Rumpt

Plaats
Dorp
West Betuwe
Betuwe
Gelderland

rumpt_collage.jpg

Rumpt, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Rumpt, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Rumpt.jpg

De Katholieke kerk van Rumpt

De Katholieke kerk van Rumpt

Rumt.jpg

Op de Lingedijk in Rumpt

Op de Lingedijk in Rumpt

Rumpt (2).jpg

De Hervormde kerk van Rumpt

De Hervormde kerk van Rumpt

Rumpt

Terug naar boven

Wonen

Mutters Makelaardij is dé specialist in de gemeenten West Betuwe, Vijfheerenlanden, Gorinchem, Culemborg en de Alblasserwaard. Al jarenlang bewijzen wij dat we het daadwerkelijk anders doen! U bent van harte welkom voor een oriënterend gesprek op onze kantoren in Leerdam, Vianen en Culemborg. Met ons motto: "Waarborg tot betrokkenheid" garanderen wij het hoge serviceniveau dat u van een makelaar mag verwachten. Wij beseffen dat het verkopen of aankopen van uw woning geen alledaagse zaak is, daarom nemen wij u bij de hand en begeleiden wij u in iedere stap van het proces.

Terug naar boven

Status

- Rumpt is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente West Betuwe. T/m 1977 gemeente Deil. In 1978 over naar gemeente Geldermalsen, in 2019 over naar gemeente West Betuwe.

- Dorpswapen Rumpt.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Rumpst, 1148 kopie midden 14e eeuw Rumede, 1260 Rumpde, 1294-1295 Romde, 1341 Rumt, 1569 Rumpt, 1883 Rumt. Begin 20e eeuw is de p er weer bij gekomen, hoewel je die niet uitspreekt (vandaar ook de beoogde spellingsvereenvoudiging van 1883 voor deze en vele andere plaatsen die een uitspraak hadden die afweek van de schrijfwijze. Ook de meeste andere spellingsvereenvoudigingen van dat jaar zijn begin 20e eeuw weer teruggedraaid, bijv. bij buurdorp Acquoy dat eind 19e eeuw heel even Akkooi - zoals je het dus moet uitspreken - heeft geheten).

Naamsverklaring
Een afleiding met het verzamelsuffix ede, ontstaan uit iþi, uþi, van het Oudnederlandse rûm* 'ruim, wijd'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De kern van Rumpt is een lintbebouwing ZW van Beesd, die in het N aan de Linge grenst en in het Z aan de provincialeweg N327 (Leerdam-Geldermalsen). Onder het dorpsgebied valt ook nog een groot buitengebied Z van de N327 tot bijna aan de A12. Dat gebied wordt begrensd door de Nijsteeg en Heulweg in het W en de Boutensteinseweg in het O. De Lageveldweg in het Z van dit gebied valt onder Gellicum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Rumpt 97 huizen met 658 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 350 huizen met ca. 900 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Reeds omstreeks het jaar 960 wordt deze nederzetting, met de spelling Rumpst, voor het eerst vermeld, in een lijst van bezittingen van de St. Maartenskerk te Utrecht (Sloet, Oorkondenboek, nr. 96). In een oorkonde van 1 augustus 1341 wordt voor het eerst melding gemaakt van het Huis te Rumpt. Door Ricoud van Heeswijk, proost van St. Pieter te Utrecht wordt dan aan Hertog Reinald opgedragen: "Mijn huys (ende) mijn hoffstadt te Roemde mit allen dien voirborchten, graven, vesten ende tymmer, dat dair nu staet off namails staen sall, mit den bongaerden, mit den wiere ende mit allen den lande, dat ick liggende heb aldair te Roemde, butendijcx der Linghen waert, van den dorp te Roemde nederwaert tot des abds land van sunte Marienwerde, dat beneden mynen huys voirs gelegen is."
 
