Otterlo

Plaats
Dorp
Ede
Veluwe
Gelderland

otterlo panorama 1941 met boer met ploeg [640x480].jpg

Otterlo Panorama 1941 met boer met ploeg

Otterlo Panorama 1941 met boer met ploeg

GL kadastrale gemeente Otterlo in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

kadastrale gemeente Otterlo in ca. 1870 kaart J. Kuijper

kadastrale gemeente Otterlo in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Otterlo

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je luxe ingerichte tent bij Hoeve Meijer.

- Boek hier je kampeervakantie op vakantiepark De Wije Werelt.

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Otterlo.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Otterlo.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Otterlo.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Otterlo (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Otterlo is een (es)dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Ede. T/m 1811 gemeente Ede. In 1812 afgesplitst tot een zelfstandige gemeente, in 1818 opgeheven en weer opgegaan in de gemeente Ede.

- Onder het dorp Otterlo vallen ook de buurtschappen Deelen (deels), Eschoten, Mossel, Nieuw-Reemst en Oud-Reemst en een klein deel van de buurtschap Roekel.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Otterloo, 838 kopie eind 11e eeuw in Uttarlo, 855 kopie eind 9e of begin 10e eeuw in Ottarloun, 1176 Otterlo, 1353-1354 Otterloe, 1545 Ottenloe alias Aenstoot.

Naamsverklaring
Volgens sommigen een samenstelling van de diernaam otter met lo 'bos'. De ligging op de Veluwe (waterarm) doet vraagtekens bij deze verklaring plaatsen, ofschoon men erop wees, dat in de naamgeving vaak niet het gewone, maar het bijzondere de aandacht trok en dat een bos, waar toevallig eens een otter verdwaalde, blijvend Otterlo genoemd kon worden. Het tweede lid is echter eerder lo ontstaan uit lahwa* 'poel', dat in combinatie met otter waarschijnlijker is. De verklaring 'bos van de persoon Authari' heeft als probleem de ontbrekende genitiefsuitgang van de persoonsnaam, zoals die in Saasveld optreedt. Den Aenstoet (1337), soms opgevat als een oude naam voor Otterlo, was een herberg ten noordoosten van deze plaats(1).
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Otterlo ligt NO van Ede, ZW van Hoenderloo, aan de rand van Nationaal Park De Hoge Veluwe. Bij het dorp vind je 1 van de 3 toegangen tot dit park.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Otterlo 25 huizen met 178 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp inclusief het bijbehorende buitengebied ca. 1.000 huizen met ca. 2.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Otterlo heeft in 2005 het 1150-jarig bestaan gevierd, ervan uit gaande dat het dorp in 855 voor het eerst wordt genoemd in documenten. Volgens (2) is dat echter 838, dus eigenlijk was men een paar jaar te laat met de viering...

Tweede Wereldoorlog
Op 4 mei herdenkt Nederland de doden uit de laatste wereldoorlog. In Otterlo staat men vooral stil bij de slachtoffers van de ‘Slag om Otterlo’ van 15-17 april 1945. Dit was voor het dorp de meest ingrijpende gebeurtenis van de oorlog. Er is in die dagen flink gevochten om de bevrijding van het dorp. Er vielen 26 doden aan de zijde van de Canadezen en Engelsen, waarvan er 3 op het kerkhof in Otterlo begraven liggen. Aan Duitse zijde vielen 90 doden. Van de dorpelingen zijn 4 personen omgekomen. 20 huizen in het dorp waren geheel vernield. Dat lijkt niet zo veel, maar het dorp bezat in 1945 in en direct rond het centrum slechts ca. 70 huizen met 400 à 500 inwoners. Verder waren ook vele panden ernstig beschadigd, waaronder de kerktoren en de school. Natuurlijk trachtte men de schade zo snel mogelijk te herstellen, maar in het pas bevrijde Nederland was een schreeuwend tekort aan bouwmaterialen. Een aantal gezinnen in het dorp heeft 3 tot 4 jaar in noodwoningen moeten leven.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Otterlo, kun je terecht op:

- Pagina over de geschiedenis van Otterlo.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2009 is het Dorpsplan Otterlo verschenen, dat wenselijke ontwikkelingen voor de komende jaren schetst in het kader van de leefbaarheid van het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Otterlo heeft 19 rijksmonumenten.

