Ransdaal

Plaats
Dorp
Voerendaal
Heuvelland Parkstad
Limburg

DK_20110817_3313_Limburgse_hoeve_te_Ransdaal.jpg

Ransdaal, straatbeeld met een hofboerderij in mergel

Ransdaal, straatbeeld met een hofboerderij in mergel

DK_20110817_6388_Akker_landschap_omgeving_Ransdaal.jpg

Ransdaal, de inspirerende omgeving leent zich voor lange wandelingen.

Ransdaal, de inspirerende omgeving leent zich voor lange wandelingen.

Ransdaal

Terug naar boven

Status

- Ransdaal is een dorp in de provincie Limburg, in de regio´s Heuvelland en Parkstad, gemeente Voerendaal. T/m 1981 viel het grotendeels onder de gemeente Klimmen, deels onder de gemeente Wijlre (vandaar dat het kleine dorp ook 2 postcodes heeft om die delen te kunnen onderscheiden: 6311 en 6312), en voor een kleiner deel ook nog onder de gemeente Valkenburg-Houthem (t/m 30-9-1940 gemeente Schin op Geul). Dit laatste dorpsdeel lag in 1978, bij de invoering ervan, voor de postcodes 'in' Schin op Geul.

- In 1982 ging het gehele dorp over naar de gemeente Voerendaal, waarbij, door grenscorrecties, het deel van het dorp in de gemeente Valkenburg-Houthem niet samen met het dorp Schin op Geul overging naar de nieuwe gemeente Valkenburg aan de Geul, en het dorpsdeel in de gemeente Wijlre in tegenstelling tot het gelijknamige dorp niet overging naar de gemeente Gulpen, maar deze beide dorpsdelen dus overgingen naar de gemeente Voerendaal, samen met het dorp Klimmen en het dorpsdeel in de gelijknamige gemeente.

- Onder het dorp Ransdaal valt ook de buurtschap Termoors.

- Ter plekke wordt ook Lubosch (in het Limburgs: D’r Lübesj) als buurtschap van Ransdaal beschouwd, maar dat komt verder nergens in plaatsenlijsten of atlassen voor. Lubosch ligt rond de lage huisnummers van de Ransdalerstraat.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Ranzel.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Ransdaal ligt ZO van het dorp Klimmen, ZW van het dorp Voerendaal, WZW van het dorp Kunrade, NW van het dorp Ubachsberg, N van het dorp Wijlre, NO van het dorp Schin op Geul en O van de stad Valkenburg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Ransdaal 48 huizen met 255 inwoners, waarvan 26/140 (= huizen/inwoners) onder de gemeente Klimmen, 15/77 onder de gemeente Wijlre en 7/38 onder de gemeente Schin op Geul. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Burgerinitiatief D’r Nuuje Winkel beoogt het gat te vullen dat is ontstaan nadat de supermarkt in 2016 uit het dorp is verdwenen. Er beoogt een nieuwe dorpswinkel te komen, met daarbij een 'sociaal deel', als ontmoetingspunt voor jong en ouder.

- Het actuele Bestemmingsplan kernen Klimmen, Ransdaal, Ubachsberg e.o. (waarmee men de bijbehorende buurtschappen bedoelt) is in 2013 vastgesteld.

- De monumentale ca. 300 jaar oude lindeboom ter hoogte van Ransdalerstraat 10 in de buurt Lubosch is in 2002 helaas omgezaagd. Dat was nodig omdat hij was aangetast door de tondelzwam. Omdat het zo’n kenmerkend object in deze buurt was, heeft Wiel Jacobs er het volgende gedicht over gemaakt:
"Ling bedank,
names bieje*, vuegel en keuj,
en van ôs, vuer dae lekkere reuek,
este sjtongs in de bleuj.
Wat is D’r Lübesj
noe zonger de Ling.
Wat uever nog blief,
sjuus…, ein sjoën herinnering."
* In het voorjaar werd de linde massaal bevolkt door bijen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ransdaal heeft 8 rijksmonumenten.

- Met de St. Theresiakerk (1932) schiep Frits Peutz een markant gebouw waarin grootsheid en soberheid samenkomen. De drie hoofdelementen toren, schip en koor zijn in de opzet duidelijk zelfstandige structuren en tegelijkertijd qua dimensionering en ruimtelijke werking op elkaar aangewezen. Het koor werkt zichzelf uit aan elkaar gebouwde kleinere volumes omhoog. Het schip is lager en juist vooral horizontaal gericht en de toren is een eenvoudig verticaal blok met (on-Limburgs) zadeldak. De buitenmuren zijn van ongepleisterde en onregelmatige blokken opgemetseld.