In 1550 komt het Huis te Rumpt in het bezit van Thomas van Scherpenseel (ook Scerpenzeel, later Scherpenzeel). Begin 18e eeuw behoort het huis officieel aan Johan van Scherpenseel. Deze is echter zwakzinnig en daarom gedraagt zijn jongere broer Erasmus zich als Heer van Rumpt en tekent ook als 'Erasmus van Scherpenzeel de Rumdt'. Het huis wordt in die tijd verhuurd aan een boer Dirk Abrahamsz. Bogaert of Van den Boomgaert. Deze laat wel wat herstelwerk verrichten aan het inmiddels danig vervallen huis, maar ook niet meer dan strikt noodzakelijk is. Erasmus van Scherpenseel overlijdt ongehuwd in 1716.

In 1721 constateert een tante Barbara van Scherpenseel "dat onsen innosenten neef (Johan), den tegenwoordigen heer van Rumdt, van sijn inkomsten niet soude konnen onderhouden worden en dat alle jaer meer vertert als sijn goederen opbrenge". Er moest dus geld bij, en geld voor onderhoud van het huis was er dus al helemaal niet. Op afbeeldingen uit die tijd zien we het adellijke huis dan ook al sterk in verval. In 1728 ligt de helft ervan in puin. Bij de dood van Johan in 1741 komt het in bezit van diens neef Diederik Johan Heerman, in wiens geslacht de gronden nog vele jaren zijn gebleven. Het verval van het Huis te Rumpt neemt echter hand over hand toe, het ooit zo trotse bouwwerk blijkt niet meer te redden en is niet meer herrezen. (bron: Paul van Mook)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2018 is besloten dat Rumpt er 30 woningen bij krijgt. Tussen de Achtermonde, Achterweg en Kerkweg komen huizen in verschillende prijsklassen. De inwoners zijn daar blij mee, omdat de vraag naar woningen in het dorp groot is. Voor de huurwoningen is een wachtlijst, en jongeren willen graag in het dorp blijven wonen of er na hun studie elders terugkeren, maar de koopwoningen die vrij komen zijn voor hen vaak te prijzig.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Rumpt heeft 13 rijksmonumenten, zijnde het boerderijtje uit ca. 1800 op Polderdijk 5, met daarbij een sluisje met gemetselde overwelving, het 19e-eeuwse Huize De Dreef plus duiventoren op Dorpsdijk 9, het in oorsprong 17e-eeuwse, in de 19e eeuw verbouwde Huys Agtermonde op nr. 41, huis uit 1773 op Middenstraat 17, de Hervormde kerk met toren op nr. 43, de naastgelegen pastorie uit 1890 met tuinmuur en gietijzeren spijlenhek op nr. 45, de RK kerk uit 1851 met pastorie, tuinmuren, kerkhofmuren en hekwerken op en bij Schuttersteeg 2, en het 16e-eeuwse veldkruis in de uiterwaard bij de Linge.

- 15e-eeuwse Hervormde (PKN) kerk (Middenstraat 43) met toren uit ca. 1300 van de Hervormde Gemeente Rumpt.

- De RK kerk Onze Lieve Vrouw Geboorte met pastorie onder één kap (Schuttersteeg 2) uit 1851 is per 1-10-2015 aan de eredienst onttrokken en verkocht. Bart van den Goorbergh en Margreet van Iterson hebben het complex in Rumpt gekocht en de pastorie betrokken als woonhuis. Het parochiebestuur heeft het complex aan hen toegewezen omdat zij kennelijk het beste herbestemmingsplan hadden. Het complex houdt (ook) een maatschappelijke bestemming. Trouw- en uitvaartdiensten blijven mogelijk. De intentie is verder om er ieder kwartaal een klassiek concert te organiseren met topmuzikanten van eigen bodem.

Verder willen zij er vanaf 2018 een reeks orgelconcerten organiseren. Ook andere ensembles kunnen er concerten organiseren. Het unieke Maarschalkerweerd-orgel is aan restauratie toe. Dat kost ca. €100.000. Bart en Margreet willen dat bekostigen middels fondsenwerving, de orgelconcerten, en een deel kan door vrijwilligers worden gedaan. Informatie over actuele ontwikkelingen en activiteiten die er worden georganiseerd, vind je op de Facebookpagina van het Rumpts Kerkje, zoals hij tegenwoordig heet.