- Otterlo heeft 8 gemeentelijke monumenten.

- Het Museonder is het eerste ondergrondse educatieve museum ter wereld. Het biedt een boeiend beeld van alles dat leeft (en geleefd heeft) onder het aardoppervlak. De tentoonstelling neemt u steeds dieper mee de bodem in tot aan het middelpunt van de aarde. Sprekende stenen vertellen het verhaal van hun herkomst. In het waterlaboratorium komt u van alles te weten over het belang van de enorme hoeveelheid water in de bodem van dit droge gebied.

- Het Rode Kruis monument aan de Harskamperweg is geplaatst om de inwoners van Otterlo te herinneren aan de grote rol die het Rode Kruis heeft gespeeld gedurende de Tweede Wereldoorlog en tijdens de massale evacuaties in het kader van Operatie Market Garden.

- Langs de Planken Wambuisweg richting Lunteren vindt u aan de rechterkant Uitkijkpunt Valenberg. De uitkijktoren is toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Bij helder weer heeft u hier uitzicht op markante punten als de De Lana Mariana, de molen te Harskamp, Radio Kootwijk, de radio- en tv-toren van Ugchelen, Jachtslot St. Hubertus, de hoogspanningsmasten bij Terlet en de plaatsen Otterlo en Arnhem. De richtingen waarin u moet kijken om de objecten te kunnen zien, staan aangegeven op de oriëntatietafel van het uitkijkpunt. Aan de voet van het uitkijkpunt ligt een glooiend heidedal waar onder meer paarden, wilde zwijnen en reeën voorkomen.

- In 1215 is al sprake van een kerspel (kerk en pastoor) in Otterlo. De Hervormde Kerk is een eenbeukige dorpskerk met vroeg 14e-eeuws schip zonder steunberen. Het in 1865 verhoogde schip heeft een 19e-eeuws koorplafond. De kerk heeft een eenvoudige, bakstenen toren uit vermoedelijk dezelfde periode met een slanke naaldspits. In de toren zijn 2 klokken aanwezig. De grote klok wordt geluid bij begrafenissen en de kleine klok bij kerkdiensten. De kerk was uitwendig geheel gepleisterd, dit is tijdens de restauratie van 1968-1973 verwijderd. In het koor bevind zich 17e-eeuws meubilair. Lambrizering met door acanthusbladwerk omgeven togen en een kansel met fraai gesneden klankbord. De kerk bezit vier koperen lichtkronen in 17e-eeuwse stijl. Pagina over het orgel in de Hervormde Kerk te Otterlo.

- Het Kröller-Müller Museum bezit een wereldberoemde collectie voornamelijk 19e- en 20e-eeuwse beeldende kunst. De verzameling van het museum is opgebouwd rond de omvangrijke collectie werken van Vincent van Gogh, één van de meest indrukwekkende overzichten van zijn oeuvre. Ook George Seurat, Pablo Picasso, Fernand Léger, Piet Mondriaan en vele andere kunstenaars zijn met belangrijke schilderijen vertegenwoordigd. Verder is er nog de beeldentuin, die een overzicht geeft van de ontwikkelingen in de beeldhouwkunst vanaf de 19e eeuw tot heden.

- De collectie van het Nederlands Tegelmuseum bestaat uit meer dan 25000 geregistreerde Nederlandse tegels, tegeltableaus en tegelvelden. Tegels worden al eeuwenlang gebruikt in woonhuizen en boerderijen, vooral rond de schouw, als wandbekleding tegen vocht en vuil. De tegels die beschilderd zijn met een afbeelding zijn bovendien mooi als versiering, vaak leerzaam en onderhoudend, ook voor moderne ogen. Kinderspelletjes en spreekwoorden zijn er op te zien, oude kostuums, schepen en molens, bijbelse voorstellingen, herderscènes en landschapjes. Bloemen, vogels en dieren zijn geliefd, maar ook abstract uitgewerkte fijnzinnige bladmotieven of geometrische ornamenten. Om tegels te vervaardigen was een werkplaats met een oven nodig. De productie was grotendeels handwerk, een ambacht dat soms door ware kunstenaars is beoefend. Over de techniek van het bakken en beschilderen is in het museum veel te zien. - Nederlands Tegelmuseum op Facebook.

