Noordoostpolder

Gemeente
Noordoostpolder
Flevoland

noordoostpolder_tulpenveld.jpg

De Noordoostpolder heeft de grootste oppervlakte aan tulpenvelden van ons land. Daarom is hier in april/mei het Tulpenfestival.

De Noordoostpolder heeft de grootste oppervlakte aan tulpenvelden van ons land. Daarom is hier in april/mei het Tulpenfestival.

Kuinderbos-MSD-20100618-202102.jpg

Noordoostpolder, Flevoland, Kuinderbos

Noordoostpolder, Flevoland, Kuinderbos

Schokland-MSD-20060823-64778.jpg

Noordoostpolder, Flevoland, Schokland, gesteentetuin en bezoekerscentrum

Noordoostpolder, Flevoland, Schokland, gesteentetuin en bezoekerscentrum

Schokland-MSD-20061217-93073.jpg

Noordoostpolder, Flevoland, Schokland, werelderfgoed en museum

Noordoostpolder, Flevoland, Schokland, werelderfgoed en museum

noordoostpolder_vaarwegen_kopie.jpg

Kaart van de vaarwegen in de Noordoostpolder

Kaart van de vaarwegen in de Noordoostpolder

Noordoostpolder

Terug naar boven

Status

- Noordoostpolder is een polder en gemeente in de provincie Flevoland. De gemeente is ingesteld per 1-7-1962. Vanaf de instelling van de gemeente tot de vorming van de provincie Flevoland in 1986 hoorde de polder bij de provincie Overijssel. Voor die tijd viel het gebied bestuurlijk onder het Rijk.

- De gemeente Lemsterland heeft in de jaren vijftig en zestig een klein stukje van de polder geannexeerd voor de aanleg van de wijk Lemstervaart.

- De gemeente Noordoostpolder bestaat uit de hoofdplaats en stad Emmeloord en de dorpen Bant, Creil, Ens, Espel, Kraggenburg, Luttelgeest, Marknesse, Nagele, Rutten, Schokland en Tollebeek, die als een krans om Emmeloord heen liggen. Dit zijn 1 stad en 11 dorpen in totaal. Verder liggen de buurtschappen Ketelhoek en Schokkerhaven in de gemeente Noordoostpolder.

- Wapen van de gemeente Noordoostpolder.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Noordoostpolder.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
In 1944 is voor deze polder aanvankelijk de naam Urkerland vastgesteld, door de Duitse bezetter (zie ook bij Urk, kopje Links). Deze naam is in 1948 gewijzigd in Noordoostpolder. In de jaren van de Tweede Wereldoorlog zijn ook de namen Schokkerwaard, Urkerwaard en Nieuw Schokland genoemd als mogelijke namen voor dit gebied.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Noordoostpolder ligt N van Dronten, NW van Kampen en Zwolle, W van Meppel en Steenwijk, ZW van Wolvega en Z van Lemmer. Aan de landzijde omringt de gemeente het dorps- en gemeentegebied van Urk in zijn geheel; in het IJsselmeer grenst de gemeente Urk aan de NO zijde aan de gemeente. Centraal in de gemeente ligt het Knooppunt Emmeloord (A6/N50), met aftakkingen van de A6 naar het ZW en N en van de N50 naar het Z. De hoofdplaats Emmeloord ligt eveneens centraal in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- De gemeente Noordoostpolder omvat ca. 18.600 huizen met ca. 46.500 inwoners.

- De bevolking in deze gemeente zal de komende jaren licht blijven groeien, zo blijkt uit prognoses van de gemeente. Die groei is te danken aan een toename van het aantal inwoners van Emmeloord. De bevolking in de omliggende dorpen zal licht dalen. De gemeente telt in 2030 naar verwachting 47.000 inwoners. Het aandeel 55+ers zal de komende jaren toenemen. Uit de prognoses blijkt verder dat in de gemeente Noordoostpolder, vergeleken met de rest van Nederland, relatief veel kinderen wonen. Mensen die de polder verlaten zijn vooral jongeren van 20 tot 24 jaar, vaak in verband met studie.

