Nummer Eén

Plaats
Buurtschap
Sluis
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

Nummer Een plaatsnaambord 640x480.JPG

Nummer Eén (buurtschap van Hoofdplaat) wordt op 4 verschillende manieren geschreven. Zie bij Naam > Spelling.

Nummer Eén (buurtschap van Hoofdplaat) wordt op 4 verschillende manieren geschreven. Zie bij Naam > Spelling.

Nummer Een..JPG

Buurtschapsgezicht Nummer Eén, of Nummer Een, of Nummer Één, of Nummer één... Het lijkt wel het bekende spelletje 'Wie van de Vier?': "Wil de enige echte spelling van deze plaatsnaam nu opstaan?" ;-)

Buurtschapsgezicht Nummer Eén, of Nummer Een, of Nummer Één, of Nummer één... Het lijkt wel het bekende spelletje 'Wie van de Vier?': "Wil de enige echte spelling van deze plaatsnaam nu opstaan?" ;-)

nummer_een_fauna.jpg

De afgelopen jaren is een gebied van 22 ha N van buurtschap Nummer Eén herontwikkeld van akkers en weiden tot 'nieuwe natuur'. Maar ook hiervóór kwamen er al tientallen diersoorten voor, getuige deze inventarisatie.

De afgelopen jaren is een gebied van 22 ha N van buurtschap Nummer Eén herontwikkeld van akkers en weiden tot 'nieuwe natuur'. Maar ook hiervóór kwamen er al tientallen diersoorten voor, getuige deze inventarisatie.

nummer_een_nieuwe_natuur_kaart.jpg

Rond 2007 zijn 3 bijna aaneengesloten gebiedjes N van buurtschap Nummer Eén bij Hoofdplaat ontwikkeld tot 'nieuwe natuur', als een van de natuurcompensatieprojecten voor het verdiepen van de Westerschelde. Zie het kopje Landschap etc. (© www.zeeland.nl)

Rond 2007 zijn 3 bijna aaneengesloten gebiedjes N van buurtschap Nummer Eén bij Hoofdplaat ontwikkeld tot 'nieuwe natuur', als een van de natuurcompensatieprojecten voor het verdiepen van de Westerschelde. Zie het kopje Landschap etc. (© www.zeeland.nl)

Nummer Eén

Terug naar boven

Status

- Nummer Eén is een buurtschap in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Sluis. T/m 31-3-1970 gemeente Hoofdplaat. Per 1-4-1970 over naar gemeente Oostburg, in 2003 over naar gemeente Sluis.

- De buurtschap Nummer Eén valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Hoofdplaat.

Terug naar boven

Naam

Spelling
- Op de officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) ter plekke staat Nummer Een (zie foto), dus ga je ervan uit dat dat wel de correcte spelling zal zijn, maar dat is taalkundig sowieso niet correct, dus wij houden het toch maar op Nummer Eén.
- Deze spelling staat ook op andere borden ter plekke zoals een bushaltebord (en zo staat het ook vermeld in de Topografische atlas Zeeland(1)).
- Wij menen ter plekke ook nog een (wellicht straatnaam- of bushalte)bord met 'Nummer één' te hebben gezien.
- En op Google Maps staat de plaatsnaam als Nummer Eén en de straatnaam als Nummer Één... Het lijkt wel een spelletje Wie van de Drie (of zelfs Vier in dit geval): wil de enige ware plaatsnaam nu opstaan?... Probleem in dezen is dat de meeste buurtschappen, zo ook deze, ondanks de officiële plaatsnaamborden, geen formele 'woonplaats' zijn in de zin van het postcodeboek (voor de postadressen ligt het 'in' Hoofdplaat) en de gemeentelijke basisadministraties (BAG) en dat daarom de spelling van de plaatsnaam waarschijnlijk ook nooit formeel is vastgesteld.
- Het genootschap Onze Taal schrijft op haar scheurkalender d.d. 12-1-2011 over accenten op hoofdletters: "die kúnnen er op geplaatst worden, maar het hoeft niet. Vroeger was het technisch moeilijk, maar nu kunnen de meeste tekstverwerkers dat wel." Het woord - één - wordt ook als apart geval genoemd, waar het gebruikelijk is om bij Eén alleen een accent op de tweede e te zetten.
- Concusie: Nummer Eén zou hier dus de voor de hand liggende spelling moeten zijn.

Naamsverklaring
Rond 1780 wordt hier begonnen met het indijken van buitendijkse schorren. Het werk wordt aanbesteed door een consortium van de Staten van Zeeland en de Generaliteitslanden. Daarbij wordt de 10 kilometer lange dijk in 10 stukken verdeeld. Het eerste stuk wordt Nummer Eén genoemd en is dus de naamgever van de gelijknamige huidige buurtschap. Van de andere 9 nummers is vrijwel niets meer terug te vinden. Wel wordt Nummer Twee in 1850 nog genoemd als sluis die deel uitmaakt van de Breskense verdedigingslinie. De buurtschap Nummer Zes is in 1808 in de golven verdwenen. Bij Biervliet ligt nog steeds de Nummer Zevenweg.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Nummer Eén ligt rond de gelijknamige weg, ZO van Breskens, WNW van Hoofdplaat, en grenst in het O aan de Gaternisse Kreek en in het N aan de Westerschelde.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Nummer Eén 40 huizen met 324 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap nog altijd ca. 40 huizen, nu met ca. 100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Nummer Eén ligt in de meest westelijke hoek van de Hoofdplaatpolder. Nummer Zeven is de naam van het overgebleven dijkrestant van de oorspronkelijke zeedijk van de Hoofdplaatpolder aan de oostzijde. Tussen beide punten is een deel van de in 1778 bedijkte Hoofdplaatpolder, mede door de vele ontgrondingen, verloren gegaan, waarbij het voor vallen gevoelige jonge zeezand parten heeft gespeeld. De meeste ontgrondingen blijven beperkt tot een verplaatsing van enkele tienduizenden m3 zoals bijv. op 20 februari 1886, als bij dijkpaal 46 ongeveer 32000 m3 grond in de Westerschelde vloeit. En op 20 april 1897 bij dijkpaal 59, waar ongeveer 64000 m3 grond verdwint.

