Raamsdonksveer

Plaats
Dorp
Geertruidenberg
West-Brabant Amerstreek
Noord-Brabant

Raamsdonksveer

Terug naar boven

Status

- Raamsdonksveer is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Amerstreek, gemeente Geertruidenberg. T/m 1996 gemeente Raamsdonk.

- Onder het dorp Raamsdonksveer vallen ook een deel van buurtschap De Laan en een deel van de buurtschap Keizersveer.

Terug naar boven

Naam

In het Veers
Ut Fèr.

Oudere vermeldingen
1838-1840 Raamsdonksche Veer, 1846 Veer-van-Raamsdonk.

Naamsverklaring
Betekent veer 'overzet' van en naar Raamsdonk.(1)

Terug naar boven

Ligging

Raamsdonksveer ligt N van Oosterhout, O van Geertruidenberg, W van Raamsdonk en grenst in het O aan de A27, in het Z aan de A59.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Raamsdonksveer 241 huizen met 1.856 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 5.000 huizen met ca. 12.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de gescbiedenis van Raamsdonksveer, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- "Rietsteeg, Theodorusschool, Aantje Sloef; namen die je als inwoner vast bekend in de oren klinken. Maar voor hoelang nog? Om de geschiedenis van het dorp voor de toekomst veilig te stellen, is in 2001 Stichting Veers Erfgoed opgericht. Veers Erfgoed verzamelt en beheert alles wat met de cultuur van ons dorp te maken heeft. Denk bijvoorbeeld aan foto’s, filmmateriaal, verhalen, oude brieven, dagboeken, ansichtkaarten. Maar ook verenigingsarchieven, vlaggen, vaandels, oude instrumenten en gereedschappen behoren inmiddels tot het archief. We vinden we het natuurlijk ook heel belangrijk dat iedereen dit materiaal kan bekijken. Vandaar dat wekelijks ongeveer 40 vrijwilligers ervoor zorgen dat ‘het geheugen van Raamsdonksveer’ meer en meer gevuld wordt en allle kostbare informatie behouden blijft voor de toekomst.

Ben je geïnteresseerd in de geschiedenis van Raamsdonksveer, breng dan eens een bezoek aan ’t Fruithuisje. Dit pand op Rembrandtlaan 2 gebruiken we sinds 2004 als werk- en tentoonstellingsruimte. Op de begane grond vind je onder meer de huiskamer van vroeger, de rietmattenschuur, een authentiek keukentje en een winkeltje van toen. Samen met allerlei gebruiksvoorwerpen geeft ’t Fruithuisje je een getrouw beeld van de tijden van weleer. Op de eerste verdieping kun je de duizenden foto’s bekijken. Je komt vast tijd tekort om al dat moois te bekijken. Zijn er speciale foto’s die je graag wilt zien, laat ons dit dan bij de reservering van een bezoek aan ’t Fruithuisje weten. Wij doen dan ons best om deze foto’s uit het archief te ‘plukken’ en voor je klaar te leggen.

In ‘t Fruithuisje staan elke 1e zaterdagmiddag en elke 2e woensdagmiddag van de maand, van september t/m april, de deuren voor je open. Natuurlijk is de toegang gratis. Je kunt daarnaast ook een afspraak maken om op een ander tijdstip dit markante gebouwtje te bezoeken. De afgelopen jaren stond regelmatig een bezoek aan ’t Fruithuisje, soms gecombineerd met een wandeling door ‘t Fèèr, op het programma van een familiereünie. Als je in groepsverband, buiten de normale openingstijden om, ’t Fruithuisje wilt bezoeken, vragen we hiervoor een kleine vergoeding. Deze is afhankelijk van het aantal deelnemers. Wil je ’t Fruithuisje met een groep bezoeken, eventueel in combinatie met een wandeling, neem dan contact met ons op. Je kunt daarvoor bellen met een van de bestuursleden of een mailtje sturen naar info@veerserfgoed.nl."

- Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe heeft de hele huidige gemeente Geertruidenberg als werkgebied, waaronder het dorp Raamsdonksveer.

- Op Wiki Midden-Brabant vind je informatie over verleden en heden van Tilburg, Udenhout, Geertruidenberg, Raamsdonk en Raamsdonksveer.