De prognoses hebben invloed op allerlei beleidsterreinen. Zo hangt de hoogte van de rijksuitkeringen af van het aantal inwoners. Een minder grote stijging van het aantal inwoners kan ook betekenen dat er minder nieuwbouwwoningen moeten komen. Tot 2015 waren er jaarlijks 170 nieuwe woningen nodig, daarna loopt dat af naar 50 woningen per jaar.

Terug naar boven

Geschiedenis

Toen de Noordoostpolder in 1942 droog viel, moesten de nieuwe gronden ontgonnen worden om ze voor landbouw geschikt te maken. Dit was een taak van de Directie van de Wieringermeer (Noordoostpolderwerken). Omdat de mechanisatie nog in de kinderschoenen stond, haalde de Directie voor het graven van sloten, ploegen, zaaien, wieden, oogsten en dorsen duizenden arbeiders naar de polder. De verbindingen in en kort na de oorlog waren slecht. De Directie liet daarom voor de tijdelijke huisvesting van de polderwerkers in de polder ruim 30 barakkenkampen bouwen.

Al op 1 september 1941 wordt in de buurt van Blokzijl het eerste barakkenkamp geopend. Aan de rand van de polder verrijzen nog vijf kampen, te weten bij Lemmer, Kuinre, Vollenhove, Ramspol en Kadoelen. Naarmate de ontginning vordert, verschijnen ook dieper in de polder kampen, zoals Emmeloord I en II, Espelerbocht, Schokland, Marknesse I en II, Ens I en II, Schoterbrug, Espel en Nagele. Maximaal zijn er 34 kampen geweest, met in de meeste gevallen twee of drie barakken voor elk zo’n 100 pioniers. In iedere barak was een portaal, waar de werkers hun laarzen konden uittrekken, met daarachter tien kamers. Achter de kamers was een slaapzaal voor tien personen. Houten bedden met een strozak. Voor ploegbazen en werknemers waren er aparte kamers. In sommige jaren waren meer dan 4.000 arbeiders in de polder werkzaam. (bronnen en voor nadere informatie in tekst en beeld zie de pagina Werkkampen in de Noordoostpolder op Emmeloord.info, en de pagina over de barakkenkampen op NOPinoorlogstijd.nl)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente en/of polder, kun je terecht bij de volgende instantie, sites en literatuur:

- Canon van de Noordoostpolder.

- Emmeloord.info is een zeer uitgebreide site met gedegen informatie over verleden en heden van alle kernen in de gemeente Noordoostpolder, opgezet en onderhouden door Evert de Graaff uit Emmeloord.

- In Paviljoen T127 te Kraggenburg is in 2010 het Pioniersmuseum gerealiseerd, met een overzichtstentoonstelling over de drooglegging van de Zuiderzee, het ontstaan van de Noordoostpolder en het leven van de pioniers; de grondleggers van het gebied. Aan de hand van beeld- en tekstmateriaal wordt het verhaal over de historie én van deze hardwerkende mensen getoond. Ter inzage zijn tevens diverse boeken over deze tijd aanwezig.

- Eind 2016 is een prachtig initiatief genomen om de geschiedenis van alle 1.700 boerderijen in deze gemeente op papier te zetten. Stichting Boerderijenboeken Noordoostpolder realiseert dit project met een groot aantal vrijwilligers uit alle 11 dorpen. Zij interviewen alle huidige bewoners en doen archiefonderzoeken om uiteindelijk per dorp 1 boerderijenboek te maken. En fotografen maken foto's van alle boerderijen. De 11 boeken beogen eind 2018 gereed te zijn. Dankzij de steun van minstens 80 sponsors gaat een boek straks maximaal slechts €15 kosten zodat de prijs geen belemmering is.

Iedere boerderij/bedrijf krijgt 1 pagina in het boek. - Hier zie je een voorbeeld van hoe dat er ongeveer uit komt te zien. En hier kun je op de boeken intekenen. Wees er op tijd bij want er komt geen herdruk dus je kunt er alleen op voorintekening aankomen! De redactie van Plaatsengids.nl feliciteert Stichting Boerderijenboeken Noordoostpolder met dit prachtige initiatief en met de 11 prachtige resultaten die er eind 2018 gaan verschijnen! (hint: goed voorbeeld voor andere gemeenten, dus hopelijk doet goed voorbeeld goed volgen?!) - Volg de voortgang van de Boerderijenboeken Noordoostpolder op Facebook. Anno medio 2017 zijn er al vele honderden mooie artikelen geschreven, waarvan je er diverse via de Facebookpagina kunt lezen.