- Tussen de Grote en Kleine Wiel in de uiterwaard langs de Molendijk waar vroeger het Huis te Rumpt heeft gestaan, staat nu nog een hardstenen veldkruis, hoog 259 cm, met daarop een afbeelding van het wapen van het geslacht Van Scherpenzeel en in gotische letters de tekst: "Int Iaer MVcXXVII op sunte Severynsdach opt hof te remdt blef doot Ot van Scerpenzeel lefft XXVI. Byt voer dye zyel om Gods wyl". Otto van Scherpenzeel, zoon van Carselis en Maria van Zylen van Anholt, was jagermeester en richter van Arnhem en de Veluwezoom. Hij sneuvelde in de strijd tegen de Stichtse krijgsbenden van zijn oom bisschop Rudolf van Anholt, nadat deze het nabijgelegen Gellicum hadden geplunderd.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Eind 2017 is Activiteitencommissie Rumpt van start gegaan. Hun doel is 4x per jaar iets leuks te organiseren voor de kinderen in het dorp, en daar het hele dorp bij te betrekken. Ze zijn eind 2017 gestart met Halloween, wat gelijk al een succes was: inwoners hadden op verzoek van de commissie hun huizen versierd, soms compleet met lichteffecten, rookmachines en enge geluiden. Oudere inwoners vertelden spannende verhalen bij de vuurkorf, Toneelvereniging De Spotvogels speelde enge types en ook de kerk haakte er op in. De lampionoptocht wordt verplaatst naar de carnavalsperiode, om die niet te dicht na Halloween te laten vallen. Verder is er het paaseieren zoeken en wordt er eind augustus een bootcamp georganiseerd, inclusief een overnachting voor de grotere kinderen en een dropping. Commissielid Henriëtte Vink: "We hebben in het dorp al het Rumptsfeest, waar met name de volwassenen jaarlijks naar uitkijken. Nu hebben de kinderen ook iets om zich al lang van tevoren op te verheugen." Tot slot citeren wij graag haar slogan, omdat de redactie van Plaatsengids.nl zich daar geheel in kan vinden: "Je kunt wel zeggen 'er is hier niets te doen', maar je kunt ook zelf actie ondernemen." (bron: Het Kontakt)

- Toneelvereniging De Spotvogels uit Rumpt brengt jaarlijks in februari een nieuw stuk op de planken.

- Rumptsfeest (gedurende 4 dagen in juni).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Speeltuin De Blijde Weide.

- "Dijken langs de Linge stonden van oudsher bekend om hun prachtige fruitbomen die langs de dijk waren aangeplant. De laatste decennia zijn die meer en meer uit het beeld verdwenen, enerzijds door de teloorgang van hoogstamfruitbomen en anderzijds door de veranderende visie op dijkbeheer. Slechts hier en daar zijn nog mooie voorbeelden te vinden van hoe het ooit langs alle dijken was. Met name de Appeldijk van Mariënwaerdt kan in dit kader worden genoemd en geroemd. Bij een aantal particulieren is het idee ontstaan om zo ook de Perendijk van Rumpt weer in oude glorie te herstellen. Uit overlevering is bekend dat de dijk van het dorp naar Gellicum volledig was beplant met perenbomen. Het betrof met name de oude Betuwse hoogstamrassen zoals Zoete Brederode en Saint Remy. Wat zou het prachtig zijn als op deze dijk zoveel mogelijk aan weerszijden weer hoogstamperenbomen aangeplant kunnen worden.

Voor dit doel is in 2018 Stichting Perendijk van Rumpt opgericht. De doelstelling van de stichting: “Het aanplanten, beheren en onderhouden van fruitbomen langs de Lingedijken en alle activiteiten die dat mogelijk maken.” De stichting sluit (langjarige) beheerovereenkomsten af met de eigenaren van de dijkpercelen voor het aanplanten van perenbomen en het beheer van de bomen. In ruil hiervoor geeft de eigenaar een donatie aan de stichting en is de opbrengst van de bomen voor de stichting." Aldus de stichting op haar site.

