Oentsjerk

Plaats
Dorp
Tytsjerksteradiel
Trynwâlden
Fryslân

oentsjerk_groenkerk_bord_kopie.jpg

De Werkgroep Groenkerk in Oentsjerk heeft tot doel de wereld duurzamer te maken, waarbij "minsken" (people), "ierde" (planet) en "griene opbringst" (profit) harmonieus samengaan, te beginnen in Oentsjerk e.o. Groenkerk is "het groene wiel in de regio".

De Werkgroep Groenkerk in Oentsjerk heeft tot doel de wereld duurzamer te maken, waarbij "minsken" (people), "ierde" (planet) en "griene opbringst" (profit) harmonieus samengaan, te beginnen in Oentsjerk e.o. Groenkerk is "het groene wiel in de regio".

Oentsjerk kerk JD [640x480].JPG

Oentsjerk, kerk en kerkhof

Oentsjerk, kerk en kerkhof

Oenkerk..jpg

De Mariakerk van Oentsjerk nog wat nader bekeken

De Mariakerk van Oentsjerk nog wat nader bekeken

Oentsjerk

Terug naar boven

Status

Oentsjerk is een dorp in de provincie Fryslân, in de streek Trynwâlden, gemeente Tytsjerksteradiel.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Oenkerk. Overigens is de plaatsnaam officieel Friestalig.

Terug naar boven

Ligging

Oentsjerk ligt NO van Leeuwarden, NO van Gytsjerk, ZO van Aldtsjerk, ZW van Readtsjerk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Oentsjerk 100 huizen met 441 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 700 huizen met ca. 1.750 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Oentsjerk.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Doarpsfisy Oentsjerk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oentsjerk heeft 16 rijksmonumenten, zijnde de Mariakerk met toren, het Jelte Binneshûs met koetshuis uit 1909 (Rengersweg 53) en Stania State met een reeks 'toebehoren'. Jan de With heeft van 1758-1781 Stania State bewoond en is in de dorpskerk begraven. Tevens vinden we in de kerk een kleurrijke rouwkast te zijner nagedachtenis.

- Landgoed Stania State is in 2017 aangekocht door de fa. Rinsma Invest van Auke en Walentina Boskma uit Driezum, die ook landgoed Rinsma State in dat dorp in bezit hebben.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Folk in de Wâlden is een reeks folkconcerten die sinds 2004 op het statige en sfeervolle landgoed Stania State in Oentsjerk plaatsvindt. De concerten worden eens per maand georganiseerd, meestal op een dinsdagavond. Diverse artiesten uit binnen- en buitenland komen naar de Trynwâlden om mensen te laten genieten van akoestische muziek, meestal in kleine bezetting.

- 9x per jaar, meestal op de 1e maandag van een maand, van 13.00-20.00 uur, is er de BOB Kledingbeurs in Buurthuis BOB aan de Wynzerdyk 3 te Oentsjerk. Er wordt niet alleen maar tweedehands kinderkleding verkocht, maar ook volwassenen kleding en accessoires. De kleding is in goede staat, modern en betaalbaar. De kleding is verdeeld in leeftijdsgroepen en overzichtelijk opgehangen of uitgestald op tafels. De kleding blijft hooguit een half jaar in roulatie zodat er altijd een wisselende collectie is. Het is beslist de moeite waard om eens te komen kijken. De werkgroep krijgt dan ook veel complimenten van trouwe bezoekers maar ook van klanten die voor het eerst komen.

Je kunt ook kleding inbrengen, die dan tijdens de beurs voor je verkocht wordt. Het enige wat je moet doen is (schone) kleding in een zak doen en die voorzien van naam, adres, e-mail en IBAN bankrekeningnummer. Inbrengen kan op de dagen van de beurs. De prijzen worden door de vrijwilligers van de kledingbeurs bepaald. 50% van de opbrengst van je verkochte kleding wordt eens per jaar op je rekening gestort. De overige opbrengst gaat naar hun 2 adoptiekinderen van Plan Nederland en naar lokale goede doelen in Oentsjerk of elders in de Trynwâlden, en hebben iets met kinderen te maken. Eens per twee jaar wordt een goed doel uitgekozen. Dit wordt van te voren bekend gemaakt zodat iedereen hierbij aanwezig kan zijn.

- "Er is maar één periode in het jaar die de wereld rood, groen en geel kleurt. Dat de dagen korter worden, zomerse salades plaatsmaken voor stoere stampotten en de bomen hun wilde haren (lees: bladeren) verliezen. We hebben het over de herfst, wat de Leeuwarder Courant betreft de mooiste periode van het jaar. De herfst wordt dan ook op een voetstuk geplaatst tijdens de Leeuwarder Courant Nazomerfair (weekend in september, in 2019 voor de 6e keer). We kiezen daarbij bewust voor de plek in Friesland waar de nazomer misschien wel het mooist tot uiting komt: Landgoed Stania State in Oentsjerk. Het landgoed, onder de rook van Leeuwarden en Dokkum op steenworpafstand, is zonder enige twijfel een van de mooiste van Friesland. Wat zeggen we? Van heel Nederland!