- NOPinoorlogstijd.nl is een initiatief van Robert Hofman (1986). Hofman is tevens actief op het gebied van de Tweede Wereldoorlog als (bestuurs)lid van Stichting Urk in Oorlogstijd. In boeken, kranten en op diverse websites was al wel informatie te vinden, maar deze was niet centraal op één plek beschikbaar; de reden voor hem om NOPinoorlogstijd.nl op te richten. Eind 2015 heeft Hans Hollestelle zich aangesloten om vooral over de luchtoorlog boven de Noordoostpolder te schrijven. Van 2001 tot 2013 maakte Hollestelle deel uit van het bestuur van cultuurhistorische vereniging de Vrienden van Schokland. Daarnaast organiseerde Hollestelle jarenlang een cursus Historie over onder meer de Luchtoorlog boven het IJsselmeergebied tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Noordoostpolder is ontworpen op de tekentafel, naar de inrichtingsprincipes van de jaren veertig. De dorpen liggen op fietsafstand vanaf de centrale plaats Emmeloord en van elkaar. Ieder dorp had drie kerken en drie scholen. 70 jaar na de drooglegging van het gebied is een aantal dorpen aan een nieuwe oplevering toe. De gemeente en woningcorporatie Mercatus hebben 't Oversticht, Sandra van Assen, Sterke Stedenbouw en Bauke Tuinstra, TWA architecten, opdracht gegeven de eigenheid (het 'DNA') van de oorspronkelijke 10 polderdorpen in kaart te brengen. Het eindresultaat is een boek in twee delen en de website Polderdorpen, waar je een inventarisatie vindt van de huidige situatie en de toekomstplannen met de dorpen. - Filmpje over de herstructureringsplannen voor de dorpen in de Noordoostpolder. - Artikel Het DNA van de Noordoostpolder in tijdschrift Geografie, april 2010.

- In november 2010 adviseerde de commissie-Leemhuis om de Noordoostpolder voor te dragen voor de status van Werelderfgoed. De gemeenteraad heeft hier in april 2011 echter tegen gestemd. Dat maakt de kans dat het Kabinet dit gebied daadwerkelijk gaat voordragen klein. Het Rijk stelt namelijk dat er voor dergelijke voordrachten wel draagvlak moet zijn in de streek in kwestie. Overigens heeft de Noordoostpolder met Schokland al een Werelderfgoed binnen haar grenzen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- StEP is een organisatie van ca. 300 vrijwilligers die zich inzetten om middels activiteiten en evenementen door het jaar heen de Noordoostpolder 'op de kaart' te zetten. Op hun site vind je met name informatie over het Nieuwjaarsfestival, de Groendag, het Tulpenfestival, de Nacht van Oranje, de Kennedymars, het Pieperfestival, de Zomermarkten, Sinterklaas en de Kerstmarkt.

- Maak kennis met de kleurrijke wereld "achter het glas van de kas" van de glastuinbouw Noordoostpolder. Neem een kijkje in de keuken van de frietjes en chips, proef aardbeien op 'hap'hoogte, bewonder de tropische planten in de polder, of kijk eens naar die prachtige paprika's in een omgeving van hoogstaande techniek, bereid je voor op de lente met fleurige plantjes voor eigen huis en tuin. Kom in de Kas Noordoostpolder is het evenement waar je geweest moet zijn. Op de 1e zaterdag van april kun je een bezoek brengen aan de kassen en is het genieten voor jong en ouder. Met de gratis app kun je een interactieve speurtocht lopen op locaties van Kom In De Kas. Daar komen de Helden van Kas letterlijk tot leven. Zoek deze helden in de kas en laat je verrassen. Daarnaast kun je letterlijk rondkijken in de kas met een unieke 360 graden beleving. In de Regiofolder kun je zien wie er de eerstvolgende keer meedoen. En voor een indruk van wat er zoal te zien en te doen is, zie de aftermovie Kom in de Kas editie 2018.

