Rijsoord

Plaats
Dorp
Ridderkerk
Zuid-Holland

Rijsoord foto op dag capitulatie 15-5-1940 [640x480].JPG

In de school van Rijsoord is op 15 mei 1940 de capitulatie van Nederland getekend. Op de foto het dorp op de dag van de capitulatie. Uitvoerige informatie over de meidagen 1940 vind je in het museum in de voormalige school.

In de school van Rijsoord is op 15 mei 1940 de capitulatie van Nederland getekend. Op de foto het dorp op de dag van de capitulatie. Uitvoerige informatie over de meidagen 1940 vind je in het museum in de voormalige school.

rijsoord_schoolklas_jaren_veertig_640x480.jpg

Rijsoord, schoolklas uit de jaren veertig in het museum

Rijsoord, schoolklas uit de jaren veertig in het museum

rijsoord_school_glas_in_lood_gemeentewapens_640x480.jpg

Rijsoord, gemeentewapens van Ridderkerk en Rijsoord in glas-in-lood in het museum

Rijsoord, gemeentewapens van Ridderkerk en Rijsoord in glas-in-lood in het museum

rijsoord_planetarium_640x480.jpg

Rijsoord, in het museum is o.a. een planetarium gevestigd

Rijsoord, in het museum is o.a. een planetarium gevestigd

rijsoord_oorlogsmonument_bij_school_capitulatie_640x480.jpg

Rijsoord, oorlogsmonument bij de school ter herdenking van de capitulatie d.d. 15 mei 1940, die hier is getekend

Rijsoord, oorlogsmonument bij de school ter herdenking van de capitulatie d.d. 15 mei 1940, die hier is getekend

rijsoord_school_capitulatie_640x480.jpg

Rijsoord, in de school van Rijsoord is op 15 mei 1940 de capitulatie van Nederland getekend. In de school is de situatie van dat moment nagebouwd.

Rijsoord, in de school van Rijsoord is op 15 mei 1940 de capitulatie van Nederland getekend. In de school is de situatie van dat moment nagebouwd.

Rijsoord

Terug naar boven

Status

- Rijsoord is een dorp in de provincie Zuid-Holland, gemeente Ridderkerk.

- Vanouds was het dorp een zelfstandige gemeente. De gemeente is in 1812 vergroot met de gemeenten Heer Oudelands Ambacht, Kijfhoek, Sandelingen Ambacht en Strevelshoek. Per 1-4-1817 zijn die kernen weer afgesplitst tot zelfstandige gemeenten. In 1846 zijn de gemeenten Rijsoord en Strevelshoek gefuseerd tot de nieuwe gelijknamige gemeente (CBS-code 1258), die vervolgens per 1-9-1855 is opgegaan in de gemeente Ridderkerk (de gemeenten Heer Oudelands Ambacht en Kijfhoek gingen in 1857 naar de gemeente Groote Lindt, de gemeente Sandelingen Ambacht ging in 1855 naar de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht).(1)

- Wapen van de voormalige gemeente Rijsoord.

- Het dorp heeft weliswaar wel een eigen postcode (2988), maar, evenals de andere kleinere dorpen in de gemeente, geen eigen plaatsnaam in het postcodeboek. Voor de postadressen ligt het dorp daarom ´in´ Ridderkerk. Sinds 2008 heeft het dorp, evenals de overige Ridderkerkse dorpen, wel weer blauwe plaatsnaamborden (komborden). Voorheen waren dat witte borden onder een blauw kombord Ridderkerk. Wat ons betreft een verbetering; Rijsoord c.s. zijn immers geen wijken van de plaats Ridderkerk, maar dorpen in de geméénte Ridderkerk. Een klein doch cruciaal verschil.

- Onder het dorp Rijsoord valt ook de buurtschap Zwet.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Rezóórd.

Oudere vermeldingen
1840 (2) en 1888 Rijsoord, 1852 (en eerder) Rijsoort.

