Randwijk

Plaats
Dorp
Overbetuwe
Betuwe
Gelderland

gemeente_randwijk_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Kaart van de begin 19e eeuw opgeheven gemeente Randwijk, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Kaart van de begin 19e eeuw opgeheven gemeente Randwijk, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Randwijk

Terug naar boven

Status

- Randwijk is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Overbetuwe. T/m 2000 gemeente Heteren.

- Hoewel (1) er niets over vermeldt, lijkt de Kuijperkaart uit ca. 1870 elders op deze pagina erop te duiden dat Randwijk begin 19e eeuw gedurende enkele jaren een zelfstandige gemeente is geweest. Vermoedelijk in de jaren 1812-1817, omdat in die periode veel Gelderse dorpen kortdurend een gemeente zijn geweest. In 1818 zal deze gemeente dan zijn opgegaan in de gemeente Heteren.

- Onder het dorp Randwijk valt ook de buurtschap Indoornik en een deel van de buurtschap Lakemond.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1299 Ranwic, 1502 Rantwick, 1520 Ranswijck, 1561 Randtwyck.

Naamsverklaring
Vaak worden als oude vormen Rinwich en Reinwic (beide 12e eeuw) en Renwijc (1359) bij Randwijk genoemd, doch zij duiden mogelijk op een verdwenen Rijnwijk 'vestigingsplaats aan de Rijn' bij Wageningen. Ook hier betekent wijk 'vestigingsplaats'. Het eerste lid is niet duidelijk, misschien rand 'zoom' of een persoonsnaam. Verband met het Middelhoogduitse ran 'dun, slank' en het Middelnederlandse rane 'soort schelvis' is niet waarschijnlijk.(2)

Terug naar boven

Ligging

Randwijk ligt W van Heteren, N van Zetten. In het N grenst het dorp aan de Rijn.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Randwijk 87 huizen met 606 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 600 huizen met ruim 1.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Randwijk, kun je terecht bij Historische Kring Midden-Betuwe, die in 2012 is ontstaan uit de voormalige werkgroep Zetten van de Historische Kring Kesteren en omstreken.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan Randwijk en Indoornik.

- Sinds 2016 is er de Proeftuin Randwijk, die in ieder geval gedurende 3 jaar door allerlei samenwerkende organisaties uit de branche wordt ondersteund, waaronder Wageningen UR, die de locatie Wageningen Plant Research noemt. Het is dé centrale plaats in Nederland waar onafhankelijk en praktijkgericht innovatie en kennisontwikkeling voor de Nederlandse fruitteelt plaatsvindt. De Proeftuin richt zich op professionele partijen in de conventionele en biologische fruitteeltsector. De focus ligt op duurzaamheid, kwaliteit en efficiënte en rendabele productiesystemen. Op de Proeftuin is een interessante mix te zien van fundamenteel onderzoek en praktijkgerichte demo’s op het gebied van duurzame fruitteelt, moderne rassen en onderstammen, efficiënte productiesystemen en technologie. De Proeftuin levert een bijdrage aan de fruitteelt van 'morgen' in 3 pijlers: samwenwerking, demo's en onderzoek.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Randwijk heeft 2 rijksmonumenten: Hofstede Het Klaphek (Bredeweg 69) en de Hervormde kerk. - Site Hervormde Gemeente.

- Randwijk heeft 9 gemeentelijke monumenten.

- Steenfabriek Randwijk* valt niet onder het gelijknamige dorp, maar ligt op grondgebied van buurdorp Heteren en wordt daarom aldaar beschreven. Hetzelfde geldt voor de op dat terrein gevestigde Gelderse Smalspoor Stichting.
* Aan de Renkumse Veerweg, in de Randwijkse Uiterwaarden.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Met het Renkumse Veer kun je de Rijn oversteken van het Betuwse Randwijk naar het Veluwse Renkum v.v.

- De gemeente Overbetuwe en Dekker Grondstoffen hebben in 2013 een Ontwikkelingsplan voor het uiterwaardengebied de Randwijkse Waarden bij Randwijk opgesteld. Dit plan beschrijft de ontwikkeling en inrichting van het gebied rond het Gat van Van Wijck. Het plan wordt mogelijk gemaakt door zandwinning in dit gebied. Belangrijke punten in het Ontwikkelingsplan Randwijkse Waarden zijn het versterken van de landschappelijke kwaliteit en de natuurwaarden in de uiterwaarden. Het plan biedt ook diverse mogelijkheden voor lokale recreatie. Dekker Grondstoffen heeft een overeenkomst gesloten met het Gelders Landschap voor een periode van 50 jaar. Gelders Landschap gaat het beheer van de Randwijkse Waarden verzorgen.

De fa. Dekker is in 2016 gestart met het verbreden en uitdiepen van de Plas van Van Wijck, die uiteindelijk in omvang gaat verdubbelen. Het bedrijf gaat klei, grind en zand afgraven uit de uiterwaarden tot een diepte van ca. 25 meter, middels een drijvende verwerkingsinstallatie. Het werk gaat ongeveer 4 jaar duren. Het gewonnen zand wordt per schip afgevoerd.

De gemeente Overbetuwe heeft plannen om het 200 hectare grote uiterwaardengebied om te vormen tot natuur- en recreatiegebied. Zo moeten er onder meer een ligweide, een aanlegsteiger en een natuurijsbaan komen. Ook een vogelobservatiehut, een vissteiger voor invaliden en een vliegerweide zijn in het plan opgenomen. Verder worden er fiets- en wandelvoorzieningen aangelegd (zo komen er struinpaden van de Veerweg naar wageningen), krijgt de veerstoep een flinke facelift en wordt het voet- en fietsveer bij Heteren dat begin jaren zeventig uit het water werd gehaald, opnieuw geïnstalleerd.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Randwijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Randwijk, Indoornik en Lakemond.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Randwijk, Indoornik en Lakemond.

- Dorpshuis / MFA: - Dorpshuis Randwijks Hof. - Anno 2017 wordt de haalbaarheid onderzocht van een nieuwe multifunctionele accommodatie (MFA) in Randwijk, als opvolger van dorpshuis Randwijks Hof en de in slechte staat verkerende accommodaties van de voetbalvereniging. Zie ook het verslag van Spectrum, die hen daarin heeft begeleid.

- Onderwijs en kinderopvang: - School met de Bijbel Randwijk is een gezellige dorpsschool met ca. 120 leerlingen; staat in de kom van het dorp; is een christelijke school; staat Bijbelse waarden en normen voor; heet ieder gezin welkom dat de grondslag van de school wil onderschrijven en/of respecteren; heeft als missie: Sterk in zorg; hecht veel waarde aan kwaliteit, welbevinden en sfeer; wil graag een veilige school zijn; werkt met een jaarklassensysteem; werkt meestal met combi-groepen; bevordert zelfstandigheid en verantwoordelijkheid van kinderen; stelt betrokkenheid van ouders erg op prijs.

- Peutercentrum Ukkepuk.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. EMM is de opvolger van de jaren daarvoor ter ziele gegane v.v. Indoornik en is opgericht in 1972. Hoe dat zo gekomen is, kun je lezen op de pagina Geschiedenis v.v. EMM.

Reactie toevoegen