- De Noordoostpolder heeft de grootste oppervlakte aan tulpenvelden van ons land. Daarom is hier jaarlijks van half april tot begin mei het Tulpenfestival. 3 weken lang is er van alles te doen rondom het thema tulpen. Waaronder wandel- en fietsroutes, een Kennedymars van 80 km en een Poldermars van 20 km langs de tulpenvelden, een tulpenmozaïekroute, een tulpenbelevingsveld, een tulpenfotowedstrijd, én met een helicopter vliegen boven de tulpenvelden! Op de laatste dag is er de 11-Dorpen Steptocht, waarbij de dorpelingen van alle 11 dorpen in de NOP strijden om de snelste tijd.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuurmonumenten bezit in het zuidoosten van de gemeente rond Kraggenburg een serie natuurgebieden, onder meer het Voorsterbos, het Kadoelerbos en het Kadoelermeer, het Waterloopbos en het Wendelbos. Deze natuurgebieden vallen onder de beheereenheid Noordoostpolder. In het Waterloopbos vind je de schaalmodellen van zo’n 30 grote waterwerken uit de hele wereld. De Deltawerken zijn hier bijvoorbeeld ontworpen, maar ook de havens van Rotterdam, Lagos, IJmuiden, Istanbul en Bangkok. Het Waterloopkundig Laboratorium (nu Deltares) deed hier jarenlang onderzoek en bootste met stuwen, dammen en golfslagmachines de werkelijkheid na.

In 2011 heeft het Kadoelermeer natuurvriendelijke oevers gekregen. Er zijn 9000 rietplanten geplant. De rietstengels zorgen voor een zuiverende werking door nitraat en fosfaten vast te houden. De rietstengels worden eens per twee jaar gemaaid, zodat daarmee alle schadelijke stoffen uit het water worden verwijderd. Daarmee bevordert de natuurvriendelijke oever de biodiversiteit in het watersysteem van het meer. - Fotoseries van de genoemde natuurgebieden van fotograaf Martin Stevens.

- Rond Schokland, het voormalige eiland dat tot werelderfgoed is verklaard door UNESCO, beheert het Flevolandschap het Schokkerbos en heeft er een bezoekerscentrum en gesteentetuin.

- In het noord-oosten vormt het Kuinderbos, in beheer bij Staatsbosbeheer, een aantrekkelijk natuur- en recreatiegebied. Door de bijzondere grondsamenstelling komen hier ook bijzondere planten voor. Door de grote afwisseling van bos, open stukken en water is het ook voor veel dieren heel aantrekkelijk.

- IVN afd. Noordoostpölder e.o.

Terug naar boven

Beeld

- De website Ansichtkaarten van de zeebodem omvat in totaal honderden oude ansichtkaarten van alle dorpen in de gemeente Noordoostpolder.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noordoostpolder (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Noordoostpolder. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Onderwijs en educatie: - Cultuurbedrijf Noordoostpolder (vóór 2015: Muzisch Centrum Emmeloord) is het centrum voor de kunsten van deze regio. Circa 1200 leerlingen volgen wekelijks lessen muziek, dans, drama en beeldend. Daarnaast verzorgt Cultuurbedrijf NOP een breed kunstaanbod voor het primair en voortgezet onderwijs in de regio.

- Jongeren: - Jongeren19nu NOP is een vereniging voor jongeren tussen de 16 en 35 jaar. Gedurende het hele jaar organiseren zij verschillende activiteiten voor alle jongeren in de Noordoostpolder. Deze activitetien variëren van een Creatieve Dag tot een Schuurfeest en van een Kaderweekend tot een sportactiviteit.

- Sport: - Paardensportvereniging (PSV) De Burcht is opgericht in 1995 en is er voor de hele Noordoostpolder en omstreken. De thuisbasis van de vereniging is het Kuinderbos, waar in de loop der jaren een mooie men-/ruiterroute met waterbak en enkele natuurlijke hindernissen is aangelegd. De menvereniging is mede verantwoordelijk voor het onderhoud van de menroute in dit prachtige bos van Staatsbosbeheer. De PSV verzorgt diverse verenigingsactiviteiten waaronder lessen, activiteiten in wedstrijdverband en gezelschapsritten. De Marathoncommissie organiseert de jaarlijkse Marathon.

