Reahûs

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

reahus_collage.jpg

Reahûs, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Reahûs, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

reahus_fotokaart_1924_kopie.jpg

Reahûs, fotokaart met dorpsgezicht (1924)

Reahûs, fotokaart met dorpsgezicht (1924)

Reahus basisschool met RK kerk [640x480].jpg

Reahûs (NL Roodhuis), de verbouwde RK basisschool St. Martinus met op de achtergrond de RK St. Martinuskerk.

Reahûs (NL Roodhuis), de verbouwde RK basisschool St. Martinus met op de achtergrond de RK St. Martinuskerk.

reahus_2.jpg

Reahûs in de zomer.

Reahûs in de zomer.

reahus.jpg

Het dorpje Reahûs ligt in de gemeente Littenseradiel.

Het dorpje Reahûs ligt in de gemeente Littenseradiel.

Reahûs

Terug naar boven

Status

- Reahûs is een dorp* in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Hennaarderadeel. In 1984 over naar gemeente Littenseradiel, in 2018 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

* In 1955 heeft deze plaats pas de dorpsstatus gekregen. Voorheen was het een buurtschap van het dorp Easterein.

- Onder het dorp Reahûs vallen ook de buurtschappen Hoekens en Slyp.

- Het dorp Reahûs heeft een eigen dorpswapen.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Roodhuis. Overigens is de plaatsnaam sinds 1993 officieel - en alleen nog - Friestalig.

Naamsverklaring
Zie bij Geschiedenis.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Reahûs ligt NW van de stad Sneek, ZO van het dorp Easterein en O van het dorp Hidaard.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de - toen nog - buurtschap Reahûs 5 huizen en 28 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 70 huizen met ca. 180 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De geschiedenis van Reahûs is eigenlijk de geschiedenis van de kerk. Dat komt als volgt: In 1580 (het jaar van de Reformatie of Hervorming) mocht pastoor Dominicus niet meer voorgaan in de kerk van Easterein. Hij kreeg een klein pensioentje en vertrok naar de Pôlle bij Sânlean waar een paar boerderijen stonden en waar hij stiekem doorging met preken. Lang niet iedereen wilde namelijk protestants worden, dus de pastoor dook met zijn parochianen onder. Op boerderij Slippens (de eerste schuilkerk) en later in het Blauwe Huys of Bongastate (de tweede schuilkerk) werden illegale kerkdiensten gehouden door mensen die trouw bleven aan het roomse geloof. Vanwege het isolement en omdat het niet opviel, werd dit oogluikend toegelaten.

In 1709 kwam kapelaan Cramers vanuit het huis met het blauwe dak (= het in 1766 afgebroken Bongastate ), waar destijds de katholieke Eastereinders bijeenkwamen, naar de Oude Pôle bij Sânlean, bij het buurtje Slyp. Daar werd de derde schuilkerk in gebruik genomen. Dit kerkje had een rood dak en werd dan ook Rood Huis genoemd. Dit om duidelijk te maken dat het was afgelopen met de diensten in het Blauwe huis. Ignatius Cramers of eigenlijk Franciscus wordt daarom beschouwd als de stichter van Reahûs.

Van buurtschap naar dorp
In 1762 wordt de 4e schuilkerk gebouwd door pastoor Van Rijswijk. Dit kerkje wordt in 1850 “met 7 voet verlengd”. In 1892 wordt na jaren van voorbereiding de huidige St. Martinuskerk gebouwd. In de loop der jaren komen er meer huizen bij en langzaam groeit de buurtschap. In 1922 wordt de St. Bonifaciusschool in gebruik genomen. Pas op 2 mei 1955 krijgt de plaats officieel de dorpsstatus. (© dorpssite www.reahus.nl)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Voor een klein dorp als Reahûs met slechts ca. 70 huizen, heeft het bijzonder veel voorzieningen. Naast de kerk beschikt het dorpje nog over een dorphuis met sportzaal, een café, basisschool Sint Bonifacius, een camping, en maar liefst 18 verenigingen, namelijk Dorpsbelang Reahûs, volleybalvereniging Covos, darten, Jeu de Boules, toneelvereniging, Wij Aktief, IJsclub Sânlean, trimclub, badmintonvereniging, kaartclub, Keatsferiening Reahûs - Turns, Vogelwacht Reahûs - Turns, Commissie Simmerfeesten, Windmolencommissie, Peuterspeelzaal, Stichting It Readhûs (sportzaal), zangkoor St. Cecilia en It Rak.