Naamsverklaring
Samenstelling van rijs 'rijshout, takken' en oord 'land langs water, riviereilandje'. Oord betekent oorspronkelijk 'punt, scherpe hoek', maar krijgt later een veel ruimere betekenis.(3)

Terug naar boven

Ligging

Rijsoord ligt ten zuiden van Ridderkerk, aan beide zijden van de riiver de Waal. Grotendeels N ervan, deels Z ervan. Geografisch gezien zou je zelfs van 2 dorpjes kunnen spreken, omdat aan beide zijden van de Waal sprake is van een kern met een kerk. Het dorp grenst in het N aan de A15 en in het O aan de A16.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Rijsoord 40 huizen met 163 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 20/116 (= huizen/inwoners) en buurtschap Strevelshoek 20/47. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.200 huizen met ruim 3.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- "Rezoord, een durrepie an de Waol" is een site over o.a. de geschiedenis van Rijsoord van 'Rezoorder' Gert van 't Zelfde, maar je vindt er bijv. ook gegevens over bezienswaardigheden, het lokale verenigingsleven en een actuele activiteitenagenda.

- In oktober 2019 heeft historicus Adrie Maliepaard zijn boek 'Rijsoord 1331-2019' gepresenteerd. Het is deel 3 in de serie “Een historische wandeling door de oude kernen van Ridderkerk”. Het boek van 368 bladzijdes bevat voor een groot deel tot dan toe nog onbekende historische feiten, die zijn onderbouwd met in totaal 943 bronnen. Boerderijen zoals de Burghoeve, de Neshoeve, Landzicht en Leeuwenburg, zijn soms vanaf de 14e eeuw beschreven. Ook het voormalige “Wapen van Rijsoord”, tegenwoordig restaurant Ross Lovell, is vanaf de 17e eeuw beschreven. Het boek is voor € 27,50 verkrijgbaar bij Boekhandel De Ridderhof.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Op het voormalige terrein van De Jong Tours in Rijsoord heeft Heilijgers een plan met 65 woningen ontwikkeld. Het plan voorziet in gevarieerde woningen: 10 vrijstaande woningen; 16 grote twee-onder-een-kappers; 18 kleine twee-onder-een-kappers; 8 patiowoningen; 13 rijwoningen in twee rijen. Er wordt een landelijk woonmilieu gemaakt waarbinnen de opzet en indeling geïnspireerd zijn door het traditionele boerenerf. De beplanting en inrichting zijn hiervan afgeleid. Centraal in het plan komt een groep perenbomen als verwijzing naar de vroegere perenboomgaard. Parkeren wordt zoveel mogelijk buiten het zicht opgelost om het groene karakter van de buurt te behouden. Bij de planvorming is rekening gehouden met bouwen in het buitengebied met respect voor het karakter van de omgeving. Het plan sluit landschappelijk en stedenbouwkundig goed aan bij het Waalbos en op de lintbebouwing van de Rijksstraatweg in het dorp. De straatnaam voor het project wordt Gieser Wildeman-erf, vernoemd naar de perenboomgaard die hier gestaan heeft.

Heilijgers, de gemeente en de provincie hebben nadere studie verricht om de ruimtelijke kwaliteiten op een nog hoger niveau te brengen. Dat is naar onze mening zeker gelukt! Aan de zuidkant komt een informele bomensingel met een slingerpad langs de watergang. Daarnaast komt er een extra voetpad langs de sloot aan de Rijksstraatweg. Hiermee bereiken we dat de woningen beter bereikbaar zijn en het is dan ook mogelijk om een rondje door de wijk te wandelen. Dat komt de leefbaarheid en de sociale cohesie ten goede. Al met al zijn we heel enthousiast over de aanpassingen; het wordt een plan met veel water en groen! Binnen het plan De Oude Boomgaert in Rijsoord, grenzend aan het Waalbos en het water, komen onder meer 10 royale vrije kavels. De kavels hebben een oppervlakte variërend van 519 m2 tot maar liefst 1265 m2 en bieden de kans om jouw eigen woondromen te realiseren. Een vrije kavel biedt je de mogelijkheid het hele bouwproces zelf te realiseren en dus echt jouw droomhuis te bouwen. Van ontwerp tot oplevering. Een werkruimte aan huis? Een badkamer op de begane grond? Of een dubbele garage? Geen probleem. Je bepaalt zelf de indeling van jouw woning." (bron: Heilijgers, augustus 2020)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Rijsoord heeft 11 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk (PKN) uit 1832 (gebouwd op de plek van haar voorganger), met pastorie uit 1932, valt onder de Hervormde Gemeente Rijsoord.

- Opstandingskerk (Gereformeerd PKN) uit 1889.

- Molen De Kersenboom.

