Rotstergaast

Plaats
Dorp
De Fryske Marren
Fryslân

rotstergaast_plaatsnaambord.jpg

Rotstergaast heeft een groot dorpsgebied maar een zeer bescheiden aantal huizen en inwoners. Bovendien zonder echte kern, als verspreide lintbebouwing. Daarom is er geen 'bebouwde kom' en heeft de plaats witte plaatsnaamborden en geen blauwe.

Rotstergaast heeft een groot dorpsgebied maar een zeer bescheiden aantal huizen en inwoners. Bovendien zonder echte kern, als verspreide lintbebouwing. Daarom is er geen 'bebouwde kom' en heeft de plaats witte plaatsnaamborden en geen blauwe.

rotstergaast_kerk_en_klokkenstoel_en_brievenbus.jpg

De enige voorzieningen in het qua aantal huizen en inwoners kleine dorpje Rotstergaast waren het voormalige kerkje (tegenwoordig dorpshuis), de klokkenstoel, en de brievenbus. De brievenbus is vermoedelijk in 2015 verwijderd wegens te weinig gebruik.

De enige voorzieningen in het qua aantal huizen en inwoners kleine dorpje Rotstergaast waren het voormalige kerkje (tegenwoordig dorpshuis), de klokkenstoel, en de brievenbus. De brievenbus is vermoedelijk in 2015 verwijderd wegens te weinig gebruik.

rotstergaast_boer_bart_kopie.jpg

Het jonge echtpaar Bartele en Rianne Holtrop is in 2015 in Rotstergaast gestart met een veeteeltbedrijf met legkippen, vleeskippen, koeien en varkens. Zij zetten zich in om op alle aspecten zo duurzaam mogelijk te werken. (© www.facebook.com/vanasperen.b)

Het jonge echtpaar Bartele en Rianne Holtrop is in 2015 in Rotstergaast gestart met een veeteeltbedrijf met legkippen, vleeskippen, koeien en varkens. Zij zetten zich in om op alle aspecten zo duurzaam mogelijk te werken. (© www.facebook.com/vanasperen.b)

rotstergaast_boer_bart_mobiele_melkmachine_kopie.jpg

De koeien van Boer Bart in Rotstergaast lopen lekker buiten omdat dat om vele redenen het beste is. Zie www.boerbart.nl/dieren/#koeien. Dankzij de mobiele melkmachine kunnen de koeien ook lekker buiten blíjven (© Bert van Asperen)

De koeien van Boer Bart in Rotstergaast lopen lekker buiten omdat dat om vele redenen het beste is. Zie www.boerbart.nl/dieren/#koeien. Dankzij de mobiele melkmachine kunnen de koeien ook lekker buiten blíjven (© Bert van Asperen)

rotstergaast_boer_bart_varkens_kopie.jpg

De varkens van Boer Bart uit Rotstergaast scharrelen lekker in de potstal waar de koeien in de winter staan. Dat is goed voor de mestvorming, voor de varkens en voor het varkensvlees. Zie www.boerbart.nl/dieren/#varkens (© Bert van Asperen)

De varkens van Boer Bart uit Rotstergaast scharrelen lekker in de potstal waar de koeien in de winter staan. Dat is goed voor de mestvorming, voor de varkens en voor het varkensvlees. Zie www.boerbart.nl/dieren/#varkens (© Bert van Asperen)

rotstergaast_boer_bart_kipcaravan_kopie.jpg

En ook de kippen scharrelen lekker rond op het land. Middels de innovatieve mobiele Kipcaravan 2.0 is ook dát zowel goed voor het land als voor de dieren. Hoe dat werkt lees je hier: http://www.boerbart.nl/dieren/#legkippen. (© Bert van Asperen)

En ook de kippen scharrelen lekker rond op het land. Middels de innovatieve mobiele Kipcaravan 2.0 is ook dát zowel goed voor het land als voor de dieren. Hoe dat werkt lees je hier: http://www.boerbart.nl/dieren/#legkippen. (© Bert van Asperen)

rotstergaast_zuivelrijck_bio_fairtrade_chocolademelk_kopie.jpg

Het piepkleine Rotstergaast heeft nóg een innovatieve agro-firma binnen zijn grenzen, nl. de firm Zuivelrijck, gespecialiseerd in houdbare biologische zuivel. (© www.zuivelrijck.nl)