- Senioren: - De vrijwilligers van SeniorWeb Noordoostpolder verzorgen in Emmeloord een uitgebreid pakket computercursussen en workshops. Daarnaast verzorgen zij elke woensdagochtend van 10.00-12.00 uur een open inloop, waar je welkom bent voor een vraag waar je mee zit m.b.t. je computer/laptop of tablet/smartphone (neem je apparaat mee). Computerprogramma's veranderen of worden niet meer ondersteund en ook de wereld vraagt steeds meer online-zelfredzaamheid van mensen. Senioren hebben bijvoorbeeld problemen met hun persoonlijke e-mail, het online regelen van hun zorgverzekering of het aanvragen van een DigiD. Dat zijn zaken die je liever niet klassikaal behandelt. Bovendien wordt elke 2e zaterdag van de maand een cursus Stamboomonderzoek (genealogie) gegeven, een vooral bij senioren populaire hobby. Daar zijn speciale programma's voor.

- Duurzaamheid: - Windpark Noordoostpolder is een windturbinepark in aanbouw. Het wordt het grootste windturbinepark van Nederland. De 86 turbines met een vermogen van 3,6-8 MW, die zowel aan de IJsselmeerdijk als in het IJsselmeer komen te staan, krijgen een tiphoogte van 190 meter (ter vergelijking: dat is hoger dan de Euromast). Het Windpark gaat aan ruim 400.000 huishoudens energie leveren. - Informatiecentrum Windexperience 11 Beaufort in Nagele biedt op een interactieve manier informatie over duurzame energie, windenergie en het in aanbouw zijnde Windpark. Het Windpark is in 3 delen verdeeld. Het deel Windpark Westermeerwind is in 2016 officieel in gebruik genomen.

- De gemeenteraad heeft in februari 2018 ingestemd met het programma aan maatregelen voor 2018 om energieneutraal te worden in 2030. Zo worden nieuwbouwwijken in Noordoostpolder aardgasloos en er komt een warmteplan. Dit plan maakt inzichtelijk hoe de warmtevoorziening in de gemeente kan worden verduurzaamd. Samen met de provincie werkt de gemeente aan beleid voor zonneweides. En samen met het Netwerk Noordoostpolder Energieneutraal stelt de gemeente een lokale energieagenda op.

Een grote opgaaf ligt bij de gemeentelijke gebouwen. Zo wordt het dak van de Bosbadhal vol gelegd met zonnepanelen. Er komen in totaal 1000 nieuwe zonnepanelen. In 2018 komen er op het dak van de Bosbadhal 400 bij. Op het zwembad komen er ook 600 na de renovatie in 2019/2020. Daarmee wordt dan het totale elektriciteitsverbuik van de sporthallen op eigen daken opgewekt.

De afgelopen jaren zijn de verkeerslichten in Emmeloord vervangen. In 2018 zal ook het verkeerslicht op de Leeuwenkruising nog worden vervangen. Daarmee kan de verkeersstroom over de Lange en Korte Dreef verder worden verbeterd. Dat bespaart uitstoot en fijnstof. De nieuwe installaties zijn bovendien intelligent: data kunnen op termijn ook ontsloten worden voor anderen, zoals makers van apps en navigatiesystemen.

- De gemeende Noordoostpolder wil een wildgroei aan zonneparken voorkomen en heeft daarom locaties aangewezen die daarvoor gebruikt mogen worden. Voorwaarde is dat de zonneparken in het 'open karakter' van de polder passen. De gemeente wil alleen parken toestaan langs de IJsselmeerdijken, in het glastuinbouwgebied bij Luttelgeest, Marknesse en Ens en in het gebied tussen Emmeloord en Schokland. Buiten deze gebieden staat de gemeente geen zonneweides toe. De gemeente onderzoekt nog wel de mogelijkheden voor kleine velden met zonnepanelen bij de dorpskernen. Het is de bedoeling dat het beleid voor nieuwe zonneparken in de gemeente eind 2018 definitief is.

Reactie toevoegen