- Het Planetarium Museum Johannes Post School van Ad Los is eigenlijk 3 musea in 1: het Museum Johannes Post School, het Planetarium Rotterdam en het Leonov Observatorium. Het museum biedt je o.a. exposities over de dagen rond de capitulatie in mei 1940, een schoollokaal uit de jaren veertig (de in 1889 opgerichte chr. school is in functie geweest tot 1974), beelden van bijzondere personen uit onze geschiedenis en een tentoonstelling over de Rijsoordse middenstand in vroeger tijden. In een klaslokaal in dit schoolgebouw te Rijsoord is op 15 mei 1940 de Nederlandse capitulatie getekend door generaal Winkelman. Het schoollokaal waarin de capitulatie is getekend, is in zijn geheel in originele staat nagemaakt van toentertijd gemaakte foto’s (ook de personen). Verder is er bijv. een film te zien van het bombardement op Rotterdam van 14 mei 1940 (wat mede aanleiding was voor de capitulatie van Nederland).

Het in 2005 geopende planetarium beschikt over een modern hybride projectiesysteem. Dat is een klassieke sterrenprojector, om de sterrenhemel zo waarheidsgetrouw mogelijk weer te geven en een digitaal full dome video projectiesysteem om computeranimaties op de koepel te projecteren. Bij deze shows wordt je “ondergedompeld“ in een virtuele omgeving. Een sensatie om te ervaren. De Zeiss sterrenprojector en de panoramaprojectie maken het mogelijk om 6400 sterren te bekijken en te genieten van unieke shows. Deze worden geprojecteerd op een koepel van 6,5 meter doorsnede. De Russische kosmonaut Alexei Leonov opende op 10 februari 2007 het Leonov Observatorium in het Museum Johannes Post School. In het observatorium staat een Carl Zeiss sterrenkijker. Verder hebben ze de tijdmachine van Kuifje nagebouwd, waarin je een virtuele reis kunt maken naar de maan of naar Delft of Antwerpen.

En in 2016 heeft Los de onderzeeër van Kuifje in de vorm van een haai nagebouwd. De onderzeeër is 6 meter lang, weegt 550 kilo en biedt plek aan een stuurman en een passagier. De motor is een Zweedse scheepsmotor, afkomstig van een gezonken schip. De motor levert 40 pk, waarmee hij straks 30 km/uur moet kunnen varen. Los is van plan er vanaf medio 2017 daadwerkelijk mee te gaan varen. "Ik twijfel daar niet aan. Ik heb eerder al een vliegtuig gebouwd dat vloog en een telescoop die werkte. We hebben met en groep de tijdmachine van Kuifje nagebouwd, waarin mensen het gevoel hebben echt te vliegen. De tijdmachine is al 5 jaar onze belangrijkste attractie. De onderzeeër laten varen gaat ook lukken." (bron en zie verder: Algemeen Dagblad, 2-11-2016) - Film over het museum te Rijsoord.

- Gevelstenen in Rijsoord.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- De Oranjevereniging organiseert diverse activiteiten door het jaar heen.

- Rommelmarkt Herfstkoekeloerenmarkt (op een zaterdag in oktober). De opbrengt is voor aanschaf en onderhoud van muziekinstrumenten en uniformen voor de muziekvereniging.

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je in dit dorp schaatsen op de ijsbaan van de in 1901 opgerichte IJsclub Rijsoord & Omstreken. In het recent aangelegde Waalbos heeft de ijsclub een splinternieuwe ijsbaan gerealiseerd. "Meer dan 100 jaar werd er in het dorp op de Waal geschaatst, waar een mooie baan werd geveegd achter de kerk en waar menig Rijsoordenaar, maar ook mensen van buiten het dorp, hebben leren schaatsen. Al dan niet vanwege de opwarming van de aarde zijn de winters tegenwoordig toch een stuk milder en om een dikke ijslaag in de Waal te krijgen heb je bijna ideale omstandigheden nodig: flinke vorst, weinig wind en niet na 1 of 2 dagen vorst een sneeuwlaag er overheen. Dus is er door de ijsclub bijna 30 jaar gelobbyd voor een landijsbaan zoals er wel meer in de omgeving zijn, zoals bijvoorbeeld in Heerjansdam. In de winter van 2018/2019 was het zover; de baan was gereed en na een feestelijk opening waarbij de baan gevuld werd door de Ridderkerkse brandweer, was er eind februari de primeur; gelijk het eerste jaar konden ze op de baan schaatsen; ook al was het maar 1,5 dag, de ijspret was er niet minder om. Het nut van de baan was ook gelijk bewezen, want schaatsen op de Waal was op dat moment nog verre van mogelijk." (bron en voor nadere informatie zie de reportage over de ijsclub en de ijsbaan op de site van weekblad De Brug, 22-1-2019)