Uiteraard is met het waterschap afgestemd dat de aanplant alleen plaatsvindt op locaties waar de veiligheid van de dijken niet in het geding komt. Dat is met name het geval op plekken waar de dijk 'overhoogte' heeft ten opzichte van het gewenste dijkprofiel. De eerste 'goede daad' van de stichting was het aanplanten van de eerste 80 fruitbomen aan de Molendijk, ter hoogte van Huis te Rumpt, op de Nationale Boomfeestdag 2018 (17 maart), waarbij in het hele land in totaal ca. 200.000 bomen zijn gepoot. De gemeente heeft deze eerste aanplanting betaald, als steun aan dit initiatief. Er zijn Oud-Hollandse fruitrassen aangeplant. De boomsoorten zijn samen met Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG) uitgezocht. Er zijn vooral perenbomen geplant, met hier en daar een appelboom voor een langere bloeitijd. Het gaat om perenrassen zoals de Gieser Wildeman, Sain Remy, Zoete Brederode, Winterriet Peer, Kleipeer, Avezaath Kapel en Kampervener, en appelrassen zoals de Dijkmanszoet, Sterappel en Groninger Kroon. Voorzitter Joop Hylkema uitte op de Boomfeestdag de wens: "We hopen dat de Perendijk in Rumpt over tien jaar net zo bekend zal zijn als de Appeldijk in buurtschap Mariënwaerdt bij Beesd."

Terug naar boven

Eten en drinken

- Natasja Verkou van zorgboerderij De Bonte Boel/De Leeuwen Acker in Rumpt heeft eind 2017 een nieuw lokaal streekproduct gelanceerd, namelijk het likeurdrankje Rumptse Boght. Deze drank combineert volgens Natasja het beste Betuwse fruit met bloemenhoning. Het is een drank waarin de droge smaak van jenever en het zoete van van cassis samenkomen. Rumptse Boght heeft een alcoholpercentage van 39 procent en is verkrijgaar in prachtige flessen van 20, 35, 50 en 70 cl. De drank is te koop bij de zorgboerderij en bij diverse slijterijen in de regio.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van evenementen in Rumpt op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging Deurzetters.

- Dorpshuis: - Wij hebben ons altijd afgevraagd waar de naam van Dorpshuis Albertine in Rumpt vandaan komt. Dat is immers niet een heel gebruikelijke naam voor een dorpshuis. Welnu, het dorpshuis is genoemd naar Albertina Adolphina Louisa van Kessel (1831-1920), een dochter van de toenmalige notaris. Het gezin woonde en had het notariskantoor op landgoed De Dreef. Rond 1910 misten de twee verenigingen die het dorp toen rijk was - fanfare Voorwaarts en zangvereniging Juliana - een gebouw om repetities en uitvoeringen te kunnen houden. Mevr. Van Kessel heeft dit door het oprichten van een stichting waarin zij een geldbedrag stortte, mogelijk gemaakt. Het dorpshuis is in 1917 gerealiseerd. In 2017 is een boek verschenen ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van het dorpshuis, geschreven door Paul van Mook.

- Onderwijs: - Basisschool De Springplank in Rumpt heeft het landelijke vignet 'Gezonde School' behaald. Dit initiatief van 20 landelijke gezondheidsorganisaties is een erkenning voor scholen die structureel werken aan het verbeteren van de gezondheid van hun leerlingen en medewerkers. En dat doet De Springplank! Zo zorgen zij voor een veilige schoolomgeving, een fris klimaat en hebben zij aandacht voor de persoonlijke en sociale ontwikkeling van de leerlingen. Dit vinden zij belangrijk, omdat het allemaal bijdraagt aan een gezondere leefstijl, betere schoolprestaties en minder schooluitval. De school heeft bovendien speciale aandacht voor het thema Sport en Bewegen, middels bewegend leren, naschools sportaanbod en actieve pauzeactiviteiten. Verder werkt de school o.a. volgens de principes van Human Dynamics. Wat dat inhoudt kun je lezen onder de link.

