdaagse kerstfair die al ruim 20 jaar jaarlijks duizenden bezoekers trekt. Demonstraties, modeshows, gezellige muziek en een groot aanbod van brocante en leuke (kerst)cadeaus. Allemaal in nostalgische kerstsfeer. Laat je verrassen door de opzet en wees welkom. Hier kun je online je tickets bestellen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De provincie Fryslân heeft in 2017 een tunnel onder de Westerdijk (N361) NW van Ryptsjerk aangelegd. Deze zogeheten droge duiker zorgt voor een veilige verbinding tussen de natuurgebieden Grutte Wielen W van de weg het Bûtenfjild O van de weg. In beide gebieden leven otters. Er worden regelmatig sporen gevonden. De duiker zorgt ervoor dat dieren veilig onder de weg door kunnen. Er is ook een raster aangelegd aan beide kanten van de weg, zodat de otter naar de tunnel wordt geleid. Niet alleen de otter profiteert hiervan, ook andere dieren zoals muizen, egels, wezels en amfibieën kunnen van de tunnel gebruikmaken. Er is tevens een grote multifunctionele faunapassage aangelegd, waardoor naast dieren ook schaatsers en kano’s de weg kunnen passeren.

- Swalkroute Ryptsjerk (voor GPS).

- In 2017 is in Ryptsjerk een nieuwe haven gerealiseerd, met ca. 20 ligplaatsen, zowel voor inwoners als voor passanten. De haven was al lange tijd een grote wens van Dorpsbelang. Ook omdat de haven aansluit op de in hetzelfde jaar gerealiseerde sloepenroute Bûtenfjild. Dat is de vaarverbinding van de Grote Wielen bij Leeuwarden tot de Swemmer bij De Westereen. In een prachtig opgeknapt ijsbaanhok van IIsklub Nije Kriich zijn de sanitaire voorzieningen  voor de haven ondergebracht. De financiering had nog wel wat voeten in de aarde, omdat het project 'iets' duurder uitkwam dan aanvankelijk was ingeschat, maar in het 'gat' is voorzien door een subsidie van de gemeente plus de nodige zelfwerkzaamheid van de inwoners.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Ryptsjerk.

- Nieuws: - De lokale Feriening van Doarpsbelangen geeft 1x per kwartaal dorpskrant 'Doarpslibben Ryptsjerk' uit. Onder de link stellen ze dat je hem daar 'binnenkort' ook online kunt lezen, dus wij wachten vol spanning af...

- Dorpshuis: - Doarpshûs De Einekoer.

- Onderwijs: - Basisschool Alpha is een echte dorpsschool die midden in de gemeenschap van Ryptsjerk staat. Een school met ca. 50 leerlingen verdeeld over 3 stamgroepen. De basisvaardigheden taal, lezen en rekenen vinden zij uitermate belangrijk om van begin af aan te ontwikkelen. Maar ze leren je kind ook om zich vrij te voelen, met aandacht en respect voor de medemens en de natuur. Ze richten zich verder op zelfstandigheid en creativiteit, zodat je kind later met vertrouwen de wijde wereld in kan stappen. Verdere kernpunten van deze school zijn: onderwijs op maat; waar kinderen leren samenwerken en verantwoordelijkheid dragen; oog voor het unieke van ieder kind; leren in een digitale omgeving.

- Sport: - Voetbalvereniging Rijperkerk.

- Zorg en welzijn: - Jetze Terpstra is met zijn firma De Vertakking in Ryptsjerk gespecialiseerd in boomverzorging. Daarnaast is er De Vertakking Zorg, die van maandag t/m vrijdag dagbesteding, praktische ondersteuning en individuele begeleiding biedt. De mogelijkheden op het boerenerf zijn zeer divers. Houd je van bedrijvigheid op de boerderij? Of werk je liever aan een gebreide sjaal, in de rustige omgeving van de dagbestedingsruimte? Hier is het allemaal mogelijk. Samen werken ze aan jouw doelen. De dagbesteding richt zich op mensen met psychische of psychiatrische problemen, (ex-)verslaafden, mensen met niet aangeboren hersenletsel (NAH) en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Voor alle doelgroepen geldt: heb je een PGB of ZIN-indicatie, maar hoop je na verloop van tijd weer de arbeidsmarkt op te gaan? Bij de Vertakking Zorg ben je dan aan het juiste adres. De Vertakking Zorg helpt om mensen weer te betrekken bij de samenleving en te werken aan zelfregie. In samenwerking met het bedrijf ToDam (Terug op De arbeidsmarkt) werken ze aan het kleiner maken van de drempel of kloof tussen arbeidsmarkt en werkloze. Met het bieden van PGB of ZIN naar Social Return zijn ze naar eigen zeggen uniek in omgeving Fryslân.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ryptsjerk.

Reactie toevoegen