De Nazomerfair staat voor een creatieve cross-over van de leukste shopadresjes op het gebied van onder meer wonen, lifestyle, tuin, fashion en food. Tel daar een multidisciplinair programma inclusief muziek, dans, workshops en theater bij op en je hebt de lekkerste ingrediënten van de Nazomerfair te pakken. Jaarlijks ontvangt de Leeuwarder Courant in het nazomerweekend zo’n 8.000 bezoekers. De Leeuwarder Courant stelt jaarlijks met zorg de line-up van de fair samen. Hiervoor werkt het samen met zo’n 100 tot 120 verschillende partners." Reguliere entree: €7,50. Tickets met vroegboekkorting: €5,-. Kinderen tot 12 jaar gratis entree.

- Op een zaterdag eind oktober is er het Bierbos Feest.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wandeling door en rond Oentsjerk en Mûnein (8 km).

- Doarpskuierke Oentsjerk en Mûnein (8 km) is een mooie wandeling over bestaande, deels oude paden in de beslotenheid van Nationaal Landschap De Noardlike Fryske Wâlden. Een klein deel van de route gaat door het weidse kleigebied.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Oentsjerk.

- Nieuws: - Dorpskrant De Koeketromp is via de link ook online te lezen.

- Buurthuis/MFC/verenigingsgebouw: - Sommige dorpen hebben géén bruisend dorpshart, andere hebben er twee of zelfs drie. Oentsjerk behoort tot de laatste categorie. Zo is er het in 1978 opgerichte Buurthuis BOB, dat blijkens het gevelopschrift "het bruisende dorpshart van de Trynwâlden voor jong en ouder" is. De stichting heeft ten doel: stimulering en begeleiding van activiteiten op maatschappelijk, cultureel, recreatief en vormend terrein in de Trynwâlden, omvattend de dorpen Oentsjerk, Gytsjerk, Aldtsjerk, Mûnein, Readtsjerk en Wyns. In Buurthuis BOB worden activiteiten, cursussen en workshops voor jong en ouder georganiseerd door SCW Trynwâlden en vele vrijwilligers. Als je ideeën hebt voor workshops, cursussen of andere activiteiten die je zou willen geven in het BOB-gebouw, kun je dat aangeven door een keer lang te komen of via info@buurthuisbob.nl. Bijna niets is onmogelijk!

Van eind 2018 tot begin 2019 is Buurthuis BOB verbouwd. Zo zijn de toiletten in de hal en in het halletje van de soos verwijderd, om zo ruimte te maken voor de nieuwe entree. De trap is er uit gehaald en het zoldertje in de hal is ook verdwenen. De hal is nu een stuk ruimer. Ook is een gedeelte van de buitenmuur gesloopt ten behoeve van de nieuwe hoofdingang. In februari 2019 is BOB feestelijk heropend. De verbouwing kon gerealiseerd worden door financiële bijdragen van het Oranje Fonds, VSB Fonds, Iepenmienskipfonds van de Provincie en Fonds Coöperatief Dividend Rabobank.

- Verder is er nog Heemstra State, het multifunctionele hart van de Trynwâlden, waar jong en ouder elkaar kunnen ontmoeten in een ongedwongen en gastvrije omgeving. Vanuit Heemstra State kun je het totale pakket aan zorg, welzijn en diensten aan huis geleverd krijgen: van huishoudelijke hulp tot intensieve verpleging. De zorg wordt geleverd door wijkteams. Met de ondersteuning van het wijkteam word je in de gelegenheid gesteld zo lang mogelijk in je eigen vertrouwde omgeving te blijven wonen. Andersom ben je ook van harte welkom in Heemstra State. Het multifunctionele centrum (MFC) herbergt een ruim scala aan voorzieningen, waar je gebruik van kunt maken. - Artikel over hoe het huidige Heemstra State rond 2000 ontstaan is (in Noorderbreedte, 2003).

Heemstra State zit al een tijdje in de rode cijfers. Zorginstelling Patyna heeft dat tot heden altijd bijgepast, maar dat kan niet zo doorgaan. In het document 'Laatste Kans voor “Nieuw Heemstra State”. Een prachtige voorziening van en voor de (w)inwoners van Trynwâlden' (januari 2017) inventariseert Patyna wat de zorgpunten zijn en wat de alternatieven zouden kunnen zijn om een duurzame 'doorstart' te maken. Duidelijk is in ieder geval wat hen betreft dat er andere partijen moeten gaan aanhaken, participeren, en dat Patyna niet meer de 'hoofdaandeelhouder' kan zijn.

