Ried

Plaats
Dorp
Waadhoeke
Fryslân

Ried adressering (Kopie).jpg

Vroeger was een adres niet nodig. De postbode wist toch wel waar iedereen woonde. Zelfs deze kaart uit 1906 aan dhr. Gersma, 'met vacantie te Ried bij Franeker' kwam gewoon te bestemder plekke aan.

Vroeger was een adres niet nodig. De postbode wist toch wel waar iedereen woonde. Zelfs deze kaart uit 1906 aan dhr. Gersma, 'met vacantie te Ried bij Franeker' kwam gewoon te bestemder plekke aan.

Ried.JPG

De voormalige zuivelfabriek in Ried

De voormalige zuivelfabriek in Ried

Ried..JPG

De Hervormde kerk van Ried

De Hervormde kerk van Ried

Ried

Terug naar boven

Status

- Ried is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 2017 gemeente Franekeradeel.

- Het dorp vormt samen met de buurdorpen Boer, Peins, Schalsum en Zweins de 'Franeker Vijfga'.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Rie.

Bijnaam
De bijnaam van de inwoners van Ried is Riedster katten. Dit komt in veel dingen tot uiting, zoals de dorpsvlag, het wapen, jachthaven It Kattegat, dorpskrant It Kattebeltsje, en het standbeeld bij de leugenbank.

Terug naar boven

Ligging

Ried ligt ZO van Tzummarum, ZZW van Minnertsga, WZW van Berltsum, WNW van Menaam, NW van Dronryp, en NO van Franeker.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Ried 33 huizen met 246 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 175 huizen met ca. 435 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het dorp lag oorspronkelijk op een zeer lange kwelderwal die zich over een lengte van 8 kilometer uitstrekte van Boer tot Berlikum. Alle terpen van Ried lagen daarop. Aan de noordkant van de wal lag vroeger de Riedslenk, waarnaar het dorp is genoemd. Nadat die grotendeels was dichtgeslibd, heeft men vanaf Boer een vaart gegraven naar Berlikum, waar deze uitkwam in de Bordine. Het oudste deel van het dorp ligt rondom de kerk. In het begin van de 18e eeuw was dat het hele dorp, zo blijkt uit de kaart van Schotanus-Halma uit 1718. Pas in de loop van de 18e eeuw ontstaat er een vrij dichte bebouwing. Oorspronkelijk heeft de doorgaande weg waarschijnlijk over de kwelderwal rechtdoor gelopen, maar in de 17e eeuw was de omweg via de tegenwoordige Dr. Vitus Ringersstraat en de Pastorielaan er al. Vanaf daar liep toen ook al de weg naar Peins. Het dorp lag niet aan de Ried, maar vandaaruit liepen wel drie opvaarten in de richting van het dorp. De middelste kwam uit bij het kerkhof. Deze opvaart werd de haven genoemd.

Vandaag de dag is Ried een heel stuk groter. Al in de 19e eeuw en in het begin van de 20e eeuw ontstond er lintbebouwing aan de (nieuwe) Dongjumerweg, de Berlikumerweg, de Zevenhuisterweg en de Pastorielaan. Ten noorden van het dorp is wat verspreide bebouwing ontstaan bij de haven en aan de Nieuweweg. De meeste nieuwbouw na de Tweede Wereldoorlog heeft plaatsgevonden tussen de bestaande bebouwing in. Pas in de laatste decennia is er een nieuwe buurt verrezen aan de oostkant van het dorp. Recentelijk is er een nieuwe uitbreiding aan de zuidkant ontstaan. (bron: Oudried.nl)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de eind 1998 opgerichte Stichting Oud Ried. Hun doel is het archiveren en in kaart brengen van alles wat met het dorp te maken heeft. Tevens houden zij regelmatig tentoonstellingen, lezingen en dia- en filmvoorstellingen in het dorpshuis. Zij zijn altijd op zoek naar personen die hen verder kunnen helpen met o.a. foto's, krantenknipsels, anekdotes, landkaarten, ansichtkaarten, en alle andere voorwerpen die betrekking hebben op het dorp. Ook informatie over de zuivelfabriek, het tichelwerk, de gasfabriek, school, kerk, de kleine middenstanders en het agrarische leven in het dorp is van harte welkom. Op hun site vind je, onder het menu Publicaties, al vele artikelen over onderwerpen uit de geschiedenis van het dorp. Onder het menu Fotoalbum vind je vele oude foto's en ansichtkaarten van het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ried heeft 6 rijksmonumenten.

- Hervormde (PKN) kerk (Kerkpad 1). Na het instorten van de oude toren is in 1625 de huidige toren van twee geledingen gebouwd. In de toren hangt een klok (1634) van Hans Falck. De huidige kerk is er in 1653 tegenaan gebouwd. In 1871 is de driezijdig gesloten zaalkerk bepleisterd en voorzien van spitsboogvensters, en is het kerkhof aangelegd, door J.B. Roorda. In 1926 is de toren ommetseld en voorzien van een nieuwe ingesnoerde spits. In de torenmuur zijn oude gedenkstenen aangebracht. De preekstoel (1727) werd vervaardigd door Poules Rycles en door Cornelis Cornelisz. voorzien van snijwerk. Het orgel is in 1712 gebouwd door Jan Fransen en in 1829 en 1861 gewijzigd door L. van Dam en Zonen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het jaarlijkse dorpsfeest in Ried, de Kermis / Merke (gedurende 4 dagen in juli) is altijd een groot succes. Zo doen er ca. 125 mensen mee aan de volksspelen op zaterdag (met jaarlijks een ander thema), en schuiven er ca. 150 deelnemers aan bij het lopend buffet op zondag. Het feestweekend wordt georganiseerd door de Merkecommissie.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Ried op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ried (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Ried.

- Nieuws: - Nieuws uit Ried op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsbelang Ried e.o.

- Dorpshuis: - De sloop-, verbouw- en nieuwbouwwerkzaamheden in verband met Dorpshuis De Rede zijn als alles volgens planning is verlopen eind 2017 gereedgekomen. Een groep van in totaal ca. 40 vrijwilligers heeft op zaterdagen maar ook doordeweek aan het nieuwe complex gewerkt, waarin drie bestaande panden zijn geïntegreerd. In het vernieuwbouwde complex is o.a. een theaterzaal voor minimaal 100 mensen gerealiseerd, een nieuwe bar, keuken en bergruimte. De biljartclub heeft een eigen plek gekregen. Buiten is veel nieuw groen aangelegd, een fraai terras en een jeu de boulesbaan. Het totale project heeft ca. 750.000 euro gekost, plus veel zelfwerkzaamheid van de inwoners. - Op de site van Johan Sijtsma architectenteam zie je impressies van hoe het was en hoe het uiteindelijk geworden is.

- Onderwijs: - De leerlingen van Basisschool De Oanset komen naast Ried ook uit de omliggende plaatsen Peins, Boer en Kleaster Anjum.

- Muziek: - Fanfare L.B. Band is na zomer 2017 vooralsnog in 'slaapstand' gegaan, omdat er te weinig leden meer over waren om nog een goede fanfarebezetting te kunnen maken. Nieuwe leden blijven welkom, opdat er in de toekomst hopelijk weer verder kan worden gegaan.

- Sport: - Kaatsvereniging VvV Klaas Mug.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ried.

Reactie toevoegen