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "Het kleinschalige recreatieterrein Wevershoek, gelegen aan de Noldijk, in het uiterste W van het dorpsgebied van Rijsoord, deels gelegen op grondgebied van Barendrecht, is populair bij recreanten en hondenbezitters van alle leeftijden. Er zijn ligweiden, een zandstrandje en speeltoestellen voor kinderen aanwezig. Het gebied is geschikt voor watersporters, gezinnen met jonge kinderen en jongeren, maar het is vooral erg populair bij hondenbezitters. Het gebied leent zich goed voor een ommetje en wordt vooral bezocht door recreanten uit de directe omgeving. De Wevershoek heeft door de ligging en de rijk ontwikkelde natuur verschillende potenties. De aanwezige speeltoestellen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een meer op de natuur geïnspireerde speelomgeving, en de locatie leent zich uitstekend als verhuurpunt van kano’s. Met een kleinschalige seizoensgebonden horeca/kiosk, en door toevoeging van sanitaire voorzieningen als toilet en wasgelegenheid wordt het gebied nog aantrekkelijker voor dagrecreanten.

Kwaliteiten benutten. De huidige kwaliteiten van de Wevershoek komen niet overal even goed tot hun recht. Het park is redelijk in zichzelf gekeerd, en er is maar beperkt zicht op de Waal. Daarnaast wordt het park erg intensief gebruikt door hondenbezitters, waardoor het voor gezinnen met kinderen niet altijd comfortabel recreëren is. Het voorstel is daarom om een zonering aan te brengen in de gebruiksfuncties, en meer zichtrelaties te maken met de Waal. In het gebied rondom het zwemstrandje en de ligweides zijn honden niet langer welkom. Op andere plekken kunnen de honden vrij rond blijven lopen. Op de plek waar zeer recent de kassen stonden is het voorstel om een kleine boomgaard te ontwikkelen, passend bij het Waalkarakter. Een trekpont moet zorgen voor een verbinding tussen de Wevershoek en het Waalbos. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de doorvaarbaarheid van de Waal; andere gebruikers mogen hiervan zo min mogelijk hinder ondervinden. De kabels van de trekpont komen daarom voldoende diep te liggen. De kassen die hier vroeger stonden zijn inmiddels gesaneerd, met de bedoeling de leeggekomen ruimte toe te voegen aan het natuur- en recreatiegebied." (bron: Groen IJsselmonde) Voor nadere informatie zie het Projectplan Kwaliteitsimpuls Wevershoek door Staatsbosbeheer, 2019.

"De Wevershoek was een buurtschap tussen Rijsoord en Barendrecht, met een halteplaats van de in de oorlog opgeheven spoorlijn. In het recreatiegebied is een rondwandeling te maken, die je door het hele gebied voert. Er is veel afwisseling, op enkele plaatsen kun je aan de oever van de Waal komen. In de zomer zijn er veel watersporters op de Waal. Nabij het terrein is een roeivereniging gevestigd. In de zomer moeilijk te zien maar aan een tak van een hoge populier zit een maretak; een zeldzaamheid op het eiland IJsselmonde." (bron: Natuurvereniging Eiland IJsselmonde)

"In de Wevershoek bij Rijsoord stonden veel essen die zwaar waren aangetast door de essentaksterfte. Deze zieke essen zijn in 2018 weggehaald. De maatregelen waren nodig voor de veiligheid van bezoekers, omdat zieke essen makkelijk kunnen omvallen. Vitale essen zijn waar mogelijk gespaard. In de gedeelten van de Wevershoek waar veel aangetaste essen bij elkaar stonden, hebben we nieuwe bomen geplant, zoals eik, berk, els, haagbeuk, abeel en populier. Daarnaast hebben we enkele struiksoorten geplant, zoals meidoorn, veldesdoorn, hazelaar en gewone vogelkers. We werken op deze manier toe naar een gemengde beplanting. Op enkele plaatsen zijn ook vrijstaande bomen bijgeplant.

