Nijeveen

Plaats
Dorp
Meppel
Drenthe

Nijeveen plaatsnaambord [640x480].JPG

Nijeveen is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Meppel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1997.

Nijeveen is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Meppel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1997.

gemeente_nijeveen_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Nijeveen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Nijeveen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Nijeveen

Terug naar boven

Status

- Nijeveen is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Meppel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1997.

- Wapen van de voormalige gemeente Nijeveen.

- Onder het dorp Nijeveen valt ook de buurtschap Nijeveense Bovenboer. Voor de postadressen valt onder dit dorp ook het dorp Kolderveen met de bijbehorende buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Nijevene.

Oudere vermeldingen
1310 Hesselrevene, 1418 Nyenveen, 1508 Nyeuene, 1525 op Nye- ind Colderuene, 1545 Nyveen, 1579 Niefeen, 1811-1813 Nieuwveen.

Naamsverklaring
Betekent 'het nieuwe veen'. In 1477 wordt in het midden van de buurschap door de gezamenlijke boeren een stuk land gekocht om de kerk en de pastorie op te bouwen. Nijeveen wordt dan een afzonderlijk kerspel. Zie ook Darp.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Nijeveen ligt NO van de dorpen Kolderveen en Wanneperveen, O van de plas Bovenwijde en het dorp Giethoorn, ZW van het dorp Zuidveen en de stad Steenwijk, Z van het dorp Onna, ZW van de dorpen Darp en Havelte, W van de A32 en het dorp Oosteinde, WNW van het dorp Ruinerwold en N van de stad Meppel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Nijeveen 220 huizen met 1.402 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp en buurtschap Nijeveensche Dijk samen 68/390 (= huizen/inwoners), dorp Kolderveen en buurtschap Kolderveensche Dijk samen 52/256 en de buurtschappen De Kolk 2/12, Nijeveensche Bovenboer 34/267, Kolderveensche Bovenboer 50/396 en Gortebrijhoek 14/81. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.300 huizen met ca. 3.300 inwoners (dit is exclusief de aantallen voor het dorp Kolderveen).

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de in 1995 opgerichte Historische Vereniging Nijeveen. Het doel van de vereniging is het behartigen van de historische belangen in de  voormalige gemeente en het bevorderen van de kennis dienaangaande. Zij beoogt dit doel te bereiken door onder meer: het instellen en begeleiden van werk- en studiegroepen die zich met een bepaald onderwerp van de lokale geschiedenis en cultuurhistorie bezig houden; het organiseren van lezingen, excursies en tentoonstellingen; het uitgeven en bevorderen van publicaties. Daarnaast wordt elk kwartaal het tijdschrift Diekpraot uitgegeven met verhalen en beschrijvingen. Een aantal oude jaargangen van het tijdschrift Diekpraot is via de link ook online te lezen.

"In ons archief hebben we bijna tweeduizend foto's verzameld. De originelen zijn opgeslagen in fotoalbums en de foto's zijn voorzien van alle bekende namen en verdere informatie. Deze fotoalbums zijn vrijelijk in te zien voor belangstellenden, tijdens de openingsuren van ons kantoor. De foto's met bijbehorende informatie zijn ook digitaal opgeslagen. Daardoor is de beschikbare informatie snel te doorzoeken. Ze worden door vrijwilligers voorzien van de nodige informatie en pas als dit is goedgekeurd wordt een foto vrijgegeven voor het internet. Klik op deze link om naar Beeldbank Nijeveen te gaan.

De vereniging beschikt verder over een behoorlijk boekenarchief. Dit zijn onder meer boeken die in de loop der jaren over Nijeveen en Kolderveen geschreven zijn. Het betreft daarnaast notulenboeken van diverse organisaties en verenigingen en boeken met een ambtelijke oorsprong. En niet onbelangrijk: knipselalbums. Het zijn vooral deze boeken die voor onze Diekpraot redactie van belang zijn als bron van informatie voor hun artikelen. Wil je graag boeken inzien, dan kan dat eveneens tijdens de openingstijden van ons kantoor." Het kantoor van de vereniging (Nieuweweg 27b, via de hoofdingang van De Schalle, dan rechtsaf door de foyer, langs de bar en het gangetje in) is geopend op maandag- en donderdagochtend van 9.30-12.00 uur.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Tot begin 2009 stond aan de Burg. Haitsmalaan de kleine stellingmolen Lutke's Meule (genoemd naar bouwer en eigenaar G. Lutke). Het was een in 1990 gebouwde achtkantige stellingmolen, met een vlucht van 7,50 meter. De molen had de functie van korenmolen. In 2008 brak een van de roeden, waarna de molen niet meer draaivaardig was. De windvang was na nieuwbouw in de omgeving al sterk verminderd en in 2009 is Lutke's Meule dan ook afgebroken. Er zijn plannen om hem opnieuw op te bouwen op een plaats met een betere windvang. Mogelijk verhuist hij naar Nieuw-Zeeland.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nijeveen heeft 7 rijksmonumenten.

