Retranchement

Plaats
Dorp
Sluis
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

retranchement_collage.jpg

Retranchement, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Retranchement, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

retranchement camping t zwin 1976 [640x480].jpg

Retranchement Camping 't Zwin 1976

Retranchement Camping 't Zwin 1976

Retranchement (2).JPG

Aangekomen in de mooie vestingplaats Retranchement.

Aangekomen in de mooie vestingplaats Retranchement.

Retranchement.JPG

De bekende stellingmolen van Retranchement.

De bekende stellingmolen van Retranchement.

Retranchement..JPG

Tekst en uitleg bij de molen van Retranchement.

Tekst en uitleg bij de molen van Retranchement.

Retranchement. (2).JPG

Dorpsgezicht Retranchement.

Dorpsgezicht Retranchement.

Retranchement. (3).JPG

Dorpsgezicht Retranchement.

Dorpsgezicht Retranchement.

ZL gemeente Retranchement in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Retranchement in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Retranchement in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Retranchement

Terug naar boven

Status

- Retranchement is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Sluis. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1970. Per 1-4-1970 over naar gemeente Sluis. Ook deel van de gem. o/n gem. Oostburg, die uiteindelijk na fusie met de gem. Sluis-Aardenburg in 2003 is hernoemd in gem. Sluis, waarmee de cirkel weer rond is.

- Wapen van de voormalige gemeente Retranchement.

- Onder het dorp Retranchement vallen ook de buurtschappen Sluisse Veer (deels) en Terhofstede.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Tresement, Cadsandria, Kadsandria, 1627 Retranchement, 1762 Retrenchement.

Naamsverklaring
Het woord stamt uit de vestingbouwkunde en betekent een tweede verdedigingswal, waarachter men zich terugtrekt als de eerste verloren is gegaan.

Terug naar boven

Ligging

Retranchement ligt N van Sluis en grenst in het W aan België.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Retranchement 127 huizen met 768 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 107/580 (= huizen/inwoners) en buurtschap Terhofstede 20/188. De gemeente omvatte verder de buurtschap ‘t Veer. Rond 1970, vlak voor haar opheffing, heeft de gemeente ca. 500 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 350 inwoners in derhalve ca. 150 huizen, met dien verstande dat ca. de helft van het huizenbestand niet in gebruik is voor permanente bewoning, maar als recreatie-/vakantiewoning.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het dorp dankt zijn naam en ontstaan aan de vestingwerken waarmee in 1604, na de veldtocht van Prins Maurits in Vlaanderen, een begin is gemaakt. Uitbreidingen in ca. 1644 en 1684.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Dorpsvisie Retranchement is in 2013 door de gemeenteraad vastgesteld.

- De Oranje Nassauschool heeft na afloop van schooljaar 2012-2013 de deuren moeten sluiten, omdat het aantal leerlingen te klein was geworden om nog verantwoord door te kunnen gaan.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Retranchement heeft 6 rijksmonumenten, zijnde de voormalige Hervormde kerk, de Retranchementse Molen, de vestingwallen, de voormalige Gemeenteschool (Markt 1) en molenromp De Meermin die in de buurtschap Terhofstede ligt en daarom aldaar wordt beschreven.

- De voormalige Hervormde kerk (Dorpsstraat 12) uit 1630 is in 2014 aan de eredienst onttrokken. Anno 2015 wordt nog naar een herbestemming gezocht. Mogelijk krijgt het een dorpshuis-functie.

- Retranchementse Molen (Molenstraat 1) uit 1818.

- Het dorp maakt deel uit van de Staats-Spaanse Linies. De oude vestingwallen zijn er nog vrijwel geheel aanwezig. Alleen Fort Oranje dat aan de noordzijde heeft gelegen ontbreekt. Het fort is in 1682 ten gevolge van een stormvloed weggespoeld. Het wallencomplex Retranchement (27 ha), beheerd door Het Zeeuwse Landschap, is tegenwoordig een aaneenschakeling van kleine landschapselementen. Dijken, weitjes, meidoornhagen, knotbomen, hoogstamfruit en drinkputten liggen verspreid over het gebied. In het gebied ligt ook het Fort Berchem, een redoute (veldschans), eveneens uit de Tachtigjarige Oorlog. De aarden wallen zijn in 2010 gereconstrueerd.

- Een bijzonder 'object' is de grenspalendrieling; 3 grenspalen vlak bij elkaar die ter plekke de grens met België aangeven.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In het onbemande bezoekerscentrum 't Zwin (Gerrit van Hoeckestraat 2) worden belangstellenden meegenomen in de wereld van 't Zwin aan de hand van het thema 'zand'. Van het ontstaan van Cadzand en 't Zwin tot de noodzaak van het baggeren van de Westerschelde en de flora en fauna die zich thuis voelen in zand. Het informatiepunt is een kleine nevenvestiging van het grote Natuurcentrum 't Zwin dat in 2015 bij Knokke is gerealiseerd. Het bezoekerscentrum bij Retranchement dient tevens als uitvalsbasis voor excursies door natuurgebied 't Zwin.

- De afgelopen jaren, tot 2015, is een herinchting van het Zwin uitgevoerd. Dat komt erop neer dat de Internationale Zwindijk is verlegd en er een nieuwe dijk is aangelegd rond het vergrote Zwin. De hoofdgeul in het buitendijkse gebied is uitgegraven vanaf de monding tot de Internationale Dijk. Een nieuwe zeewering beschermt het achterland tegen overstroming bij stormvloed en springtij. Op de dijk is een fiets- en wandelpad gerealiseerd. Daarnaast zijn er uitkijkpunten aangelegd op de dijk. De bestaande dijk is landschappelijk ingepast door een duinlandschap te creëren, waar een fiets-en wandelpad doorheen loopt. Door de aanleg van een vlonderpad bij Retranchement kan het Zwin ook van binnenuit worden ervaren door recreanten. Met de uitbreiding van het Zwin neemt de hoeveelheid slikken, schorren en ondiep water toe, wat de vogels en vissen in het natuurgebied ten goede komt.

Zonder deze ingrepen zal de huidige waarde van het Zwin als leefgebied voor veel dier- en plantensoorten verminderen. De geul die het Zwin met de Noordzee verbindt, zal dichtslibben waardoor schorren en slikken verloren gaan. Daarnaast draagt uitbreiding van het Zwin bij aan het herstel van het mondingsgebied van het Schelde-estuarium. Om dit waardevolle gebied te behouden, is er voor gekozen om het Zwin uit te breiden met 120 hectare - tot dan was het gebied 183 hectare groot - middels ontpoldering van de Willem Leopoldpolder, waarvan ca. 10 hectare op Nederlands grondgebied ligt. Vlaams grondgebied.

Het rapport Economische waardering en verzilvering van ecosysteembaten in Natura 2000-gebieden in Europa (2012) verwoordt de baten die het Zwin oplevert in de zin van recreatie, educatie, waterberging en natuur.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Retranchement.

Reactie toevoegen