- "Op de interactieve kaart 'Raamsdonksveer op de kaart' kun je informatie raadplegen over honderden panden en adressen in het dorp. Startpunt voor je ontdekkingstocht is het adressenbestand van 1950. In dat jaar zijn zo'n 1.120 voordeuren van circa 7.000 inwoners van een nieuw adres voorzien. Nauwkeurig is toen bijgehouden wie waar woonde. De adressen van 1950 zijn op de kaart gemarkeerd met een OIP (Ontiegelijk Interessaant Plekske). Als je op een OIP klikt verschijnt er informatie over die plek. Het in 2016 gestarte project is een doorlopend project. Regelmatig worden door de vrijwilligers van Stichting Veers Erfgoed nieuwe OIP's en kaartlagen toegevoegd. Het digitaal raadpleegbaar maken en beschikbaar stellen van deze kaart kost geld. Tientallen mensen maken dit met een financiële bijdrage mogelijk. Zij hebben voor €10,-- een voordeur van een adres uit 1950 'geadopteerd'. Als jij ook op deze manier dit project wilt steunen, kun je nadere informatie vinden onder de link."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Raamsdonksveer heeft 7 rijksmonumenten.

- Raamsdonksveer heeft 23 gemeentelijke monumenten.

- In 1878 komt er een Hervormde Gemeente in Raamsdonksveer. De Hervormde (PKN) Emmakerk (Emmastraat 13) dateert uit 1880 en is gebouwd in eclectische stijl met neogotische elementen, naar een ontwerp van architect C. Seters. Het kerkje heeft een toren. Het interieur is hernieuwd in 1972 en het torentje in 1996.

- De Gereformeerde kerk (Maasdijk 14) stamt uit 1941 en is de opvolger van een in 1894 gebouwde kerk die in 1940 door oorlogsgeweld is vernietigd. Merkwaardig is het feit dat, ondanks de bezetting, een Davidster in het ronde venster van de voorgevel is te zien. Architect was B.W. Plooij. Na de fusie van de lokale hervormden en gereformeerden tot PKN, is besloten de Hervormde Emmakerk te behouden en de Gereformeerde kerk met pastorie aan de Maasdijk te verkopen.

- De Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaartkerk (Grote Kerkstraat 1) dateert uit 1957 en is een ontwerp van Kees de Bever. Het is een bakstenen kerkgebouw met halfvrijstaande achtkantige toren. De kerk bezit een Mariabeeld dat bij de verwoesting van de oorspronkelijke kerk ongeschonden uit het puin tevoorschijn kwam. Het is een grote kerk met een fraaie vormgeving, die tegenwoordig echter deels aan de eredienst is onttrokken.

- In Raamsdonksveer was tot 1890 geen windmolen aanwezig; wel was er een rosmolen. Molen De Onvermoeide (Hoevendijk 1) is de enig overgebleven windmolen van de twee concurrerende molens die op korte afstand van elkaar werden gebouwd; de andere molen heette Zeldenrust en is in 1991 gesloopt. De Onvermoeide was eigendom van de familie Martens, die al in 1900 op motorkracht maalden en al in 1908 met een elektromotor. De Onvermoeide stond eigenlijk al voor de Tweede Wereldoorlog stil. In 1944 explodeerde een granaat op de luizolder, wat veel schade opleverde. De molen is in 1947 onttakeld. Pas aan het eind van de jaren zestig is een restauratieplan gemaakt. De gemeente kocht De Onvermoeide in 1970 aan. De restauratie is in 1974 voltooid. Na de restauratie ging de molen weer draaien, en af en toe ook malen. In 2008 was de molen in een dusdanige toestand dat draaien overantwoord werd en is hij stilgezet. In 2011/2012 is de molen gerestaureerd en op 1 september 2012 is hij opnieuw in gebruik gesteld. Tegenwoordig wordt er op vrijwillige basis graan gemalen. De molen is te bezoeken als hij draait (doorgaans op zaterdag), op de Veerse Molendag (1e zaterdag van september) en op afspraak.

- De watertoren van Raamsdonksveer (Oosterhoutseweg 18), in de volksmond de 'Veerse Toren', is gebouwd in 1925 in opdracht van N.V. Waterleiding Maatschappij Noord-West-Brabant. Het ontwerp is van ir. Hendrik Sangster, die in de jaren ’20 en '30 veel watertorens heeft ontworpen. De toren is 43,85 meter hoog en heeft een cilindervormig waterreservoir van 300 m3. Het gebouw heeft een betonnen skelet en een oorspronkelijk roodbakken bakstenen vulling/bekleding, die later is bepleisterd. De kenmerkende stijlelementen zijn van het expressionisme en de art deco, die Sangster in deze jaren toepaste. Vanwege slijtage moest in 1969 drastisch worden ingegrepen. Er is een deklaag van cement aangebracht, waardoor veel karakteristieke elementen verloren zijn gegaan. Na 45 jaar dienst is de toren buiten gebruik gesteld. Een nieuwe bestemming bleek moeilijk te vinden. De toren stond 20 jaar leeg. Dit leidde tot achterstallig onderhoud en ernstige waterschade. Sloop werd overwogen.

