Noorddijk

Plaats
Dorp
Groningen
Groningen

Noorddijk poldermolen Noordermolen [640x480].jpg

Noorddijk, poldermolen Noordermolen.

Noorddijk, poldermolen Noordermolen.

GR gemeente Noorddijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Noorddijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Noorddijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Noorddijk

Terug naar boven

Status

- Noorddijk is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Duurswold, gemeente Groningen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1968. Het gemeentehuis stond in het dorp Ruischerbrug.

- Onder de gemeente Noorddijk vielen naast het gelijknamige dorp verder nog de dorpen Engelbert, Middelbert, Noorderhoogebrug (deels) en Ruischerbrug, en de buurtschappen Euvelgunne (deels), Oosterhoogebrug (tegenwoordig als wijk opgegaan in de stad Groningen), Paddepoel (deels), Roodehaan, Oude Roodehaan en Selwerd. In totaal waren dit 5 dorpen en 6 buurtschappen.

- Wapen van de voormalige gemeente Noorddijk. In 1919 werd besloten dat er een gemeentewapen moest komen. Het voorstel van dhr. L.H. Folkers om ‘een slanke vrouw’ in het gemeentewapen op te nemen, in verband met het vrouwenkiesrecht, haalde het niet. Het wapen bevatte uiteindelijk aan de ene kant een rode adelaar op gouden achtergrond en aan de andere kant op blauwe achtergrond een gouden rad op een zilveren zwaard. In de bovenhoek nog een gouden achtpuntige ster. Het wapen is o.a. te bewonderen aan de voorgevel van de kerk.

- Het dorp Noorddijk heeft - evenals de andere dorpen in de gemeente Groningen - in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Groningen.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Noorddiek.

Oudere vermeldingen
Noordijk, 1299 de Northdic, 1323 or Northdic, Northdike, 1332 Nordike, 1408 van Noortdycke, 1794 Noorddyk, 1840 en 1883 Noorddijk.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk een dijk ten noorden van Groningen.(1) De naam van het dorp verwijst volgens sommigen naar de noordelijk van de stad Groningen gelegen dijk, die deel uitmaakte van Innersdijk. Volgens anderen is het een referentie naar de dijk die de directe omgeving van Noorddijk verdeelt in een Noorder Polder (met daarin de Noordermolen) en een Zuider Polder, namelijk de Stadsweg. Noorddijk staat dan voor "ten noorden van de dijk".(2)

Terug naar boven

Ligging

Het dorpje Noorddijk ligt direct NO van Groningen, tegenwoordig grenzend aan de Groningse nieuwbouwwijk Lewenborg. De uitgestrekte gelijknamige gemeente lag in een grote schil om de stad Groningen, van het NW tot het ZO (zie de oude plattegrond hieronder). Bij Noorderhoogebrug was een punt waar de gemeente slechts 20 meter breed was, met de gemeenten Groningen in het Z en Adorp en Bedum in het N.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Noorddijk 165 huizen met 1.051 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 33/199 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen Oosterhoogebrug 12/118, Noorderhoogebrug 8/34, Selwerd 8/48 en Ruischerbrug 13/87, dorp Middelbert 19/94 met buurtschap Euvelgunne 18/126, en dorp Engelbert 32/193 met buurtschap Roodehaan 22/152.

- Vandaag de dag heeft de naam Noorddijk verschillende definities. Het eigenlijke dorpje heeft geen kern van enige omvang, en heeft ca. 45 huizen met ca. 115 inwoners. Daarnaast wordt deze naam tegenwoordig door de gemeente Groningen gebruikt voor een stadsdeel dat naast het eigenlijke Noorddijk de wijken Oosterhoogebrug, Lewenborg, Beijum, Ulgersmaborg en Ruischerbrug omvat. Dit stadsdeel telt ca. 35.000 inwoners, het hoogste inwonertal van alle stadsdelen van de gemeente Groningen. Dus als je deze naam ergens in een artikel tegenkomt, vergewis je er dan even van over welke van de twee men het heeft.

Terug naar boven

Geschiedenis

- De site van de Noorddieker Noabers, een groep inwoners en oud-inwoners van Noorddijk, bevat onder het menu Historie diverse artikelen over de geschiedenis van dit dorp en deze voormalige gemeente, en een evaluatie van de annexatie van de gemeente door de gemeente Groningen in 1969.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Noorddijk heeft 11 rijksmonumenten.

- Romano-gotische Stephanuskerk.

- Noordermolen.

- Grafpoëzie te Noorddijk.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Natuur- en recreatiegebied Kardinge, ook wel Recreatiepark Noorddijk genoemd, wordt beheerd door Natuurmonumenten.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noorddijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Lidmaten van Noorddijk 1726-1811. - Overzicht van begravenen te Noorddijk en idem begraafplaats (vermoedelijk heeft de eerste dan betrekking op begravenen in dan wel direct bij de kerk, en heeft de laatste betrekking op een los van de kerk gelegen begraafplaats elders in het dorp).

Reacties

(2)

Betr. bovenstaande aanduiding: 'Oude fotos en ansichten uit de kern van de voormalige gemeente Noorddijk'.
Ik zie geen foto's. Doe ik iets verkeerd?
Ik zoek nl. naar enige aanduiding van een koninklijk bezoek (stopplaats van 5 minuten :)
op 21 Juni 1950, van het koninklijk paar, op weg naar Station Groningen.
te weten van 18:00 tot 18:05 uur.
Blijkbaar was het niet toegestaan voor pers en privé, om foto's te nemen. Ik heb dit altijd jammer gevonden, want mijn broertje en ik (6 en 8 jaar) waren daar
aanwezig en presenteerden het Koninklijk paar met een bloemen bouquet.
Ik zou het op prijs stellen te horen of er hiervan iets meer aangegeven staat in de gemeente documentatie.

Met vriendelijk groet,

Harmien Torenbeek, Surrey, BC Canada.

U doet niets verkeerd, de beheerder van die site 'doet iets verkeerd', in die zin dat het kennelijk een technisch verouderde site is die stukje bij beetje aan het uitvallen is. Zo werken de fotopagina's en ook afbeeldingen elders op die site niet meer. Het enige informatieve op die site dat nog werkt, is een verhaal over de steenfabriek van Ruischerbrug, dus ik heb de site hierboven verwijderd en een deeplink naar het stuk over die steenfabriek van Ruischerbrug op die pagina geplaatst. Ik kan me voorstellen dat u het bezoek van het koninklijk paar in 1950 nooit vergeet, al was het dan maar heel kort. Wellicht reageert er iemand die er meer documentatie van heeft/weet, zo ja dan zal ik u dat melden. Wellicht weten de Noorddieker Noabers, gelinkt onder het kopje Geschiedenis, er meer van, maar op hun site kan ik geen contactmogelijkheid vinden.

Reactie toevoegen