Het piepkleine Rotstergaast heeft nóg een innovatieve agro-firma binnen zijn grenzen, nl. de firm Zuivelrijck, gespecialiseerd in houdbare biologische zuivel. (© www.zuivelrijck.nl)

Rotstergaast

Terug naar boven

Status

- Rotstergaast is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente De Fryske Marren. T/m 30-6-1934 gemeente Schoterland. Per 1-7-1934 over naar gemeente Haskerland, in 1984 over naar gemeente Skarsterlân, in 2014 over naar gemeente De Fryske Marren.

- Rotstergaast heeft een groot dorpsgebied maar een zeer bescheiden aantal huizen en inwoners. Bovendien zonder echte kern, als verspreide lintbebouwing. Daarom is er geen 'bebouwde kom' en heeft de plaats witte plaatsnaamborden en geen blauwe.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Rotstergaast.

Alternatieve naam
De plaats wordt ook wel kortweg De Gaast of De Gaest genoemd.

Oudere vermeldingen
1315 Rutnergast, 1539 Gaest.

Naamsverklaring
Gaast betekent 'geest, zandgrond'. Rotster- is te vergelijken met Beetster- in Beetsterzwaag en bijvoeglijk naamwoord bij de plaatsnaam Rottum. Zie ook Rotsterhaule.(1)

Terug naar boven

Ligging

Rotstergaast ligt ZW van Heerenveen en Nieuweschoot, Z van Rottum. Het dorpsgebied heeft geen echte kern, alleen verspreide lintbebouwingen. De plaats heeft dan ook geen 'bebouwde kom' en heeft daarom witte plaatsnaamborden in plaats van blauwe. Zo te zien op Google Maps lijkt het erop dat je op diverse plaatsen niet kunt zien dat je deze plaats binnenkomt (in het Z bij de Schoterweg, in het N aan de Snakkerbuorren en vanuit Rottum). Het dorpsgebied grenst in het Z aan de Tsjonger of Kuunder, in het O aan de Engelenvaart, en in het N aan de N924 (Hoge Dijk).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 had Rotstergaast 12 huizen met 60 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vroeger werd dit gebied bewoond door vissers die de Tsjonger bevoeren. Tegenwoordig is het een agrarisch gebied.

- In 2015 is het boek 'Rotstergaast. Doarp oan 'e Tsjonger' verschenen, samengesteld en gepubliceerd door Stichting Werkgroep Historie Sintjohannesga. Het boek beschrijft de geschiedenis van het dorp aan de hand van foto’s en verhalen van inwoners. Het boek is inmiddels uitverkocht.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De enige voorzieningen in het kleine Rotstergaast waren vermoedelijk het voormalige kerkje (tegenwoordig dorpshuis), de klokkenstoel en de bij beide staande brievenbus. Omdat er steeds minder papieren post wordt verstuurd (want steeds meer via de elektronische weg wordt gepubliceerd en verstuurd), heeft PostNL de afgelopen jaren veel brievenbussen in het hele land verwijderd. Vermoedelijk is deze brievenbus in 2015 ook verwijderd.

- Tot 2014 jaren waren er plannen voor een nieuwe (bovengrondse) hoogspanningsleiding Eemshaven - Vierverlaten - Ens, genaamd Noord-West 380KV. Het deel Eemshaven - Vierverlaten wordt wel aangelegd, het deel Vierverlaten - Ens is in 2014 afgeblazen, omdat voor nut en noodzaak van dit deel door gewijzigde marktomstandigheden onvoldoende basis meer was. Dit is een opluchting voor de bewoners van de Snakkerbuorren in Rotstergaast. Zij zouden deze hoogspanningsleiding namelijk door hun 'achtertuin' krijgen, met gevolgen van dien voor o.a. landschap en beperkingen voor de landbouwers. De inwoners hebben in 2012 dan ook een met argumenten onderbouwd bezwaarschrift ingediend, mét een schets van een alternatieve, ter plekke licht verschoven traject, dat veel beter tegemoet zou komen, c.q. de bezwaren zou verminderen voor landschap en landbouwers. Maar dat blijkt dus niet meer nodig.

