Noordwijk-Binnen

Plaats
Dorp
Noordwijk
Bollenstreek
Zuid-Holland

Noordwijk-Binnen

Terug naar boven

Status

- Noordwijk-Binnen is een dorp* in de provincie Zuid-Holland, in de regio Bollenstreek, gemeente Noordwijk.

* De gemeente Noordwijk heeft in 1978, bij de totstandkoming van het huidige postcodesysteem, geen eigen postcodes en postale plaatsnamen aangevraagd voor haar dorpen Noordwijk-Binnen en Noordwijk aan Zee, vandaar dat die dorpen sindsdien voor de postadressen 'in' de postale plaats Noordwijk liggen. Wij merken dat in veel gevallen ook over de plaats(naam) Noordwijk wordt gesproken, waarbij men dan doelt op het geheel van beide dorpen. De dorpen zijn inmiddels ook wel vrijwel aan elkaar gegroeid; er ligt nog slechts een bescheiden 'groene buffer' tussen. Ook heeft de gemeente alleen nog plaatsnaamborden met de plaatsnaam Noordwijk, waarbij zij de afzonderlijke kernen kennelijk niet meer wenst te profileren. Toch hebben beide dorpen nog altijd wel een duidelijke eigen identiteit. Zo hebben ze nog eigen belangenverenigingen, en zijn er veel inwoners en instanties die nog wel degelijk over de beide kernen spreken als zijnde aparte dorpen, en dat soms ook zo in hun adres schrijven. Vandaar dat wij ons daarbij aansluiten en beide kernen nog altijd als 'dorp' kwalificeren.

- Onder het dorp Noordwijk-Binnen vallen ook de buurtschappen De Klei, Noordwijkerhoek en Offem.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Noordwijk-Binnen ligt O van het dorp Noordwijk aan Zee, ZW van het dorp Noordwijkerhout, WNW van het dorp Voorhout, NNW van het dorp Oegstgeest, N van de dorpen Rijnsburg en Katwijk aan den Rijn en NNO van het dorp Katwijk aan Zee.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Noordwijk-Binnen 302 huizen met 1.984 inwoners. Tegenwoordig omvat het dorp ca. 5.700 huizen met ca. 14.300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De eerste sporen van bewoning van Noordwijk zijn gedateerd op ca. 2000 jaar voor Christus. In 847 komt een Schotse Benedictijnse monnik, genaamd Jeroen van Noordwijk, naar Noordwijk. Hij bouwt een kapel en doet missiewerk. In 856 wordt hij door de Noormannen gevangen genomen, gemarteld en onthoofd. Na zijn dood sticht men rond 980 een Romaanse kapel ter ere van hem. Deze kapel wordt kort daarop een bedevaartsoord. Noordwijk-Binnen is in 1429 door de bisschop van aartsbisdom Utrecht officieel tot bedevaartplaats verheven. De katholieke en protestantse kerken van Noordwijk-Binnen dragen de naam van Sint Jeroen. In de 16e eeuw komt door de Reformatie een einde aan het bestaan van Noordwijk als bedevaartsoord.

In 1450 heeft in Noordwijk-Binnen een grote brand plaatsgevonden, die onder meer de kerk heeft verwoest.

Bloembollen- en kruidenteelt
In de 18e en 19e eeuw werden in Noordwijk-Binnen kruiden geteeld. Het was het belangrijkste kruidencentrum van Nederland. De kruiden werden verhandeld in Amsterdam en gebruikt voor medicinale toepassingen. Door de opkomst van chemisch bereide geneesmiddelen verdween de kruidenteelt tegen het einde van de 19e eeuw.

In 1880 blijkt dat de zandbodem van Noordwijk zich uitstekend leent voor bloembollenteelt. In korte tijd vestigen zich ca. 250 bloembollenkwekers in Noordwijk. Hiervoor wordt veel duinzand afgegraven. Er worden met name tulpen, narcissen en gladiolen verbouwd. Het grondgebied van Noordwijk bestaat nog steeds voor een groot deel uit zogeheten geestgronden. Samen met omliggende gemeenten wordt hierdoor de Bollenstreek gevormd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De oude dorpskern van Noordwijk-Binnen is sinds 1992 een beschermd dorpsgezicht.

- In de uit de 15e eeuw daterende hervormde Oude Jeroenskerk (Voorstraat 44, Noordwijk-Binnen), met driebeukig schip, staat een hardstenen doopvont met gebeeldhouwde koppen, een preekstoel (uit het midden van de 17e eeuw), een herenbank (1751), een marmeren grafmonument van Dousa (1792) en een ingebouwde toren uit 1320.

- In 2017 heeft de gemeente Noordwijk de eerste 40 panden aangewezen als gemeentelijk monument. In totaal wil de gemeente 63 waardevolle objecten op de gemeentelijke monumentenlijst. In Noordwijk-Binnen betreft het de volgende 23 objecten (van de 40): Bronckhorststraat bij 41, Doelensteeg 1, Douzastraat 2, Gooweg 1 / 5 / 35, Herenweg 114 / 225, Lijnbaanweg 19-21 / 44, Molenstraat 7a/b/c, Nicolaas Barnhoornweg 44, Pickestraat 66 / 68, Sint Jeroensweg 11-13 / Boerenburgerweg 2, Van Limburg Stirumstraat 33, Voorstraat 2 / Voorstraat 50a/b / 65 / 107 / 122 a/b/c, en Wilhelminastraat 6-8 / 10-12.

Terug naar boven

Links

- Belangenverenigingen: - Wijkvereniging De Oude Dorpskern is zeer actief en organiseert o.a. de Tuinmarkt (juni), de Kerstmarkt, dorpswandelingen en het beklimmen van de toren van de Oude Jeroenkerk.

Reactie toevoegen