- Cultuur: - In 2018 is Cultuurfonds Rumpt opgericht. Het doel hiervan is om bijzondere uitvoeringen en projecten in het dorp op het gebied van cultuur mogelijk te maken. Dit kan heel breed zijn, bijvoorbeeld openbare muziekuitvoeringen van een koor of de fanfare, een grote toneelvoorstelling, projecten op scholen, het organiseren van een tentoonstelling, historische routes, het behoud van monumenten, culturele evenementen. Verenigingen en stichtingen die gevestigd of geworteld zijn in het dorp, kunnen een beroep doen op dit fonds. De aanvraag loopt via het Prins Bernhard Cultuurfonds. Een lokale raad van toezicht neemt een besluit of het geld wordt toegekend.

- Muziek: - Muziekvereniging Voorwaarts te Rumpt is opgericht in 1901 en heeft het karakter van een fanfare, wat inhoudt dat er alleen koperinstrumenten zijn. Echter zijn er ook regelmatig andersoortige instrumenten waar te nemen, zoals dwarsfluiten, elektrische gitaren en keyboards. Nieuwe leden zijn altijd welkom.

- Rumpts Volkslied.

- Koor Alegria in Rumpt is opgericht in 1998. Het koor zingt vierstemmig en bestaat uit 25 mannen en vrouwen die elke woensdagavond (behalve in de schoolvakanties) zingen met plezier en ambitie, onder leiding van dirigent Maria Segura-Thijssen.

- Sport: - In 1947 wordt in Rhenoy voetbalclub VIOS ('Vooruitgang Is Ons Streven') opgericht. Reeds eerder is Lingeboys ontstaan uit samengaan van de verenigingen RSV (Rumpt), SNC (Enspijk) en NEP (Deil). In 1969 fuseren VIOS en Lingeboys tot de nieuwe vereniging Rhelico (= Rhe van Rhenoy, Li van Lingeboys en Co van Combinatie). Naast de genoemde dorpen komen de leden ook uit Gellicum en Acquoy. Oftewel alle kleine Lingedorpen W van en vallend onder de gem. Geldermalsen. Rhelico speelt op sportpark Boutenstein dat - voor de post 'in' Rumpt gelegen - centraal tussen de genoemde dorpen ligt. De gemeente zou het liefst één voetballocatie zien W van Geldermalsen, oftewel gezamenlijk met v.v. Beesd. Fusiebesprekingen in 2015 zijn echter mislukt, omdat men het niet eens kon worden over één locatie; Rhelico kon zich niet vinden in de conclusies in een rapport dat de locatie in Beesd de voorkeur zou genieten.

- Tennisvereniging Rhelico.

- Sloeproeivereniging Rechtachteruit te Rumpt is opgericht in 2002. Je kunt er ook een sloep met stuurman huren voor bijv. je bedrijfsuitje.

- Het is een van de ergste dingen die een vereniging kan overkomen: dat je prachtige clubhuis door brand wordt verwoest. Het overkwam - de in 1973 in Leerdam begonnen - Biljartvereniging Carambole uit Rumpt in de zomer van 2015, toen hun eigenhandig opgebouwde houten clubhuis (door kortsluiting, dus geen brandstichting) vrijwel volledig in rook opging. Een ramp voor alle leden, teams en de vele vrijwilligers. Waar veel andere clubs mogelijk het bijltje erbij hadden neergegooid, ging voorzitter - en lid sinds 1978 - Hans de Ridder direct hard aan de slag voor een nieuw, nog groter/mooier clubhuis. Dat nieuwe clubhuis is in oktober 2017 feestelijk geopend. De energie is duurzaam met vloerverwarming, een luchtverversingssysteem met warmteterugwinning en op termijn komen er nog zonnepanelen, waarmee het pand volledig energieneutraal wordt.