- In 2009 is bij Reijerscamp een monument onthuld ter herdenking van Operatie Market Garden in 1944.

- De voormalige rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) aan de Mosselseweg 2a is in 2016 gerestaureerd. Je krijgt bij dit gemeentelijk monument een goed beeld van de naoorlogse zuiveringstechnologie, en je kunt er ook picknicken, parkeren of aan een wandeling over het klompenpad Eeskooterpad beginnen. Op het terrein is bovendien Immenhof De Stertselaar van bijenhoudersvereniging Harskamp - Otterlo -Wekerom gevestigd, waar veel informatie te vinden is over het houden van bijen.

De verschillende monumentale onderdelen zijn grondig opgeknapt. Dat geldt voor de oxidatiesloot, het bedieningsgebouw en het bergingsbassin. Je kunt hier een kijkje nemen en dan bijvoorbeeld zien dat er weer stromend water loopt door de oxidatiesloot. Op het terrein staan panelen met uitgebreide uitleg over de werking van de RWZI. De rioolwaterzuiveringsinstallatie is begin jaren zestig ontworpen door de Dienst Gemeentewerken van de gemeente Ede. De innovatieve installatie was destijds landelijk uniek. Als de nieuwe regionale zuiveringsinstallatie aan de Dwarsweg in Ede in 1995 gereed komt, wordt de RWZI in Otterlo buiten gebruik gesteld. Rioolwater wordt er dus niet meer gezuiverd, maar bij zware regenval fungeert het complex nog wel als overstort. (bron)

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Tijdens de Otterlo Challenge Run ga je samen met honderden andere stoere vrouwen en mannen de uitdaging aan. Een prachtig parcours van naar keuze 8,5 of 18 km door de bossen van Otterlo, strak aan het Nationaal Park De Hoge Veluwe. 17 of 36 uitdagende en originele obstakels met boomstammen, banden, modder, water en nog meer fun. Spetterende Warming Up Party. En degene met de mooiste uitdossing kan een leuke prijs verwachten. - Otterlo Challenge Run op Facebook.

- Skeelerronde Otterlo (op een zaterdag in juni).

- Otterlo is een ideaal startpunt om de Veluwe te ontdekken, waar je kunt genieten van rust, ruimte en natuurlijk de prachtige natuur. Een zeer afwisselend landschap van bossen, vennetjes, zandverstuivingen en uitgestrekte heidevelden. Genieten van de Veluwe kan het beste wandelend of op de fiets. Als je hier begin juli op vakantie bent, kun je mooi meedoen aan de Fietsvierdaagse Otterlo. Je kunt kiezen uit de afstanden 25, 40 en 60 km. De woensdag is vrij te besteden. Tijdens de Fietsvierdaagse is er in het dorp van alles te beleven. Er worden diverse activiteiten georganiseerd.

- De Boerenstreekmarkt is er op een vrijdag in juli en augustus, op het terrein van De Waldhoorn (Arnhemseweg 2). Je vindt er o.a. hertengeweien, lokale fruitspecialiteiten zoals kersen en pruimen, boerenzuivel producten, geitenwollen sokken en schapenwollen kleding, bloemen en planten, zelfgemaakte cadeaus, lokale home deco etc. Ook voor kinderen is er veel te beleven. De Boerenstreekmarkt is een ideale manier om producten uit de streek te proeven en te beleven, en te ervaren dat er zoveel meer is dan wat er in de supermarkt ligt. De Boerenstreekmarkt is niet alleen een markt om te kopen maar ook om te genieten en te proeven met een drankje en een muziekje.

- De Heidedag (op een vrijdag eind augustus) is een familiedag voor jong en ouder met diverse activiteiten, kinderrommelmarkt en een feestavond.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- IVN Natuurwerkgroep Otterlo.

