Nieuwpoort

Plaats
Stad
Molenlanden
Alblasserwaard
Zuid-Holland

Nieuwpoort plaatsnaambord [640x480].JPG

Nieuwpoort heeft een jumelage (stedenband) met Nieuwpoort in België

Nieuwpoort heeft een jumelage (stedenband) met Nieuwpoort in België

nieuwpoort_collage.jpg

Nieuwpoort, collage stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Nieuwpoort, collage stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Nieuwpoort gemeentehuis [640x480].JPG

Nieuwpoort, het prachtige stadhuis uit 1697 is tegenwoordig een museum

Nieuwpoort, het prachtige stadhuis uit 1697 is tegenwoordig een museum

Nieuwpoort Chr Geref Kerk [640x480].JPG

Nieuwpoort, de Christelijk Gereformeerde kerk uit 1921 is rijk geornamenteerd

Nieuwpoort, de Christelijk Gereformeerde kerk uit 1921 is rijk geornamenteerd

Nieuwpoort theehuisje [640x480].JPG

Nieuwpoort, theehuisje

Nieuwpoort, theehuisje

Nieuwpoort beer met monniken [640x480].JPG

Nieuwpoort, beer met monniken. Wat dat betekent kun je lezen op de afbeelding hieronder.

Nieuwpoort, beer met monniken. Wat dat betekent kun je lezen op de afbeelding hieronder.

Nieuwpoort beer met monnikenh uitleg [640x480].JPG

Nieuwpoort, hier kun je lezen wat de functie was van de beer met monniken

Nieuwpoort, hier kun je lezen wat de functie was van de beer met monniken

Nieuwpoort..JPG

In de mooie vestingstad Nieuwpoort aan de rivier de Lek in de Alblasserwaard

In de mooie vestingstad Nieuwpoort aan de rivier de Lek in de Alblasserwaard

ZH gemeente Nieuwpoort in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Nieuwpoort in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Nieuwpoort in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Nieuwpoort

Terug naar boven

Status

- Nieuwpoort is een stad in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Molenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Liesveld, in 2013 over naar gemeente Molenwaard, in 2019 over naar gemeente Molenlanden.

- Wapen van de voormalige gemeente Nieuwpoort.

- De stad heeft een jumelage (stedenband) met Nieuwpoort in België.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1334 Nuweport.

Naamsverklaring
Samenstelling van nieuw en het Middelnederlandse port 'haven, stapelplaats'.(1)

Terug naar boven

Ligging

De stad Nieuwpoort ligt NO van het dorp Groot-Ammers en W van het dorp Langerak en grenst in het N aan de Lek, tegenover de stad Schoonhoven.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Nieuwpoort, die slechts de stad omvat, 97 huizen met 510 inwoners. Tegenwoordig heeft het stadje ca. 550 huizen met ca. 1.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Nieuwpoort heeft in 1283 stadsrechten gekregen. Vanwege de strategische ligging op de grens van Holland en het Sticht Utrecht, krijgt het stadje in de loop der eeuwen veel strijd te verduren. De oorlog tegen Lodewijk XIV, in de jaren zeventig van de 17e eeuw, is reden voor de aanleg van vestingwerken volgens het verbeterde Oud Nederlands vestingstelsel. Tientallen panden zijn hiervoor gesloopt. In 1795 veroveren de Franse troepen Nederland, waarna de vesting zijn functie verliest. Praktische betekenis hebben de vestingwallen nog in die zin dat ze tijdens de watersnood van 1809 en de stormvloed van 1820 bescherming bieden tegen het hoge water. Vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw raken diverse panden in verval. In 1973 start een reeks restauraties, die in 1998 wordt voltooid.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Nieuwpoort, kun je terecht bij de volgende instanties:
- Historische Kring Nieuwpoort (HKN) is opgericht in 1980 en houdt zich bezig met het verzamelen van kennis over de geschiedenis van de in de naam genoemde kern plus de buurkernen Waal, Langerak, Groot-Ammers en Streefkerk, oftewel het grondgebied van de voormalige gemeente Liesveld. De Historische Kring houdt zich bezig met: het organiseren van bijeenkomsten over historische onderwerpen; het verzamelen en ordenen van voorwerpen van historisch belang; onderzoek doen naar en vastleggen van de historie van bewoners en de vijf kernen van de voormalige gemeente Liesveld; het aanleggen en onderhouden van een bibliotheek met boeken over onderwerpen uit de streek; het verzamelen en digitaliseren van oude foto’s uit het werkgebied; het verzamelen van rouw-, trouw- en geboortekaartjes uit het werkgebied en deze verwerken in het genealogiebestand; het digitaliseren van Doop- Trouw- en Begraafboeken (DTB’s) en akten van de Burgerlijke Stand. Om alle inwoners en geïnteresseerden te kunnen tonen wat de HKN in de loop der jaren aan spullen en informatie heeft verzameld, worden er een aantal keren per jaar tentoonstellingen gehouden in Museum Het Stadhuis in Nieuwpoort.

