Poortvliet

Plaats
Dorp
Tholen
Zeeland

ZL gemeente Poortvliet in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Poortvliet in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Poortvliet in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Poortvliet

Terug naar boven

Status

- Poortvliet is een dorp in de provincie Zeeland, gemeente Tholen, in de bestuurlijke regio West-Brabant. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1971.

- Wapen van de voormalige gemeente Poortvliet.

- Onder het dorp Poortvliet vallen ook de buurtschappen De Rand, Malland, Oud Kerkhof, Schoondorp en Strijenham.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Poortvliet ligt N van het water de Oosterschelde en O van het dorp Sint-Maartensdijk, ZO van het dorp Sint-Annaland, ZW van de dorpen Oud-Vossemeer en Nieuw-Vossemeer, W van de stad Tholen en NO van het dorp Yerseke.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Poortvliet 121 huizen met 1.288 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 96/1.113 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Nieuw-Strijen (= Strijenham) 19/120 en Oud Kerkhof 6/55. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 650 huizen met ca. 1.600 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In de 13e eeuw bestond Poortvliet uit één of meer eilanden en was het onder meer van Tholen door een breed water afgescheiden. Oudtijds stond er een kasteel, dat in 1204 door Hugo van Voorne is gebouwd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Poortvliet heeft 12 rijksmonumenten.

- Kerk en toren van de Pancratiuskerk in Poortvliet (Noordstraat 14) dateren uit verschillende bouwperioden; de toren dateert uit de 14e eeuw, waarschijnlijk omstreeks 1350. Het schip van de kerk met de beide zijbeuken is ongeveer honderd jaar jonger. We kunnen als vrijwel vaststaand aannemen dat op de plaats van het huidige kerkschip eerder een ander kerkgebouw heeft gestaan. Mogelijk werd dat gebouwd tegelijkertijd met de toren, maar waarschijnlijk in een nog vroegere periode. De toren is massief, met relatief kleine galmgaten en wijkt wat betreft de vorm nogal af van het merendeel van de bakstenen Zeeuwse torens uit dezelfde periode. We zien hier namelijk op de vierkante onderbouw met steunberen tot halve hoogte een achtkantige opbouw met eveneens achtkantige spits, die aan het geheel een enigszins speels karakter geeft. De Vlaamse invloed in deze bouwstijl is duidelijk waarneembaar.

De kerk is volgens de vormregels van de Brabantse gotiek gebouwd. Voor een dorpskerk is het vrij bijzonder dat we hier te doen hebben met een basilikaal schip, gekenmerkt door vensters boven in de zijwanden van het middenschip. De mogelijkheid om deze vensters aan te brengen is geschapen door het feit dat de beide zijbeuken relatief laag gehouden zijn. Het is een facet wat aan de kerk duidelijk allure heeft gegeven en nog steeds geeft. Het door de bovenvensters binnenvallende zonlicht zorgt voor een luchtig karakter en een vriendelijk beeld. Ook bijzonder is het grote raam in de oostelijke wand die het schip afsluit, boven de preekstoel. Het meest opmerkelijke is het feit dat de deur in de zuidelijke zijbeuk en de deur in de noordelijke zijbeuk niet dezelfde situering hebben. De deur in de zuidelijke zijbeuk, waaromheen het tochtportaal gebouwd is, vinden we in de derde travee vanaf de toren, de deur in de noordelijke zijbeuk in de tweede travee. Tegenwoordig is het de kerk van de Hersteld Hervormde Gemeente Poortvliet.

