Puiflijk

Plaats
Dorp
Druten
Land van Maas en Waal
Gelderland

puiflijk_collage.jpg

Puiflijk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Puiflijk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

puiflijk huize st maarten 1967 [640x480].jpg

Puiflijk Huize St. Maarten 1967

Puiflijk Huize St. Maarten 1967

puiflijk_met_sint_johannes_de_doper_kerk.jpg

Puiflijk, dorpsgezicht met Sint Johannes de Doper kerk

Puiflijk, dorpsgezicht met Sint Johannes de Doper kerk

puiflijk_toren_vroegere_hervormde_kerk.jpg

Puiflijk, de toren van de vroegere Hervormde kerk, die in 1816 is gesloopt.

Puiflijk, de toren van de vroegere Hervormde kerk, die in 1816 is gesloopt.

puiflijk_koningsweg.jpg

Puiflijk, Koningsweg

Puiflijk, Koningsweg

puiflijk_dorpsgezicht.jpg

Puiflijk, dorpsgezicht

Puiflijk, dorpsgezicht

Puiflijk

Terug naar boven

Status

Puiflijk is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Land van Maas en Waal, gemeente Druten. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1817.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Puyflik, 1108 kopie 2e helft 12e eeuw Puueke, ca. 1127 en 1176 Puflike, 1189 Puflica, 1225 Puflic, 1281 Pufelec, 1732 Puffelik, 1883 Puflijk.

Naamsverklaring
Herkomst en betekenis onverklaard. De identificatie van Puueke is onzeker, ligging onbekend, waarschijnlijk in het Sticht Utrecht.(1)

Terug naar boven

Ligging

Puiflijk is inmiddels aan (het ZW van) de kern Druten vastgegroeid. Toch wordt het nog altijd als een apart dorp gezien met eigen plaatsnaamborden en eigen postcode en plaatnaam in het postcodeboek. En de inwoners - voor een groot deel nog geboren en getogen Puiflijkers - willen dit ook graag zo houden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Puiflijk 72 huizen met 468 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 500 huizen met ca. 1.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Historische geografie
Van de dorpen aan de Waalkant ligt het dorpsgebied van Puiflijk door de afschermende posities van Druten en Beneden-Leeuwen zover landinwaarts, dat het nog nauwelijks contact heeft met de rivier. Slechts het dijkvak tussen de Kerkstraat en de grens met Beneden-Leeuwen, dat de noordelijke begrenzing van het Groot Middelveld vormt, is van oorsprong Puiflijks territoir. Het dorp is inmiddels beklemd geraakt door de expansie van het veel jongere Druten.

Tot het dorpsgebied behoren geen uiterwaarden, maar de zuidgrens loopt tot aan de Oude Wetering, die de grens vormt met Horssen, en tot over de Rijksche Wetering tot aan de huidige Zegeweg, die de grens vormt met Altforst. De oudst bewoonde gronden zijn de hoge donken van de Hoge Bobbert en het door de Koningsweg en de Slink omgeven terrein waarop de middeleeuwse dorpstoren staat. Uit bodemkundig onderzoek is komen vast te staan dat deze gebieden al heel vroeg als bouwland zijn gebruikt. Toch is die kern geleidelijk aan verlaten ten gunste van vestiging langs de oude toegangswegen, zoals de Scharenburgsestraat, de Houtsestraat en de Veldsestraat. Vondsten als bij Klepperhei op de grens van Puiflijk en Druten gedaan, getuigen van Romeinse occupatie.

Na de bedijking is het in een vroeg-middeleeuws dispersieproces tot stand gekomen nederzettingspatroon gedeeltelijk geconsolideerd. Sommige vestigingsplaatsen zijn tot grote bloei gekomen zoals de Scharenburg en Het Holt en Darop, adellijke huizen die het tenslotte toch niet hebben kunnen bolwerken.