- De moderne windmolen de Wynslyper (Windslijper) is een kleine Lagerwey tweewieker die al sinds 1993 non-stop draait, en Reahûs daarmee voorziet van extra inkomsten. Vanaf het begin was de windmolen al bedoeld voor projecten voor het algemene belang en voor energiebesparing in het dorp. In de eerste 10 jaar is de lening afgelost en zijn de deelnemers terugbetaald, inclusief rente. Vanaf dat moment zijn alle opbrengsten naar het dorp gegaan: Op het dak van de school ligt nu een 10-tal zonnecollectoren, er is een speeltuin aangelegd, een activiteitencommissie heeft een startsubsidie ontvangen en de renovatie van het dorpshuis is mee-gefinancierd. Allemaal dankzij de Wynslyper.

- De brug in de Sânleansterdyk is in 2016 verbreed naar 3,5 meter, en heeft een geheel nieuw betondek gekregen. Het college wilde ijzeren leuningen en een breedte van 4,1 meter, maar beide zijn niet goedgekeurd door de gemeenteraad; met het weghalen van de steunberen en het verbreden naar 3,5 vonden zij de brug wel breed genoeg. En met ijzeren leuningen zou de charme van de betonnen leuning verdwijnen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- RK St. Martinuskerk uit 1892. De St. Martinusparochie bestaat (kennelijk informeel, want formeel is zij pas in 1852 opgericht, toen de bisschoppelijke hiërarchie werd hersteld) al vanaf 1658. In 1958 is dan ook op grootse wijze het 300-jarig bestaan van de parochie gevierd. De geschiedenis van de St. Martinusparochie is uitgebreid beschreven in het boek 'Het Geheim van de Oude Pôle' (M.H. de Vries, em-pastoor te Nijkerk, 1987). Sinds 2014 vormen de parochies van Sneek, Blauwhuis, Reahûs en Heeg samen de Sint Antonius van Padua parochie.

- Onderzoeker Paul Borghaerts uit Easterein heeft in 2015 in Reahûs de tot heden oudste Friese boerderij in het hele Noordzeegebied tussen Frankrijk en het voormalige Oost-Duitsland ontdekt. Het betreft de boerderij van de familie Van der Hoff aan de Sânleansterdyk. Het houten bintwerk van de boerderij blijkt uit 1595 te dateren. "We hebben hier in deze boerderij een bijzonder gaaf eiken bintwerk aangetroffen. Het is werkelijk uniek. Het bintwerk geeft ook aan hoe duurzaam eikenhout is", aldus de onderzoeker in een artikel in het Friesch Dagblad d.d. 11-4-2015.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Simmerfeesten (juli).

- De Slach om Reahûs (op een zondag in september) is een trimloop over de afstanden 6 of 9 km (met kortere afstanden voor de jeugd). Het is een schitterend parcours, dat deels over de Slachtedyk en via paden door de weilanden vanaf Tirns weer terugvoert naar het dorp. Na afloop is er een prijsuitreiking met daarna live-muziek en napraten bij café Altenburg. De jongste deelnemer ooit was 5 jaar, de oudste 76. De atleten komen niet alleen uit Fryslân, maar ook regelmatig uit Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Holland en andere provincies.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Verslag van een rondwandeling door de dorpen Reahûs, Lytsewierrum, Rien en Easterein (11 km).

- Het recreatieterrein bij de brug over de Frjentsjerter Feart (voorheen: Franekervaart) is in 2012 opgeknapt en daarmee geschikt(er) gemaakt voor fietsers, wandelaars en sportvissers. Er zijn paden, banken, visplekken en vuilnisbakken aangebracht dan wel verbeterd en ook de drainage is verbeterd. Verder zijn er informatieborden geplaatst over de plek, de historie en de natuur bij het terrein.

Terug naar boven

Beeld

- Videoreportage over Reahûs door Theo Galama.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Reahûs.

- Onderwijs: - St. Bonifaciusschool.

- Sport: - Volleybalvereniging COVOS is er voor de dorpen Easterein, Wommels, Reahûs, Itens en wijde omstreken. - Keatsferiening Reahûs - Turns.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Reahûs.

Reactie toevoegen