- Gereformeerde (PKN) Ontmoetingskerk (Zuidplantsoen 3). "In juni 1836 wordt in Poortvliet de Gereformeerde Kerk onder het Kruis geïnstitueerd. Jarenlang kwam deze gemeente samen in een woning in de Langestraat, naast het "Ouwe Raeduus". In 1887 wordt door allerlei verwikkelingen onderling aansluiting gezocht bij het kerkverband Nederduits Gereformeerde Kerk. Men ging kerken in een gebouw in de Stoofstraat. Na een scheuring in februari 1943, toen de overgebleven groep Gereformeerden slechts 67 doop- en belijdende leden telde, bleek dit gebouw veel te groot en daarbij kwam ook nog, dat het gebouw door de oorlog in een slechte staat geraakt was. Gezien het geringe aantal leden van de kerk was het onmogelijk om zelfstandig een predikant te beroepen. In 1949 werd daarom in het beroepingswerk een combinatie aangegaan met de Gereformeerde van Tholen. Als eerste gezamenlijke predikant voor beide gemeenten werd beroepen J.H. Halsema. Op 4 juni 1950 deed hij intrede en het is mede aan deze predikant te danken dat in 1952 door onze gemeente het huidige kerkgebouw op Zuidplantsoen 3 kon worden betrokken.

In de loop der jaren werd dit gebouw aan de kleine kant. Ook bleek het ontbreken van een vergaderzaal een handicap. In 1981 heeft dan ook een ingrijpende plaatsgevonden. Er is een geheel nieuwe kerkzaal tegenaan gebouwd en de oude kerkruimte bood na de verbouw plaats aan een vergaderzaal, de consistorie en een keukentje. Met veel zelfwerkzaamheid is een prachtig resultaat bereikt, waar men trots op kan zijn. In de loop der jaren kwamen er steeds meer jonge gezinnen. De kindernevendienst en de kinderoppas hadden te weinig ruimte in de consistorie en het zaaltje van de kerk. Daarom is in 2004 een aanbouw aan het huidige kerkgebouw gerealiseerd. Ook dit keer is met veel zelfwerkzaamheid een prachtig resultaat bereikt.

De vis die nu aan de voorgevel van ons kerkgebouw prijkt, heeft eerst op de schoorsteen van de oude kerk gestaan.Daarom heeft onze kerk in de volksmond de naam Vissenkerkje gekregen. Na de laatste verbouwing is de vis grondig gerenoveerd en naar voren gehaald. Maar waarom een vis aan de gevel van ons kerkgebouw? De vis is al een heel oud symbool van de christelijke kerk. Ten tijde van het Romeinse Rijk werden christenen vervolgd en leefden ze o.a. in de catacomben van Rome. Als je iemand tegenkwam van wie je niet zeker wist of hij of zij christen was, tekende je een boogje op de wand. Als de ander dat beantwoordde met een omgekeerd boogje eroverheen, waardoor de tekening van een vis ontstond, wist je dat het vertrouwd was om over het geloof in Jezus Christus te praten. Het was dus een geheimtaal, een afgesproken teken. En daar kwam nog iets bij. Het Griekse woord voor vis is I-Ch-Th-U-S. Elk van de vijf letters staat voor een woord: J esous Ch ristos, Th eou H u ios S ooter, en dat is de beknopte geloofsbelijdenis: Jezus Christus is de Zoon van God en Redder. Dat is ook de betekenis van het visje dat je hier en daar op auto's ziet, en dat is de belijdenis waar onze gemeente voor wil staan." (bron: Ontmoetingskerk Poortvliet)

- Korenmolen De Korenaar in Poortvliet is een ronde stenen bovenkruier uit 1710 en is te bezichtigen.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Poortvliet door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2.

Terug naar boven

Links

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Eevliet. - Jenaplan School met de Bijbel. - Bij Peuteropvang Zo op Klein Duimpje spelen de kinderen in de gezellig ingerichte ruimte op vaste dagdelen samen. Er zijn maximaal 16 kinderen met 2 vaste leidsters. Zo kunnen ze spelenderwijs hun ervaringswereld uitbreiden. Door middel van spel- en ontwikkelingsmateriaal, buiten spelen, knutselactiviteiten, liedjes zingen en spelletjes doen, leren ze iedere keer iets bij. Taalstimulering is hierbij heel belangrijk.

Reactie toevoegen