Daarnaast hebben we regulier bosonderhoud uitgevoerd in de vorm van dunningen. Dit houdt in dat we in dichtbegroeide delen bomen hebben weggehaald om andere bomen meer ruimte te geven om verder te groeien. Door het dunnen verbetert de bosstructuur. Door het weghalen van zieke essen met regulier bosonderhoud te combineren, hoefden we maar één keer het gebied in. Op die manier beperkten we de overlast voor zowel het gebied als de bezoekers ervan. Daarna duurt het een aantal jaar tot het er weer uitziet als een bos. In de tussentijd komen er al veel planten en struiken op." (bron en voor nadere informatie zie de brochure van beheerder Staatsbosbeheer m.b.t. de Wevershoek)

- Het in 2009 vastgestelde Bestemmingsplan Waalbos voorziet in de aanleg van een groot bos en recreatiegebied ten zuiden van de Waal. Het plan omvat een gebied van 165 hectare landbouwgrond in de polder Rijsoord en Strevelshoek, dat de gemeenten Ridderkerk en Zwijndrecht willen omzetten in natuur- en recreatiegebied.

Terug naar boven

Beeld

- Oude en recente foto's e.d. van Rijsoord op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Rijsoord (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenorganisaties: - "Stichting Oude Kern Rijsoord heeft als doel het behoud van de leefbaarheid van de Oude Kern en omgeving, in de ruimste zin. Zij tracht dit doel te bereiken onder meer door: kritische en constructieve begeleiding van het overheidsbeleid op het gebied van behoud en verbetering van de woonomgeving, landschap en milieu; tevens het op peil houden en uitbreiden van basisvoorzieningen; mobilisatie van de publieke opinie ten aanzien van zaken die liggen op het gebied van woonklimaat en voorzieningenniveau; voorlichting en informatie aan de bewoners ten aanzien van het doel van de stichting en haar werkzaamheden.

Wij houden ons bezig met de volgende onderwerpen: De Waal: oeverbeheer (rietkragen, illegale steigers) / vaarsnelheden; Groenbeheer: plantsoenen en parkjes / kappen van bomen; Verkeerszaken: verkeersmaatregelen / verkeerssnelheden / verkeersdrukte / aanleg nieuwe wegen / parkeeroverlast / zebrapaden; Overlast gevende bedrijven: Rangeerterrein Kijfhoek / overige bedrijven; Deelname in Wijkoverleg Rijsoord. En inspraak bij: Structuurvisies / Bestemmingsplannen / Lokale ruimtelijke ontwikkelingen (JongeJan, Vlasgaarde, terrein de Jong Tours, terrein de Jong Autobedrijf, etc.) / Grote regionale ontwikkelingen (Nieuw-Reijerwaard, Deltapoort, nieuwe glastuinbouwlocaties) / Landinrichtingsplannen (Rijsoordbos, Waalbos) / Grote vervoersplannen (Rijkswegen, Betuwelijn en HSL) / Omgevings- en watervergunningen (bouwvergunningen, kapvergunningen, milieuvergunningen, APV). Ook jouw ideeën zijn van harte welkom! Bel, schrijf of e-mail naar ons secretariaat!"

- Wijkoverleg en Wijk-Idee-Team Rijsoord.

- Onderwijs: - Basisschool De Piramide. - Basisschool De Klimop.

- Muziek: - "Christelijke muziekvereniging Sursum Corda is een bloeiende vereniging met allure, die zich door de jaren heen een aparte plaats heeft verworven binnen de Rijsoordse samenleving. De vereniging is in 1903 opgericht als Chr. Fanfarekorps Concordia. De opichters wilden meer dan alleen een voetbalclub in Rijsoord. Na een lange dag van arbeid, en ter vermaak, maar ook als geestverruimende bezigheid onder de bevolking in het dorp aan de Waal. Als gevolg van de mobilisatie in 1914 ging Concordia ter ziele. Vrijwel direct na de oorlog, op 1 mei 1918, is Sursum Corda opgericht, als Chr. Harmonie Vereniging. In 1966 kreeg de vereniging een grote terugslag in leden. Om de vereniging te behouden moest in 1968 noodgedwongen worden overgegaan van harmonie naar een fanfarebezetting. De overgebleven leden en bestuur hebben zich op grootse wijze ingezet. De vereniging kwam uit een diep naar ongekende hoogte terug qua ledental. In 1969 is de naam van de vereniging veranderd in Chr. Muziekvereniging Sursum Corda."

- Sport: - Voetbalvereniging V.V. Rijsoord.

Reactie toevoegen