- Ontdek het buitengebied van Otterlo. Wandelen door boerenland en langs boerenerven afgewisseld met bos, heide en stuifzand. Het 'klompenpad' Eeskooterpad (15 km) brengt je via oude tradities naar nieuwe agrarische initiatieven. Rust, kleinschaligheid en de combinatie van natuur en landschap bepalen hier de sfeer. Klompen aan, rugzak op en gaan!

- Wandelroute Trage Tocht Otterlo, Mosselse Zand en Roekelse Bos (14 km). Je wandelt langs een uitgestrekt heideveld en even over een fraaie heuvelkam die deel uitmaken van natuurgebied De Zanding. Na het kruisen van de Arnhemseweg loop je door het Otterlose Buurtbos en eerst langs de rand van de zandverstuiving het Mosselse Zand. Verderop loopt de route een stukje over het stuifzand, onderdeel van natuurgebied Planken Wambuis. Warmte- en droogteminnende diersoorten zoals heidevlinder, kommavlinder, boomleeuwerik, nachtzwaluw en zandhagedis voelen zich thuis in dit open gebied. Daarna duik je opnieuw het bos in, nu het Roekelse Bos, een grovedennenbos op arme zandgrond. Je beklimt een verrassend topje en loopt door een heuvelachtig bos. Het laatste deel van de route wandel je over brede onverharde paden door het boerenland.

- Het Nationale Park De Hoge Veluwe is o.a. te bezoeken vanuit het Bezoekerscentrum te Otterlo. Uniek zijn de bomen, die in het bezoekerscentrum wortelen en met hun stam door het dak groeien. Met hulp van moderne interactieve middelen kun je meer te weten komen over natuur, landschap, wild, cultuur en historie van de Hoge Veluwe. In de nachtzaal wordt levensecht nagebootst hoe indrukwekkend de natuur van het park tussen zonsondergang en zonsopkomst is.

- Planken Wambuis is een bos- en heidegebied NW van Arnhem, NO van Ede, gelegen rond de weg Otterlo-Arnhem (N310). Het heeft een oppervlakte van ca. 2.200 hectare en wordt beheerd door Natuurmonumenten. Op Planken Wambuis grazen sinds 2009 Sayaguesa runderen, temidden van de (veel kleinere) Schotse Hooglanders. De Sayaguesa-runderen werden vroeger als trekdieren gebruikt, maar dreigen nu uit te sterven (anno 2009 waren er wereldwijd nog maar 500). Natuurmonumenten koos voor dit ras om verschillende redenen. “Ze zijn winterhard en kunnen goed tegen warmte. Dit kunnen Schotse hooglanders veel minder. Bij warmte liggen die al gauw in de schaduw onder een boom om koel te blijven. De Spaanse Sayaguesa blijven dan gewoon grazen”, legt Stefan Claessen van Natuurmonumenten uit. Planken Wambuis is de enige plek in Nederland waar deze bijzondere runderen te zien zijn.

Tot voor kort lag Planken Wambuis sterk geïsoleerd tussen boerenbedrijven, snelwegen en andere hindernissen. Natuurmonumenten heeft daar verandering in gebracht. De omvangrijke landbouwenclaves Reijerscamp en Oud Reemst zijn aan Planken Wambuis toegevoegd en natuurvriendelijk ingericht. Tussenliggende barrières worden overbrugd met wildpassages over de A12 en A50. Zo ontstaat een groen netwerk van aaneengesloten natuurgebieden, zodat herten straks ook kunnen grazen in de uiterwaarden van de Rijn. 13 auteurs hebben onder leiding van boswachter Machiel Bosch meegeschreven aan het boek 'Planken Wambuis, wild en bijster land' (2014). 448 pagina's, met dvd.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Otterlo.

- Vereniging Otterlo's Belang.

- Maandblad Dorpspraet is via de link ook online te lezen.

- Dorpshuis De Aanloop is een sociale, culturele en gezellige ontmoetingsplek voor de inwoners, verenigingen, clubs en andere groeperingen van Otterlo en omgeving.

- De Ericaschool is de enige school in het dorp, bestaat al sinds 1844 en heeft ca. 180 leerlingen.

- Vrijwillige Brandweer Otterlo.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Otterlo.

Reactie toevoegen