- En tot slot is er in Oentsjerk nog verenigingsgebouw Pro Rege (Rengersweg 15), van de huidige Protestantse Gemeente Trynwâlden, gebouwd in 1977 als vervanger van een kleiner gebouwtje uit 1955 met dezelfde naam. Pro Rege heeft een grote zaal met podium en drie kleinere zaaltjes. Het gebouw wordt tegenwoordig niet alleen gebruikt voor kerkelijke vergaderingen, maar is ook beschikbaar voor andere dorpsactiviteiten en -bijeenkomsten.

- Onderwijs en educatie: - Basisschool De Opstap. - Basisschool Paadwizer.

- In 1962 wordt de 'Praktijkschool voor de Veehouderij en het Weidebedrijf in het noorden des lands' opgericht. De Praktijkschool in Oentsjerk was gespecialiseerd in de veehouderij met rundvee, weidebouw, melkverwerking, paarden, schapen, geiten en later ook groene ruimte. De leerlingen en cursisten waren grotendeels afkomstig van het reguliere landbouwonderwijs, waar de behoefte aan praktijkonderwijs groot was. In 1970 wordt gestart met onderwijs voor buitenlandse studenten. In de jaren tachtig start men met lessen kleinschalige kaasproductie. In 1987 komt er officiële erkenning voor Internationaal Onderwijs. Sinds 2000 maakt Praktijkschool Oenkerk, na twee fusies, deel  uit van de organisatie ‘IPC Plant.Dier’, een internationaal opleidings- en trainingscentrum dat zich richt op de ketens voor plantaardige en dierlijke  producten, (agrarische) techniek, (levensmiddelen)technologie en de groene ruimte. De afgelopen jaren heeft zij ook bekend gestaan als Suvelskoalle Oentsjerk. In 2014 is Praktijkschool Oenkerk door Royal A-ware en Fonterra doorontwikkeld tot Dairy Academy.

Dairy Academy Oenkerk ontwikkelt zich met initiatiefnemers Royal A-ware en Fonterra, en in nauwe samenwerking met een aantal geselecteerde partners, tot een platform voor training en innovatie in de melkveehouderij en zuivelproductie. Hiermee wordt bijgedragen aan de opleiding en beschikbaarheid van vakmensen voor melkveebedrijven en zuivelfabrieken, nu en in de toekomst. Dairy Academy bestaat uit een melkveebedrijf (voormalige praktijkboerderij), een gebouw voor opleiding en training van melkveehouders en medewerkers op de boerderij en een kleinschalige zuivelafdeling voor kaas en yoghurt. Hiermee is Dairy Academy een platform waar alle stakeholders uit de zuivelketen bij elkaar komen voor kennisuitwisseling. opleiding, workshops, en innovaties testen en tonen aan klanten. Kortom, een compleet centrum rondom kennis en innovatie in de zuivelsector.

- Sport: - Voetbalvereniging vc Trynwâlden.

- De korfbalverenigingen KC Tietjerk en KV DFD uit Oentsjerk zijn in september 2014 opgegaan in Kuorbalferiening KF De Wâlden. Alle senioren en A junioren spelen onder deze clubnaam hun wedstrijden.

- Mennen, dressuur, springen, voltige, western, recreatief of meer wedstrijdgericht; het kan allemaal bij paardensportvereniging PSV Trynwâlden, in en rondom het mooie complex De Sanjes in Oentsjerk. De vereniging heeft geen pony’s en/of paarden ter beschikking, er zijn dan ook alleen lesmogelijkheden met een eigen paard of pony. Binnen de vereniging zijn er verschillende lesmogelijkheden, namelijk Bixieles, Basisles, Dressuurles, Springles, Western- en voltigeles, en Menles. Naast dit vaste lesaanbod worden er regelmatig lessen aangeboden in clinicvorm. De afgelopen jaren waren dit bijvoorbeeld een serie dressuurlessen, een serie springlessen, SGW (cross-)lessen, en de crosslessen op Paasmaandag door andere ervaren SGW-instructeurs. Ideeën hiervoor zijn van harte welkom.

- Tennisvereniging Trynwâlden is opgericht in 1976 en heeft een kleine 200 leden, van wie de leeftijd varieert van onder de 10 tot boven de 80. De verscheidenheid van de leden; mannen-vrouwen, kinderen-volwassenen maakt de vereniging zeer gevarieerd en ook erg gezellig. Iedereen is welkom.

- Zorg: - Huisartsenmaatschap Trynwâlden in Oentsjerk bestaat uit drie apotheekhoudende praktijken. Patiënten staan bij de zorgverzekeraars e.d. ingeschreven bij de Huisartsenmaatschap. Binnen de maatschap hebben de patiënten een eigen huisarts.

