Noordeinde (Graft)

Plaats
Dorp
Alkmaar
Kennemerland
Noord-Holland

noordeinde_nh_collage.jpg

Noordeinde bij Graft, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Noordeinde bij Graft, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Noordeinde (3).JPG

Heel Noordeinde in beeld.

Heel Noordeinde in beeld.

Nooreinde.JPG

De Doopsgezinde vermaning (kerk) van Noordeinde.

De Doopsgezinde vermaning (kerk) van Noordeinde.

Noordeinde (2).JPG

Is het daar mooi of niet.

Is het daar mooi of niet.

noordeinde_1.jpg

Noordeinde, dorpsgezicht

Noordeinde, dorpsgezicht

Noordeinde (Graft)

Terug naar boven

Status

- Noordeinde is een dorp* in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland, gemeente Alkmaar. T/m 31-7-1970 gemeente Graft. Per 1-8-1970 over naar gemeente Graft-De Rijp, in 2015 over naar gemeente Alkmaar.

* Je zou Noordeinde gezien haar geringe grootte, het ontbreken van een kern en het niet meer als zodanig in functie zijn van de kerk, ook als buurtschap kunnen beschouwen. Maar lokaal beschouwt men het als dorp dus conformeren wij ons daaraan. Verder is het ook een formele woonplaats met een eigen postcode (1485) en plaatsnaam in het postcodeboek (soortgelijke kleine plaatsjes laat men elders vaak gemakshalve onder het grotere dorp vallen waar het toe behoort, in dit geval zou dat Graft zijn geweest, waar het dus het 'Noordeinde' van is).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1396 Nordenne, 1494 tNoorteynde.

Naamsverklaring
Samenstelling van einde 'rand of eind, laatste stuk' en noord 'noordelijk gelegen', in dit geval ten opzichte van Graft.(1)

Terug naar boven

Ligging

Noordeinde ligt rond de gelijknamige weg, N van Graft.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Noordeinde 33 huizen met 211 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De buurtschap Noordeinde wordt een dorp door de bouw van de eerste Doopsgezinde Vermaning in 1655. In 1874 wordt deze opgevolgd door het huidige stenen kerkje. De nederzetting is nooit uitgegroeid tot een 'echt' dorp met een kern van enige omvang. Het is altijd een bescheiden lintbebouwing gebleven met aan weerszijden ca. 20 woningen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplan kleine kernen van de toenmalige gemeente Graft-De Rijp (Markenbinnen, Noordeinde, Oost-Graftdijk en West-Graftdijk) (2012).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Noordeinde heeft 7 rijksmonumenten.

- Noordeinde heeft 11 gemeentelijke monumenten.

- De Noordeinder Vermaning (Noordeinde 18) uit 1874 is de opvolger van een houten voorganger uit 1655. Het rijksmonumentale kerkje van de Doopsgezinde Broederschap is in 1981 aan de eredienst onttrokken en is tegenwoordig een cultureel centrum. De kerk bevat een in 1793 door J.S. Strümphler gebouwd orgel dat mede onder de bescherming valt. Ook de waterput en de brug bij de kerk zijn rijksmonumenten. Inventaris van het archief van de Doopsgezinde Waterlandse gemeente in het Noordeinde van Graft, 1655-1981.

- De andere 2 rijksmonumenten in Noordeinde zijn de voormalige pastorie op nr. 16 uit 1862 met brug en schuur (uit 1881), en de voormalige kosterswoning op nr. 20 uit 1881.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Direct W van Noordeinde, formeel vallend onder het dorp Graft, ligt een meertje met de naam... 't Meertje. Op dit meertje wordt gevaren en 's winters als er ijs ligt wordt er geschaatst. Direct Z van het driehoekige meertje ligt de Sapmeerpolder, direct N ervan ligt de Noordeindermeerpolder. Beide zijn rond 1650 ingepolderd. Zie het artikel Vier kaarten van de Noord-Hollandse polders Noordeindermeer en Sapmeer in Caert-Thresoor, 1999, pag. 83-88. Weet iemand waarom 't Meertje niet is ingepolderd? Was daar een bijzondere reden voor?

Reactie toevoegen