Op 29 augustus 1919 is het nog eens 85000 m3 grond, die bij de zogeheten nol Karel Calon plotseling 'zee kiest'. Dit betreft een dijkval, die dank zij een daar aanwezige inlaag geen onmiddellijk gevaar voor de polder oplevert. Een deel van de genoemde nol, bekleed met basalt en vilvoordse steen, het in 1879/1882 aangelegde verlengstuk van die nol en een loodrecht daarop staand rijshoofd verdwijnen bij die gelegenheid in de diepte. De steenglooiing van de aangrenzende zeedijk wordt hierdoor zwaar aangetast. Als een begin is gemaakt met de aanleg van een kade dwars door de inlaag achter de beschadigde dijk, wordt door het stormachtige weer van 19/20 september 1919 de nol van Calon zo zwaar beschadigd dat men grotere onheilen vreest. Men besluit daarom de inlaag prijs te geven, de inlaagdijk waterkerend te maken en van een basaltglooiing te voorzien.

Nummer Eén heeft een molen gehad. Deze is in de 19e eeuw afgebrand. Het Molenpad aan de vaart naar buur-buurtschap Slijkplaat herinnert hier nog aan.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het uitwateringskanaal wordt gereguleerd door Gemaal Nummer Eén. Het gemaal loost in de Westerschelde.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In het Natuurgebiedsplan Zeeland 2005 zijn drie percelen N van buurtschap Nummer Eén aangewezen als een van de natuurcompensatieprojecten als gevolg van het verdiepen van de Westerschelde. Staatsbosbeheer beheert het in totaal 22 ha grote gebied. W van het gebied ligt reeds een bosje van Staatsbosbeheer dat ontsloten is voor recreatie (zie daarvoor de alinea hierna). De noordgrens van het gebied bestaat uit de zeedijk met weg. Tussen de zeedijk en de Westerschelde ligt het 'Voorland van Nummer Eén' (zie daarvoor 2 alinea's hierna), een voormalige inlaag. De zuidelijke grens bestaat uit de doorgaande weg N677 tussen Nummer Eén en Hoofdplaat. Tussen deelgebied 2 en 3 ligt een particulier terrein 'Goede Hope' dat niet tot het nieuwe natuurgebied behoort (zie afbeelding). Het gebied (voorheen akkers en weiden) is rond 2007 ontwikkeld tot 'nieuwe natuur'. Voor nadere informatie zie de notitie 'Nieuwe natuur Nummer Eén' van de provincie Zeeland (2007).

- Vlak onder de zeedijk bij Nummer Eén ligt een wandelbosje van 15 ha, overwegend bestaande uit loofbomen zoals populier, els en eik. Ook is er een klein perceeltje met spar. Door het bos lopen een aantal wandelpaden. Honden zijn, mits aangelijnd, toegestaan.

- De Westerscheldekust tussen Hoofdplaat en Nummer Eén ligt direct langs zeer diep water met hoge stroomsnelheden. Er zijn dan ook in de loop der eeuwen veel dijkdoorbraken geweest. De aanwezigheid van een reeks inlagen ter plaatse moest het landverlies bij het optreden van calamiteiten verkleinen. Een moderner maatregel om de kwetsbare kustlijn te beveiligen vormde de aanleg van een soort brede voorberm voor de aanwezige zeedijk. Dit 'Voorland van Nummer Eén' was vanouds een egaal en eenvormig gebied, boven het bereik der getijden en daarom met zeer beperkte natuurwaarde. In 1994 is er een natuurontwikkelingsplan gerealiseerd, waarbij het geheel een aantrekkelijker inrichting heeft gekregen. Het Voorland omvat nu onder meer een hollestelle, een gevarieerd schor en een vogeleiland. Het vogeleiland is aangelegd ten behoeve van pioniervogels zoals sterns en plevieren, maar het zal waarschijnlijk ook een functie krijgen voor overtijende steltlopers. Aan de rand van het gebied staat een vogelkijkhut, waardoor je de vogels kunt bekijken zonder ze te storen. Een informatiepaneel ter plekke vertelt je wat er zo bijzonder is aan het gebied. De nabijgelegen Hooge Plaaten en de schorren voor de Paulinapolder behoren tot de rijkste buitendijkse vogelgebieden in het Deltagebied. - Foto's van Voorland Nummer Eén.

Terug naar boven

Links

- Filmpje waarbij een automobilist je in precies 1 minuut door Nummer Eén leidt.

Terug naar boven

Trivia

- De buurtschap krijgt in 2008/2009 heel even landelijke bekendheid, omdat de bekende NCRV-tv-serie 'Man bijt hond' in dat seizoen getiteld is 'Van Nummer Eén naar Tiendeveen'.

Reacties

(1)

Frans Nieuwenhuis, Den Haag, schrijft in de Trouw van 21-4-2016 op de achterpagina het volgende: (...)

Red.:
Dank voor de tip Ann! Ik heb het verwerkt.

Reactie toevoegen