Terug naar boven

Bedrijfsleven

- Het jonge echtpaar Bartele en Rianne Holtrop is in 2015 gestart met de voor hen nieuwe boerderij op Schoterweg 26 in, zoals ze zelf op hun site zeggen, 'het sprookjesachtige Rotstergaast'. Onder het merk Boer Bart zijn zij een veeteeltbedrijf aan het opbouwen met legkippen, vleeskippen, koeien en varkens, die allemaal lekker vrij kunnen rondhuppelen en niet hutje mutje op elkaar gepropt staan in een megastal. Maar het is ook nog in veel andere opzichten een bijzonder een veeteeltbedrijf: hun doel is het ontwikkelen van een landbouwsysteem dat volledig samenwerkt met de natuur en opgaat in het karakter van de omgeving. Een boerderij die een hoge kwaliteit voedsel oplevert, economisch perspectief heeft, en milieuzuiverend werkt. Alles moet diervriendelijk zijn en zij gebruiken geen chemische middelen om producties te verhogen. Dit alles moet zich uiten in een tijdloos systeem, een systeem wat over 1000 jaar nog steeds zou functioneren, puur omdat alle elementen op de boerderij elkaar aanvullen.

Zij stellen alles ter discussie dat de mens tussen natuur en dier bedacht heeft. Zij zetten de dieren terug in de natuurlijke kringloop en laten ze hun eigen instinct volgen. Deze unieke samenwerking heeft een positieve invloed op de kwaliteit van leven voor de dieren, en vervolgens op de smaak en kwaliteit van producten zoals eieren en melk. De koeien bijvoorbeeld bevallen in het voorjaar van een kalfje. Als een koe een kalfje heeft gekregen, heeft ze veel energie nodig om melk te maken. De koeien eten eigenlijk alleen maar gras, en het beste gras dat de boer kan laten groeien, is voorjaarsgras. Door de koe in het voorjaar te laten bevallen, eet zij het beste gras van de boer en zijn de energiebehoefte van de koe en de kwaliteit van het gras perfect op elkaar afgestemd.

Tijdens het weideseizoen melken zij de koeien in het veld, door gebruik te maken van een mobiele melkstal. Hierdoor blijven de koeien gedurende het hele weideseizoen (maart tot november) in de wei. En zo hoeven ze niet elke dag over de kavelpaden te lopen om gemolken te worden. En zo kunnen zij de weilanden die verder van de boerderij afliggen ook goed beweiden. In de winter lopen de koeien in de potstal. Elke dag wordt hier het ligbed aanvullend 'opgepot' met een schone laag stro. Dit stro composteert in combinatie met de mest van de koeien. Met het composteren groeien er veel verschillende soorten bacteriën, schimmels en spoorelementen. Deze dienen vervolgens als voedsel voor het bodemleven. Want hoe beter de conditie van het bodemleven, hoe hoger de grasgroei en hoe hoger de kwaliteit en smaak van het gras. Wat zich vervolgens weer uit in de kwaliteit van de melk; deze wordt rijker en voedzamer.

En ze hebben ook een innovatieve mobiele 'Kipcaravan 2.0' die goed is voor de kippen én voor het land, en nog veel meer andere elementen waarover goed is nagedacht. Wat ons betreft is dit bedrijf een inspirerend voorbeeld voor andere boeren die ook op zoek zijn naar een zo verantwoord mogelijk evenwicht tussen PPP (People, Planet en Profit), oftewel Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Lees er alles over onder de link!