- Nijeveen heeft 2 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk (Dorpsstraat 58) dateert uit 1477. De kerk is gebouwd op de wijze van een Drentse boerderij, de kap gedragen door gebinten. In 1627 zijn de zijbeukmuren in baksteen opgetrokken. De kerk valt onder de Hervormde Gemeente Nijeveen.

- De Gereformeerde (PKN) kerk (Dorpsstraat 7) dateert uit 1972 en staat op de plek waar al eerder, in 1832, een kerk is gebouwd.

- Tot in de jaren dertig heeft in het dorp een korenmolen gestaan aan de Molensteeg. Deze is echter door de opkomst van de mechanische aandrijving van de maalstenen totaal gesloopt. Halverwege de jaren zeventig is een ambtenaar van de toenmalige gemeente (dhr. Van Doorne) in het Oost-Friese plaatsje Weener (Duitsland) en komt in gesprek met de familie Sterrenberg, eigenaar van de korenmolen aldaar. Deze molen bevindt zich min of meer in vervallen toestand, wat ook het gevolg is van mechanisatie (of niet meer afhankelijk zijn van de wind). De familie Sterrenberg is bereid om de molen voor een symbolisch bedrag van de hand te doen (wat de gemeente een goed plan vindt), mits de molen bij wederopbouw hetzelfde model houdt, d.w.z. bijv. met behoud van zelfkruiing en zelfzwichting. Dit is gebeurd en dat maakt deze molen voor Nederlandse begrippen juist zo bijzonder. Hij is dan ook in Nederland en ver daar buiten bekend. Als waardering voor de prettige afhandeling van het geheel is de naam Sterrenberg voorgoed aan de molen verbonden. Tijdens het 500-jarig bestaan van Nijeveen als dorp in 1977 is Korenmolen Sterrenberg feestelijk heropend door Z.K.H. prins Claus.

- De klokkenstoel op de algemene begraafplaats dateert uit 1995. - Filmpje van de klokkenstoel in werking, door Martin Stevens.

- Museum Nostalgische Kinder- en Poppenwagens is geopend op dinsdag, woensdag en donderdag van 10-16 uur, behalve in de winterperiode. Groepen kunnen in overleg ook op een zaterdag terecht.

Terug naar boven

Evenementen

- Jaarconcert van Accordeonvereniging Musetta (1e vrijdag van maart). Voor nadere toelichting zie Links > Muziek.

- Oranjevereniging Nijeveen organiseert jaarlijks de festiviteiten op Koningsdag en de Feestweek (met o.a. een optocht) in juni.

Terug naar boven

Beeld

- De Beeldbank van de Historische Vereniging Nijeveen omvat ca. 3.000 foto's.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nijeveen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Nijeveen van de Dorpsvereniging op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsvereniging Nijeveen (DVN) is opgericht in 1998. Het doel van de vereniging is het behartigen van de belangen van deze voormalige gemeente en haar inwoners. De vereniging tracht dit doel onder meer te bereiken door op te komen voor de leefbaarheid en het behouden en verbeteren van de karakteristieke waarden van de voormalige gemeente. Dat doet zij onder andere in overleg en samenwerking met de daarvoor in aanmerking komende instanties, zoals de gemeente Meppel.

- Onderwijs: - Basisschool Commissaris Gaarlandt. - Basisschool De Wel.

- Muziek: - "De in 1958 opgerichte Accordeonvereniging Musetta is een dynamische en actieve vereniging met meer dan 25 spelende leden. We proberen tijdens onze optredens altijd een vernieuwend repertoire neer te zetten, wat op een leuke en spontane wijze gepresenteerd wordt. Elke 1e vrijdag van maart geven wij ons Jaarconcert, waar wij altijd voor een volle zaal een afwisselend concert geven. Elk jaar staat een ander thema centraal. Aangevuld met decor, groot beeldscherm en professioneel licht en geluid zorgt Musetta samen met haar muzikale gasten elk jaar weer voor een muzikale verassing. Je leest het: in Nijeveen is het accordeonspelen springlevend. Nieuwe leden zijn van harte welkom. Kom eens kijken tijdens een van onze repetities op maandagavond in De Schalle (van 19.45-21.30 uur)."

- Sport: - Voetbalvereniging SVN '69.

- IJs- en Skeelerclub Nijeveen is in 1906 opgericht als ijsclub, met aanvankelijk 25 leden. Nu, ruim 100 jaar later, zijn dat er ca. 450. In 2007 is de skeelerbaan in gebruik genomen. Sindsdien is het dus de IJs- en Skeelerclub. Naast het schaatsen en skeeleren organiseert de vereniging ook nog andere sportieve activiteiten.

- Bedrijfsleven / ondernemen: - Handelsvereniging Nijeveen stelt zich tot doel het verbeteren van het ondernemersklimaat in het dorp en ziet zichzelf als contactpersoon van de ondernemers met de plaatselijke bevolking, gemeentepolitiek, media en plaatselijke verenigingen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nijeveen alg., - idem Gereformeerd en - idem Hervormd.

Reactie toevoegen