Nieuwesluis ZH

Plaats
Verdwenen plaats(naam)
Rotterdam
Voorne-Putten
Zuid-Holland

Nieuwesluis ZH

Terug naar boven

Status

- Nieuwesluis is een voormalige buurtschap in de provincie Zuid-Holland, op grondgebied van de huidige gemeente Rotterdam. Oorspronkelijk viel Nieuwesluis onder de gemeente Heenvliet op het schiereiland Voorne-Putten. Zie verder bij Statistische gegevens.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Nieuwe Sluis, 1840 De Nieuwe-Sluis. Vanaf 1898 heette het postkantoortje Nieuwesluis-Heenvliet. Ook ansichtkaarten uit rond 1900 werden expliciet zo benoemd. Allicht om het te onderscheiden van de andere 3 Nieuwesluis-en die er toen nog in ons land waren (plus Nieuwersluis bij Loenen).

Naamsverklaring
Genoemd naar de nieuwe sluis die hier in 1592 is gebouwd. Zie verder bij Geschiedenis.

Terug naar boven

Ligging

Nieuwesluis lag NW van Heenvliet, ZO van Zwartewaal, W van het Kanaal door Voorne.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 omvatte de buurtschap Nieuwesluis 25 huizen met 254 inwoners.

- Door een grenscorrectie is per 1-4-1966 een gebied N van Heenvliet ter grootte van 197 hectare, met 282 inwoners, van de gemeente Heenvliet overgegaan naar de gemeente Rotterdam, omdat deze gemeente grond nodig had voor uitbreiding van haar havens en havengerelateerde industrieën. Dit gebied is door het rond die tijd gegraven dan wel naar het Z verlegde Hartelkanaal van Heenvliet afgsneden en in feite aan het eiland Rozenburg toegevoegd. Op deze landstrook, thans bedrijventerrein Z van de Seinehaven in het Botlekgebied, bevond zich de buurtschap Nieuwesluis.

Terug naar boven

Geschiedenis

Nieuwesluis is vanaf 1589 ontstaan. Heer Maximiliaan van Heenvliet wilde een nederzetting stichten N van Heenvliet aan de Maas, omdat men dan dichter bij 's Heren zalmvisserij zou wonen, die zich uitstrekte van Zwartewaal tot de mond van de Bernisse. Zijn plan was om de nederzetting Nieuw-Heenvliet te noemen. Ondanks gunstige financiële condities waren maar weinig Heenvlieters te bewegen naar de beoogde nieuwe nederzetting te verhuizen. De weinigen die verhuisden werden aangevuld met nieuwe inwoners van elders. De nederzetting kreeg de naam Nieuwe Sluis, naar de sluis in de vliet die daar in 1592 beide werden aangelegd. Het plaatsje dat aanvankelijk alleen diende als vissersstation, overzetplaats en noodhaven, werd uitgebreid met vissers en handwerklieden.

Nieuwesluis beoogde tot bloei te komen door het in 1830 gereed gekomen Kanaal door Voorne, dat van Hellevoetsluis in het Z tot Nieuwesluis in het N dwars door Voorne werd gegraven op verzoek van de marine te Hellevoetsluis. De marinewerf in Rotterdam beoogde daarmee sneller bereikbaar te worden. Maar het kanaal was geen succes omdat het teveel sluizen had en de toegang, het Goereese Gat, sneller verzandde dan gedacht. De marine meed daarom het Kanaal.

Sinds begin 20e eeuw nam de visserij in belang af door kanalisatie en vervuiling van het water. Nieuwesluis bloeide op door de opkomst van de waterrecreatie in de jaren vijftig. De buurtschap kreeg een jachthaven en een zwembad. Helaas voor Nieuwesluis breidden ook de industrieën in de Rotterdamse havens voortdurend uit. Na annexatie van het grondgebied van Nieuwesluis per 1-4-1966 door de gemeente Rotterdam, is de buurtschap in 1967 afgebroken en verdwenen onder een 5 meter dikke laag zand, om plaats te maken voor de Seinehaven met omliggende industrie. Hetzelfde lot viel overigens rond dezelfde tijd ten deel aan het N van Nieuwesluis gelegen, onder Rozenburg vallende dorp Blankenburg.

Het meest monumentale en markante pand in Nieuwesluis was buitenhuis De Oliphant uit 1592. Na de afbraak van de buurtschap bleef dit pand eenzaam achter. De gemeente Rotterdam overwoog ook De Oliphant af te breken, zonder herbouw elders, maar na langdurige protesten uit diverse hoeken heeft de gemeente uiteindelijk besloten het pand te herbouwen in het Zuiderpark. Die herbouw kwam in 1977 gereed. Tegenwoordig is De Oliphant een locatie voor trouwfeesten e.d.

Een ander monumentaal pand was de hervormde kerk, die Evangelisatiegebouw werd genoemd.

Uitvoerige nadere informatie over het oude en recente verleden van Nieuwesluis vindt u op de site over de geschiedenis van Nieuwesluis, waaraan wij ook de bovenvermelde gegevens grotendeels hebben ontleend.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuwesluis (online te bestellen).

Reactie toevoegen