- Naast Heemstra State ligt een moderne en kleinschalige woonvoorziening voor ouderen met dementie: Noflik Wenje. Hier kun je onder professionele begeleiding veilig en vertrouwd wonen. De dagelijkse huishouding, waaronder het koken en eten, pak je samen met je medebewoners op. De intentie is dat je zo veel mogelijk je persoonlijke levensritme kunt voortzetten in een plezierige omgeving waar je je zich thuis voelt.

- Ben je op zoek naar een gemoedelijke en veilige plek op of rond een boerderij? Maak dan kennis met de diverse activiteiten op het gebied van wonen, werken, leren en beleven op Zorgboerderij Moai Seldsum. Voor iedereen met een zorg- en/of begeleidingsvraag willen ze hulp bieden. Tijdelijk of langdurig, op hun locatie of door doorverwijzing. Iemand verder helpen is hun doel.

- De zussen Fronny Hendriks en Jolanda de Grijs, beiden met enkele decennia ervaring in de zorg, hadden de ambitie een zinvolle dagbesteding te starten voor jongeren en volwassenen met een verstandelijke beperking. Ze kregen de mogelijkheid om gebruik te maken van het terrein van de voormalige praktijkschool in Oentsjerk en grepen deze kans om hun plannen te realiseren, onder de naam Paarden- en Dagbestedingcentrum Bûtenút. Op deze prachtige 7 ha grote locatie kunnen de deelnemers het buitenleven ervaren. "De begeleiding kan op verschillende zorgvragen inspelen. Of het nu gaat om het aanleren van sociale vaardigheden, maatschappelijke re-integratie of simpelweg een betekenisvolle en aantrekkelijke dagbesteding: het is allemaal mogelijk.

Veel mensen met een beperking hechten eraan in een echt bedrijf te werken waar ze zich ook betrokken bij voelen. Anderen hebben dit weer wat minder en zijn al blij met het beleven van alles wat er om hen heen gebeurt. Deze combinatie kunnen wij juist goed bieden. De aard van de werkzaamheden moet aansluiten op de doelgroep; hun beperking en/of behoefte. Onze werkzaamheden zijn praktisch en overzichtelijk en we kunnen deze in stappen verdelen zonder tijdsdruk. Daarbij zijn er naast de fysiek wat zwaardere werkzaamheden ook voldoende lichtere werkzaamheden." Hier kun je zien wat er allemaal te doen is.

- Duurzaamheid: - 7 inwoners van Oentsjerk steken in 2011 de koppen bij elkaar en de handen uit de mouwen. "Wij willen de wereld in goede en als het even kan betere staat doorgeven aan komende generaties", luidt hun hartenwens. De beweging Groenkerk heeft tot doel de wereld duurzamer te maken, waarbij "minsken" (people), "ierde" (planet) en "griene opbringst" (profit)* harmonieus samengaan, te beginnen in Oentsjerk. De doelen van Groenkerk zijn: zelf alle duurzame energie leveren voor huizen, bedrijven en vervoer; binnen het dorpsareaal een aanmerkelijk deel van het benodigde voedsel produceren; afvalstromen minimaliseren; voor alle mensen een gezonde woon- en werkomgeving creëren.
* Zie hier een toelichting op het begrip 'people, planet, profit' (PPP).

De activiteiten van Groenkerk variëren van concrete fysieke projecten tot werken aan bewustwording over duurzaamheid. Voor dit laatste worden op de lokale basisscholen lesprogramma’s ontwikkeld, enquêtes uitgezet onder dorpsgenoten, minisymposia georganiseerd, infraroodmetingen warmteverlies woningen aangeboden en aangesloten bij landelijke evenementen als Duurzame Burendag, Klimaatstraat, Keep it Cleanday en netwerken als Duurzame Dorpen. Daarnaast werkt Groenkerk samen met de Friese Milieu Federatie aan de programma’s Fair Fibers (kleding) en Oars Ite (voedselconsumptie). Groenkerk functioneert als het groene wiel in de regio Trynwâlden (met naast Oentsjerk nog 6 andere dorpen) met als motto: mondiaal denken, lokaal doen.

Fysieke projecten gaan voornamelijk over het gezamenlijk inkopen en plaatsen van zonnepanelen. Maar ook over het opschalen van de activiteiten op het gebied van duurzame energie naar omliggende dorpen en het opzetten van Enerzjy Koöperaasje Trynergie. Daarnaast staan projecten op het gebied van duurzaam vervoer en cradle to cradle op de agenda en is ook 'zorg' als thema binnen Groenkerk toegevoegd.

- Weer: - Weerstation Oentsjerk.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Oentsjerk.

Reactie toevoegen