Nieuwe-Tonge

Plaats
Dorp
Goeree-Overflakkee
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland

gemeente_nieuwe-tonge_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Nieuwe-Tonge anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Nieuwe-Tonge anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Nieuwe-Tonge.JPG

Zon en schaduw in Nieuwe-Tonge

Zon en schaduw in Nieuwe-Tonge

Nieuwe-Tonge (3).JPG

In het kerkringdorp Nieuwe-Tonge

In het kerkringdorp Nieuwe-Tonge

Nieuwe-Tonge (4).JPG

Dorpsgezicht van Nieuwe-Tonge

Dorpsgezicht van Nieuwe-Tonge

Nieuwe-Tonge (2).JPG

Middenin de kerkring aan de gracht staat de Hervormde kerk van Nieuwe-Tonge

Middenin de kerkring aan de gracht staat de Hervormde kerk van Nieuwe-Tonge

Nieuwe-Tonge

Terug naar boven

Status

- Nieuwe-Tonge is een dorp in de provincie Zuid-Holland, op het schiereiland en in de gemeente Goeree-Overflakkee. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1965. In 1966 over naar gemeente Middelharnis, in 2013 over naar gemeente Goeree-Overflakkee.

- Wapen van de voormalige gemeente Nieuwe-Tonge.

- Onder het dorp Nieuwe-Tonge valt ook de buurtschap Battenoord.

Terug naar boven

Naam

Spelling
Vroeger werd deze plaats- en voorheen ook gemeentenaam (ook) zonder koppelteken geschreven, en sommigen schrijven dat nog altijd zo (ook/zelfs op lokale websites...). Tegenwoordig is de officiële spelling van deze plaatsnaam - bijv. op de plaatsnaamborden en in het postcodeboek en de gemeentelijke basisregistratie BAG - echter mét koppelteken.

Oudere vermeldingen
1480-1481 Nova ecclesia in Grijsoert, 1518 de Nyeuwe Tonge, 1573 Nieu Tonghe, 1773 Nieuw Tonge, 1846 "Nieuwe-Tonge, ook wel Nieuwe-kerk-in-Grijsoord genoemd."

Naamsverklaring
Betekent tonge 'land uitlopend in een smalle strook, landtong', met nieuw ter onderscheiding van Oude-Tonge.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Nieuwe-Tonge ligt N van het Grevelingenmeer en de Grevelingendam (die voor een klein deel binnen het dorpsgebied ligt), NO van het dorp Bruinisse, ONO van het dorp Herkingen, ZO van het dorp Dirksland, Z van de dorpen Middelharnis en Sommelsdijk, ZW van het dorp Stad aan 't Haringvliet, NW van het dorp Oude-Tonge en NNO van het dorp Anna Jacobapolder. Door het uiterste ZO van het dorpsgebied loopt de N59.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en het dorp Nieuwe-Tonge 165 huizen met 1.203 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp en de buurtschap Klinkerland samen 156/1.121 (=huizen/inwoners) en de buurtschap Battenoord 9/82. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 950 huizen met ca. 2.350 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nieuwe-Tonge heeft 3 rijksmonumenten.

- Ned. Herv. Kerk (Kerkring 29). Laat-gotische eenbeukige kruiskerk, omstreeks 1500, met vijfzijdig gesloten koor, overkluisd met tongewelven van hout. Tegen de noordzijde van het schip een hardstenen portaal uit 1777. Doopkapel tegen de zuidzijde van de toren. Bakstenen toren met korte, achthoekige spits en traptoren tegen de noordwand. Kerk en toren gerestaureerd in 1967. Tot de inventaris behoren: een eenvoudige preekstoel, begin 19e eeuw met lezenaar in Lodewijk XVI vormen; een rijk gesneden orgelkas, 19e eeuw en een aantal grafzerken uit de 16e en 19e eeuw. Ten noorden van de toren aan de Kerkring een toegangshek met hardstenen pijlers, bekroond door siervazen, Lodewijk XV, afkomstig van het buiten Langendam bij Sommelsdijk en in 1842 hier geplaatst. Mechanisch torenuurwerk, B. Eijsbouts, buiten gebruik gesteld. De kerk valt onder de Hervormde Gemeente Nieuwe-Tonge. De geschiedenis van de Hervormde kerk vind je onder de link beschreven als weergave van de lezing die diaken D.W. Exalto in 2011 heeft gehouden t.g.v. het 550-jarig bestaan van het dorp.

- Molen d'Oranjeboom (Molendijk 91) is een korenmolen, in 1768 gebouwd op de plaats waar eerder een standerdmolen stond. Sinds 1988 is d'Oranjeboom eigendom van Molenstichting Goeree-Overflakkee, die de molen heeft laten restaureren. Opvallend aan de molen is de bont geschilderde gedenksteen boven de deur aan de westkant. De molen is draaivaardig en is te bezichtigen op zaterdagen van 10.00 tot 16.00 uur.

- Gevelstenen in Nieuwe-Tonge.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Faunapark Flakkee is een mooi aangelegd park van 25.000 m2 vol flora en fauna, waar een ieder zich uitstekend kan vermaken. Het park heeft een ruime variëteit aan dieren dat varieert van parkieten tot roofvogels, uilen en verschillende grotere dieren zoals herten en kangoeroes. Je kunt er ook mini midgetgolfen of een leuke speurtocht doen, beide tegen een bescheiden meerprijs. Ook in de speeltuin kunnen de kinderen zich goed vermaken terwijl je zelf geniet van bijvoorbeeld koffie met een lekker stuk appeltaart. Recentelijk is de toegankelijkheid van het park sterk verbeterd. Bezoekers met bijvoorbeeld een rolstoel kunnen over de nieuw aangelegde paden het hele park door. Het park is geopend van april t/m oktober op woensdag t/m zondag. Pinnen is helaas niet mogelijk. Honden en andere huisdieren zijn niet toegestaan.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Nieuwe-Tonge door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuwe-Tonge (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - "Dorpsraad Nieuwe-Tonge in bloei! is in 2008 door de gemeente in het leven geroepen. Deze, sinds 2016, officiële stichting richt zich op een goede leefbaarheid in het dorp met het oog op het welzijn, het woonplezier en leefmilieu, de (algemene) voorzieningen, de toekomst van het dorp in de meest brede zin van het woord, en het bevorderen van de sociale samenhang. De dorpsraad bestaat uit enkele enthousiaste inwoners die zich willen inzetten voor het dorp. Wij vertegenwoordigen alle inwoners, zonder officieel gekozen te zijn. We zijn aanspreekpunt en klankbord voor de gemeenschap. We zijn een soort ‘doorgeefluik’ tussen gemeente en inwoners en we trachten met elkaar naar oplossingen te zoeken. Anderzijds is de dorpsraad ook een officieel aanspreekpunt voor college en gemeenteraad. Wij geven hen gevraagd en soms ongevraagd advies. We zoeken altijd naar samenwerking met bewoners, bedrijven, organisaties en de overheid."

- Dorpshuis: - Ons Dorpshuis.

- Onderwijs: - Basisschool De Pannebakker.

- Muziek: - "Apollo is een neutrale zangvereniging, opgericht in 1920. Wij zingen ons gevarieerde repertoire met veel enthousiasme, inzet en passie. Daarnaast zijn wij een warme, hechte vereniging waar iedereen een lach en een traan kwijt kan."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nieuwe-Tonge alg.. en - idem oud.

Reactie toevoegen