Rond 1990, na een grondige renovatie, is de toren in gebruik genomen door kunstuitleen Business Art Service. De herinrichting van Knooppunt Hooipolder, waar de watertoren tegenaan ligt, levert een betere 'biotoop' op; de naastgelegen op- en afrit komt te vervallen, waardoor het monument weer de ruimte krijgt en komt te liggen aan het water van natuur- en recreatiegebied de Veerse Plassen. Deze ontwikkeling was voor gemeente Geertruidenberg aanleiding om in 2017/2018 een ontwikkelvisie op te stellen. Het plan is om de rijksmonumentale watertoren van Raamsdonksveer in ere te herstellen, publiek toegankelijk te maken en in te zetten als toeristisch 'vliegwiel' voor de regio, door een herbestemming als hotel-restaurant en Toeristisch Overstap Punt (TOP). Gestreefd wordt naar start van de renovatie in 2021 en opening in 2024, wat samenvalt met het 100-jarig jubileum van de toren.(2) Voor nadere informatie over de actuele ontwikkelingen zie de site van de Veerse Toren.

- "Nadat we eind 16 eeuw de Spanjaarden hadden verjaagd, waren begin 19e eeuw ook de Fransen vertrokken. Eindelijk rust? Nou nee, want in 1830 brak de Belgische Opstand uit. Willem I liet daarom het Noord-Brabantse deel van de 17e eeuwse Zuiderwaterlinie weer in staat van paraatheid brengen, waaronder ook het vestingstelsel van Geertruidenberg. Maar er was meer nodig. Daarom is de linie in 1837-1839 uitgebreid met Fort Lunet bij Raamsdonksveer. Dit fort verdedigde de Donge en de Straatweg Breda - Gorinchem (die Napoleon had laten aanleggen). Fort Lunet is in 1919 opgeheven als verdedigingswerk. Toen later de straatweg werd verlegd, is het grootste deel van de oostelijke gracht gedempt. Van 2012 tot 2014 is het fort prachtig gerestaureerd. Tussen de kanonkelders en het kruitmagazijn kun je nu terecht voor een spannend spel, want er is een escape room bij Fort Lunet. Liever genieten van een hapje en een drankje? Kom dan naar het restaurant in Fort Lunet. Van bierproeverijen, borrels en recepties tot een magische kerstmarkt in het Winter Wonderland: bij Fort Lunet kan het." (bron: Zuiderwaterlinie)

- Gemaal uit 1901 (Oosterhoutseweg 79), met machinistenwoning. Het gemaal dient ter uitwatering van de Dongepolders.

- In 2010 is het Henricusgebouw gerenoveerd.

- Gevelstenen in Raamsdonksveer.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Raamsdonksveer door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Raamsdonksveer (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Voortgezet onderwijs: - "Het Dongemond college is een school voor voortgezet onderwijs waar leerlingen worden voorbereid op de toekomst. Onze school biedt veel keuzemogelijkheden. Wij zijn is één school met twee locaties en drie units. Op de locaties Raamsdonksveer en Made kunnen leerlingen terecht voor de niveaus vwo (atheneum), havo of vmbo (theoretische leerweg, gemengde leerweg, kaderberoepsgerichte leerweg en basisberoepsgerichte leerweg). Wat maakt het ons uniek? Van het Dongemond college mag verwacht worden dat er goed onderwijs wordt gegeven en dat is ook zo! Dit zijn onze zes speerpunten: 1. Individueel talent is het uitgangspunt voor leren. 2. Leerlingen zijn in toenemende mate verantwoordelijk voor het eigen leerproces. 3. Medewerkers maken het verschil door rolmodel, inspirator en coach te zijn. 4. Onderwijs biedt een goede, op de toekomst gerichte, basis van kennis en vaardigheden. 5. We hebben een inspirerende leeromgeving. 6. Elk individu wordt gezien en we zorgen voor elkaar. Uniek in de regio is ons aanbod: - Htl; - Technasium; - UNESCO."

Reactie toevoegen