Oost-Graftdijk

Plaats
Dorp
Alkmaar
Kennemerland
Noord-Holland

oost-graftdijk_collage.jpg

Oost-Graftdijk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Oost-Graftdijk, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Oost-Graftdijk.jpg

En daar hebben we Oost-Graftdijk.

En daar hebben we Oost-Graftdijk.

Oost-Graftdijk (2).JPG

De Hervormde kerk met het hooihuis in Oost-Graftdijk.

De Hervormde kerk met het hooihuis in Oost-Graftdijk.

Oost-Graftdijk..JPG

Doorkijkje in Oost-Graftdijk.

Doorkijkje in Oost-Graftdijk.

Oost-Graftdijk

Terug naar boven

Status

Oost-Graftdijk is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland, gemeente Alkmaar. T/m 31-7-1970 gemeente Graft. Per 1-8-1970 over naar gemeente Graft-De Rijp, in 2015 over naar gemeente Alkmaar.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1639 Oostbuert, 1665 Ooster buert, 1680 herdruk 1745 Ooster buert, 1750 Oost-Graftdyk, 1769 Oostgraftdyk, 1839-1859 Oost Graftdijk.

Naamsverklaring
Heette aanvankelijk Oosterbuurt, een samenstelling van ooster 'oostelijk gelegen' en buurt 'buurschap, gehucht', later opgevat als Oost-Graftdijk, ter onderscheiding van West-Graftdijk.()

Terug naar boven

Ligging

Oost-Graftdijk ligt ZW van Graft en De Rijp en grenst in het W aan West-Graftdijk, in het N aan de N244 en in het Z aan het Noordhollands Kanaal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Oost-Graftdijk heeft ca. 120 huizen met ca. 300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Kerkelijk
In 1641 wordt in Oost-Graftdijk een school gebouwd die tevens dienst kan doen als kerkje. Op 1 Augustus 1644 zenden de schepenen en vroedschappen van Graftdijk (Oost en West) een verzoek aan de Heren Staten van Holland en West-Friesland om Graft en Graftdijk kerkelijk te scheiden, omdat de afstand tussen de twee dorpen aanmerkelijk is en dit, vooral in de winter, veel ongemak geeft. Tevens zijn de inwoners van Graftdijk (Oost en West) van mening dat ze met 100 belijdende leden zeker recht hebben op een eigen predikant. Dit wordt toegestaan en zo scheidt Graftdijk (Oost en West) zich af van Graft en het Noordeinde. In 1649 wordt de gemeente Graftdijk gesplitst in Oost-Graftdijk en West-Graftdijk.

Als ze in 1807 beide niet meer in staat zijn een eigen predikant te onderhouden, wordt besloten om toch maar weer met elkaar te gaan samenwerken in combinatie-verband. In 1955 worden de beide gemeenten opgenomen in de combinatie met Graft, De Rijp, Grootschermer, Driehuizen en Schermerhorn. Binnen deze combinatie wordt besloten om de twee gemeenten samen te voegen tot een Nederlands Hervormde Gemeente Oost- en West-Graftdijk.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplan kleine kernen van de voormalige gemeente Graft-De Rijp (Markenbinnen, Noordeinde, Oost-Graftdijk en West-Graftdijk) (2012).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oost-Graftdijk heeft 5 rijksmonumenten.

- Oost-Graftdijk heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- De voormalige Hervormde (PKN) kerk (Oost-Graftdijk 45) uit 1840 viel onder de Protestantse Gemeente Oost- en West-Graftdijk. De kerktoren is in 1996 geheel vernieuwd. De 17e-eeuwse hardstenen platen met opschriften komen gedeeltelijk uit de oude kerk uit 1647 (waar dit de opvolger van was) die elders in het dorpje stond en deels uit andere kerken. Sinds eind 2010 is het pand niet meer voor kerkdiensten in gebruik. De kerkelijke gemeente met 150 actieve leden kon het onderhoud van twee kerkgebouwen niet meer opbrengen. De kerk in West-Graftdijk is in gebruik gebleven voor erediensten en cultureel-religieuze manifestaties. De kerk is in 2010 verkocht aan kunstschilder N. van der Hoff. Deze heeft de kerk als atelier gebruikt en soms werd deze opengesteld voor culturele activiteiten zoals concerten. De kerk is in 2016 doorverkocht en herbestemd tot woonhuis.

- De Doopsgezinde Vermaning uit 1870 (Oost-Graftdijk 27) is een kleine zaalkerk in neoromaanse vormen, met gepleisterde voorgevel. Op het terrein stond, een stuk van de weg gelegen, eerder een vermaning, waarvan de huidige een vervanging is. De Doopsgezinde Vermaning, met bijbehorend hekwerk, is van algemeen belang wegens architectuurhistorische waarde: vanwege de gaaf gebleven hoofdvorm en detaillering en het behouden oorspronkelijke interieur; als zeldzaam geworden authentiek voorbeeld van vermaningen uit de tweede helft van de 19e eeuw; vanwege de karakteristieke eenvoud in materiaal, constructie en meubilering. Van cultuurhistorische waarde is de inventaris die onder meer 5 petroleumlampen bevat. De kerk is verder van cultuurhistorische waarde als element uit de geschiedenis van doperse gemeenschappen in Nederland.

Reactie toevoegen