Peutz bouwde hier een kerk waarin het traditionele - meer bepaald de Engels aandoende gotiek - en moderne samenvallen. De referentie aan de tradities is eveneens verwerkt in de vensterpartijen, die zonder verloren te gaan in detaillering op de gotiek zijn geënt. Binnen is de heldere, grootsheid aan eenvoud koppelende structuur weer te vinden.(1)

Inmiddels is er het een en ander aan de ramen veranderd. In 2008 heeft beeldend kunstenaar Jan Dibbets hier namelijk glas-in-loodramen voor vervaardigd. "De helderheid de van nieuwe ramen doen recht aan de soberheid van Peutz' architectuur. Dibbets: 'Het is als bijou dat aan het geheel wordt toegevoegd.' Net als in Blois en Wijlre werkt Dibbets vanuit een grid van ruitjes waar gekleurde blokjes en rechthoeken in oplichten. Behalve de rozet in de toren zijn de afbeeldingen abstract en geometrisch. Maar daarmee niet betekenisloos. De in trio’s gegroepeerde ramen in de noord- en de zuidgevel vergelijkt hij met een fuga; een meerstemmig stuk waarin het hoofdthema in minimale variaties steeds wordt herhaald.

Het glas-in-lood in het middenschip geeft een vergelijkbaar effect, omdat de gekleurde blokjes op elk raam een andere plaats innemen. 'De ramen lijken hetzelfde, maar zijn het niet', zegt Dibbets. Iets wat in technische zin ook geldt voor het uit acht lagen opgebouwde ‘kleurloze’ glas dat hij gebruikte. Op de zuidgevel van de kerk koos hij voor een groenige menging om het warme licht aan die kant wat af te koelen. De ramen in de noordgevel hebben een rode menging die het kille licht aan die zijde opwarmt. Het is een subtiel spel met licht dat met het blote oog bijna niet te vangen is." Aldus Wido Smeets in zijn reportage over het glas-in-loodramenproject in de kerk te Ransdaal, in magazine Zuiderlucht, 4-4-2008.

- Station. - Pagina over station Klimmen-Ransdaal op Stationsweb.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Winterwandeltocht (op een zondag begin januari). Je kunt kiezen uit de afstanden 10, 15 en 20 kilometer.

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Wuif.

- De Wandelvrienden Ransdaal organiseren op een zondag half juli de Zomerwandeltocht, waarbij je kunt kiezen uit de afstanden 10, 15, 20 en 25 km.

- Het Ranzelfestival (weekend eind september / begin oktober) is ontstaan in 1997 als dorpsfeest om de kerk en verenigingen te ondersteunen. Het Ranzelfestival wordt georganiseerd door de deelnemende verenigingen en instellingen: Parochie Ransdaal, Fanfare Les Amis Réunis, C.V. De Wuif, Gemengd zangkoor St. Caecilia en VV Hellas.

- In Oostenrijk wordt al decennia lang de 'almabtrieb' gehouden; aan het begin van de winter worden de koeien uit de Alpen gehaald voordat de sneeuw komt, waarbij de koeien mooi worden uitgedost met versieringen en hoofdtooien. Deze almabtrieb gaat vaak gepaard met een groot feest. Op een zondag begin oktober 2016 (als onderdeel van het hierboven vermelde Ranzelfestival) was er in Ransdaal de eerste editie van de Limburgse 'almabtrieb'. Voor een indruk van hoe dit eruit ziet, zie de videoreportage van de Almabtrieb Ransdaal 2016 door 1Limburg en de fotoreportage Almabtrieb 2016 van Lieske Leunissen. Of het een jaarlijks terugkerend evenement wordt is nog even afwachten.

- De Wandelvrienden Ransdaal organiseren op een zondag eind oktober de Herfstwandeltocht, waarbij je kunt kiezen uit de afstanden 10, 15 en 20 km.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Je kunt heerlijk wandelen door het Ransdalerveld, met deels verharde paden en vele rust- en picknickplaatsen met afwisselende vergezichten over het Geuldal en de oude mijnstreek.

Terug naar boven

Beeld

- TV Ransdaal maakt videoreportages van evenementen in het dorp. Het is een initiatief van de lokale Stichting Cultuur en Ontmoeting.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Burgerinitiatief Leefbaar Ransdaal heeft als doel om de leefbaarheid in het dorp te behouden middels goede openbare voorzieningen en samenwerking.

- Dorpshuis: - Gemeenschapshuis 't Wouves is sinds eind 2015 gevestigd in een prachtig nieuw gebouw. - Videoreportage heropening vernieuwde 't Wouves 22-11-2015.

- Onderwijs: - Basisschool St. Theresia.

- Jeugd: - Jeugdvereniging Ransdaal.

- Muziek: - Fanfare Les Amis Réunis is opgericht in 1887. - Gemengd Zangkoor St. Caecilia.

- Overige verenigingen: - Ransdaals Amateur Toneel (RAT).

- Zorg: - Zorgboerderij Ransdalerveld.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ransdaal.

Reactie toevoegen