- De firma Zuivelrijck (Bisschopsweg 16) is gespecialiseerd in houdbare biologische zuivel. Zij introduceerden als eerste in ons land biologische koffiemelk in cupjes. Het assortiment is inmiddels uitgebreid naar halfvolle en volle melk, koffiemelk, honingsticks en suikersticks, en bio en - sinds eind 2015, eveneens de eerste van Nederlandse bodem - fairtrade volle chocolademelk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Rotstergaast heeft 1 rijksmonument, zijnde de klokkenstoel op het kerkhof (Schoterweg 11a). In ieder geval sinds 1722 staat hier reeds een klokkenstoel. Het huidige exemplaar is gebouwd in 1976, nadat het vorige exemplaar in 1972 door storm was vernield.

- Het voormalige Hervormde kerkje (Schoterweg 11) dateert uit 1928 en is tegenwoordig in gebruik als dorpshuis.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Rotstergaaster Wallen liggen langs het riviertje de Tsjonger. Het gebied, met zijn hooiweiden, schraallanden en houtwallen, is in het verleden niet of nauwelijks bemest. Rond 1900 waren er nog veel van dit soort onbemeste graslanden in Nederland. In de afgelopen eeuw zijn die echter grotendeels verdwenen en daarmee ook veel graslandpaddenstoelen. In de Rotstergaaster Wallen komen 25 soorten graslandpaddenstoelen voor en dat is bijzonder in Nederland, aldus beheerder Staatsbosbeheer.

De Rotstergaaster Wallen worden gezien als het rijkste wasplaatterrein (= een bepaald soort paddenstoelen) in Nederland. Wasplaten gedijen doorgaans goed in schraal grasland. Zeldzame en bedreigde soorten als de klaprooswasplaat en de gele wasplaat komen hier voor, evenals de rozerode wasplaat, die in veel Europese landen op de Rode Lijst staat. Circa 50 hectare van de Rotstergaaster Wallen is daarom in 2013 aangewezen als wasplatenreservaat, het eerste gebied in ons land dat wordt beschermd ten behoeve van de ontwikkeling van wasplaten.

- Aan de route Heerenveen - Ossenzijl vind je in Rotstergaast een zelfbedienings-kettingveerpontje over de Tsjonger naar Oldelamer v.v. - Mooie reportage over het pontje naar Oldelamer v.v. in tekst en beeld door 'overbuurman' oftewel inwoner van Oldelamer Hank Dussen (pseudoniem van een Amsterdammer die in 2003 naar Oldelamer is verhuisd, en die een mooie site over zijn huidige dorp heeft gemaakt). "Als je als kind altijd al brandweerman had willen worden, kun je hier je hart ophalen (de orgelmuziek moet je er zelf bij even denken). Het is namelijk een flinke gymnastiekoefening oftewel flink zwengelen om de pont aan jouw kant te krijgen. Want dat gele gevaarte ligt natuurlijk altijd aan de andere kant van het water...

Deze eerste actie is een goede graadmeter voor hetgeen je later te wachten staat, als je - op de pont én met bemanning - naar de overkant moet. Oftewel; je zwengelt en draait je een ongeluk! En het is zonder twijfel mannenwerk. Het zijn van die schaarse momenten waar vrouwen plots een afwachtende houding kunnen aannemen of zeer geïnteresseerd naar de omgeving turen en zich stilletjes beroepen op hun kwetsbare kant. De echte mannen dienen zich nu te bewijzen en zwengelen zich in het zweet. Het zou mij absoluut niet verbazen als een paar grote pechvogels onder het motto 'Ben jij nou een kerel!' het niet meer na kunnen vertelllen... :-) ", aldus Hank.

- Bij Rotstergaast liggen in de Tsjonger twee kleine eilandjes met afmeermogelijkheden. Je ligt er wel 'in de middle of nowhere', en er zijn geen winkel- of horecavoorzieningen in de buurt, dus zorg dat je voldoende proviand bij je hebt.

Terug naar boven

Beeld

- Dronefilm die een goede indruk geeft van Rotstergaast en omgeving.

- Mooie dronefilm waarin maatschap Hazenberg in Rotstergaast demonstreert hoe zij hun weilanden bewerken.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Rotstergaast.

Reactie toevoegen