Het vroeg 19e-eeuwse kaartbeeld laat een betrekkelijk dun bewoonde dorpskern zien met bewoning die zich voornamelijk concentreert in het gebied ten noordwesten van de kerk, langs de Kerkstraat en de Houtsestraat. Puiflijk heeft nog tot ver in het midden van de 20e eeuw het oude karakter kunnen bewaren van een typisch agrarisch dorp. De aanleg van autosnelwegen en de bebouwing van het Kleine Middelveld ten noorden van de Koningsweg als uitbreiding ten behoeve van Druten hebben het dorpsbeeld drastisch gewijzigd. (bron: A.G. Schulte, 'Het Land van Maas en Waal', 1986)

- Geschiedenis van Puiflijk (even naar onderen scrollen tot je bij het deel over dit dorp bent, of zoeken met ctrl-F).

- Filmfragmenten van de mobilisatieperiode in Puiflijk, met daar achter ook nog fragmenten uit de Tweede Wereldoorlog.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2015 is de nieuwbouwwijk Tabaksveld-Bull gerealiseerd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Puiflijk heeft 2 rijksmonumenten.

- Puiflijk heeft 9 gemeentelijke monumenten.

- Beschrijving van de monumentale objecten in Puiflijk, in tekst en beeld, uit het boek 'Het Land van Maas en Waal' (A.G. Schulte, 1986).

- De Oude Toren is het oudste bouwwerk in het dorp en is het restant van een 15e-eeuwse kerk. Het staat hoog en droog op een terp. Rondom de kerk lag vroeger een kerkhof. Vroeger had Puiflijk veel kerkepaadjes; de kortste weg van huis naar de kerk. Nu is er nog één 'het Kerkepaadje', naar de kerk die in 1868 gebouwd is door Charles Weber.

- De Sint Maartenshof is in 1899 gebouwd als klooster en gasthuis en deed vervolgens dienst als ziekenhuis, waar zelfs geopereerd werd. Nu wordt het gebouw gebruikt voor jongerenhuisvesting.

- Door de zanderige grond was Puiflijk uitermate geschikt voor de tabaksteelt. Het beeldje van de Tabakssnijder herinnert nog aan de belangrijkste bron van inkomsten voor de Puiflijkers.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - CV De Torenuilen.

- Koningsdag. - Verslag Koningsdag 2017.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. uit Puiflijk op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Puiflijk (online te bestellen).

- In 2016 heeft Boven-Leeuwenaar en voormalig docent Ton van Hulst de streekroman 'De Queeste van Puiflijk' geschreven, over de bekende tekenaar en schilder Cornelis Pronk, die in 1732 de dorpskerk heeft geschilderd. In de streekroman ontdekt Pronk cryptische aanwijzingen op een stuk perkament bij de kerk, die leiden naar een verborgen kerkschat... In het boek is ook een rol weggelegd voor een aantal markante dorpsfiguren die, geanonimiseerd, terugkomen in het verhaal. "Wie dat zijn dat verklap ik niet, maar de oplettende lezer kan hun namen ontrafelen", onthult Van Hulst. Naast Puiflijk neemt Cornelis Pronk lezers van het verhaal, in zijn zoektocht naar de kerkschatten, mee op een struintocht door Afferden, Druten, Boven-Leeuwen en Horssen. (bron en voor nadere informatie zie: de Maas & Waler, 2-11-2016)

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Het in 1960 gestichte Dorpshuis De Lier is het hart van de hechte gemeenschap rondom Puiflijk en een belangrijke ontmoetingsplaats voor inwoners van alle leeftijden. Een plek van ontspanning en inspanning, gezelligheid en sport, maar vooral van samenzijn. Aanvankelijk bestaat het alleen uit een toneelzaal en foyer met kleine bar. De toneelzaal werd tevens gebruikt als gymzaal. In 1981 is het dorpshuis uitgebreid met o.a. een gymzaal. Na diverse verbouwingen en uitbreidingen in de loop der tijd, voor het laatst in 2011, voldoet het dorpshuis weer geheel aan de wensen van de gebruikers en de eisen des tijds.

- Onderwijs: - Basisschool 't Geerke. - Kinderdagverblijf en BSO Smallsteps Boerenbende.

- Muziek: - Muziekvereniging Arezzo is een samenwerkingsverband van de muziekverenigingen St. Willibrord uit Boven-Leeuwen en Kunst Na Arbeid uit Puiflijk. Daarnaast vind je op de site ook informatie over de Drumcombinatie Afferden-Puiflijk.

Reactie toevoegen