Omdat het nieuwe gebouw een stuk groter is (30x13 meter) dan het oude, hebben ze nu veel ruimte voor tafels en stoelen naast de speeltafels. Er is nu ook een mooie, grote bar zodat ook de gezelligheid vooraf en na afloop is gewaarborgd. En de verlichting is ook bijzonder: ze hebben geen grote lampen meer boven de tafels, maar drie spots led-verlichting. Het zorgt voor een betere schaduw op de ballen. De club heeft ca. 60 leden - tijdens de herbouw hebben zich spontaan 10 nieuwe leden gemeld - afkomstig uit de hele regio. Nieuwe leden zijn altijd welkom. Ook willen ze het clubhuis een dag per week openstellen voor niet-leden. Mensen die ’s zomers op de fiets zitten, hopen ze in de winter hier te laten biljarten. Ook teams van elders komen graag in Rumpt biljarten, bedrijven kunnen er met hun personeel een avondje komen biljarten en borrelen, en ook recreanten, die de vereniging nooit heeft gehad, willen ze speelruimte bieden. Al met al heeft de nieuwe accommodatie dus voor tal van nieuwe mogelijkheden gezorgd. (bron o.a. en voor nadere informatie zie KNBB, 25-10-2017)

- Zorg: - Dirk en Natasja Verkou van Zorgboerderij De Bonte Boel in Rumpt (Achterweg 1) hebben van oorsprong een agrarisch familiebedrijf wat zich voornamelijk had toegelegd op rundvee, zoals melk- en vleesproductie. Sinds 2005 hebben zij zich verbreed tot ook andere diersoorten. Dat vonden zij op een gegeven moment nogal een bonte boel, vandaar de naam van de zorgboerderij. Tegenwoordig lopen naast het vee nog de volgende dieren op de boerderij rond: paarden, schapen, konijnen, chinchilla, kippen, honden, katten, vissen. Alleen die laatste lopen niet rond natuurlijk, die zwémmen rond :-) Het gaat hier dus om dieren in combinatie met zorg. In principe zijn mensen met alle soorten beperkingen welkom. Tevens is er een mogelijkheid tot weekend-, /logeer- en crisisopvang. Voor een intake en plaatsing zorg is een CIZ-indicatie van belang.

- In 2018 is in het buitengebied van Rumpt Linge's Zorglandgoed gerealiseerd. Een kleinschalige woonvorm voor 30 zorgvragers met dementie. Initiatiefnemers Nicoline van Iperen en Cor van den Berg uit Asperen hebben tijdens de voorbereidingsfase, die al in 2011 is gestart, veel positieve reacties gekregen op hun zorgvisie en op de plannen voor het landgoed. Dat komt omdat ze een sterke visie hebben op hoe ze de kwaliteit van zorg bovenaan zetten door lage overhead- en managementkosten, waardoor ze relatief zeel zorgmedewerkers kunnen inzetten voor aandacht en zorg. En de groene omgeving wordt ingezet voor het welzijn van de zorgvragers. Daarmee bereiken ze betere gezondheid, welzijn en ook besparingen in de kosten van de zorg. De afdeling Langdurige Zorg van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ziet hun zorgvisie als voorbeeld van het nieuwe beleid en de veranderingen in de zorg die ze in 'Den Haag' voor ogen hebben. Nicoline en Cor willen hun concept ook naar andere streken in het land 'uitrollen'. Concreet denken ze anno 2018 in ieder geval al aan Winterswijk, Berg en Dal en Buren. Er waren wel zorgen van omwonenden, die er zelfs een aparte vereniging voor hadden opgericht: Vereniging Ons Dorp Rumpt. Ze hadden vraagtekens bij de ruimtelijke inpassing, waren bevreesd voor toename van verkeer, en twijfelden aan de economische haalbaarheid van het plan. Al deze argumenten zijn echter door college, gemeenteraad en Raad van State niet valide bevonden.

Reactie toevoegen