- Historisch Museum Het Stadhuis met inundatiesluis is een bezienswaardigheid op zich. Verder bestaat de vaste collectie van het museum uit alledaagse voorwerpen uit de streek. Daarnaast is er tweemaal per jaar een wisselende tentoonstelling met uiteenlopende onderwerpen. De entree van het museum voor niet-leden bedraagt € 2,00 per persoon. Kinderen t/m 12 jaar mogen gratis naar binnen. Openingstijden: donderdag 10.00-16.00 uur, zaterdag 13.30-17.00 uur (alleen van april tot en met oktober), Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag en Tweede Pinksterdag 13.30-17.00 uur. Voor vragen op het gebied van je familiegeschiedenis in het gebied van de voormalige gemeente Liesveld, kun je ook in Het Stadhuis terecht (op donderdag). Zowel in het Museum als door historisch Nieuwpoort is het mogelijk om onder deskundige leiding een rondleiding te krijgen. De gidsen op locatie maken het verhaal nog meer beeldend. Voor de rondleidingen bedragen de kosten € 2,00 per persoon, met een minimum van € 20,00.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nieuwpoort heeft 56 rijksmonumenten (waarvan er 12 betrekking hebben op de vestingwerken en voor het overige grotendeels aan de Binnenhaven, Buitenhaven en Hoogstraat zijn gelegen). De historische binnenstad is één reeks bezienswaardige panden.

- Nieuwpoort heeft 74 gemeentelijke monumenten.

- In 1697 wordt het stadhuis (Hoogstraat 53) gebouwd, over de haven heen, met eronder de inundatiesluis. Het stadhuis is tegenwoordig een museum (zie verder bij Musea).

- NH kerk (Binnenhaven 21).

- Voormalig veerhuis met schuur (Buitenhaven 29).

- Gevelstenen in Nieuwpoort.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van een wandeling door Nieuwpoort, door Jan Dijkstra uit Houten. Wellicht ter inspiratie om dit stadje ook zelf eens 'in het echt' te gaan bekijken. Zo kun je thuis alvast bekijken wat je onderweg voor moois kunt tegenkomen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuwpoort (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Muziek: - Muziekvereniging Kunst Na Arbeid (KNA) is er voor de dorpskernen Nieuwpoort, Langerak en Groot-Ammers. Ze spelen regelmatig op straat en geven jaarlijks diverse grote en kleine concerten in de regio. De vereniging bestaat uit een mallet percussie band, een leerlingen opstaporkest en een fanfare. KNA verzorgt zelf de opleidingen van de leerlingen. Ze hebben gediplomeerde docenten die hen zowel praktisch als theoretisch opleiden. Voor de allerkleinsten zijn er blokfluitlessen.

Reactie toevoegen