Nieuwe Niedorp

Plaats
Dorp
Hollands Kroon
West-Friesland
Noord-Holland

NH gemeente Nieuwe Niedorp in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Nieuwe Niedorp in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Nieuwe Niedorp in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Nieuwe Niedorp

Terug naar boven

Status

- Nieuwe Niedorp is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kop van Noord-Holland, gemeente Hollands Kroon. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-7-1970. Per 1-8-1970 over naar gemeente Niedorp, in 2012 over naar gemeente Hollands Kroon.

- Wapen van de voormalige gemeente Nieuwe Niedorp.

- Onder het dorp Nieuwe Niedorp vallen ook de buurtschappen De Bomen, De Kampen (deels), Langereis (deels) en Terdiek.

Terug naar boven

Naam

In het Westfries
Naaie Nierup, Nuwe Nierep of Nuwe Niedorp.

Oudere vermeldingen
1289 Niewenniedorp, 1420 Nyenyedorp, 1422 Nuwen Nyedorp, 1463 Nyerop, 1665 Nierip.

Naamsverklaring
Samenstelling van dorp '(dochter)nederzetting' en nien, verbogen vorm van nie 'nieuw', met een extra toevoeging van nieuw ter onderscheiding van Oude Niedorp. De naam duidt erop dat aan de rand van plaatsjes nieuwe woonkernen konden ontstaan, die ter onderscheiding de toevoeging nieuwe kregen. Uit de stapeling van nieuw blijkt dat dit proces zich kon herhalen. De verklaring van Niedorp als een samentrekking van ten-iedorp* 'bij het waterdorp' is onjuist.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Bijnaam
Een bijnaam voor de inwoners van dit dorp is dotten.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Nieuwe Niedorp ligt O van het dorp 't Veld, Z van de dorpen Lutjewinkel en Winkel, WZW van het dorp Aartswoud, NW van de dorpen Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek, NO van het dorp Oude Niedorp en ONO van het dorp Waarland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Nieuwe Niedorp 162 huizen met 861 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 106/534 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen De Langereis 15/80, Ter-Diek 9/42, De Boomen 2/13, De Wateringskant 2/15, Veldhuizen 1/8, De Moerbeek 8/63 en Het Veld 19/106. Tegenwoordig omvat het dorp ca. 1.300 huizen met ca. 3.300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Nieuwe Niedorp, kun je terecht bij de in 1983 opgerichte Stichting Historisch Niedorp, die voor zover ons bekend nog geen website heeft.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nieuwe Niedorp heeft 10 rijksmonumenten.

- De Westermolen in Nieuwe Niedorp (Oosterweg 6) is in 1854 gebouwd voor de bemaling van de Oosterpolder, samen met twee andere molens, die de Oude Molen en de Nieuwe Molen werden genoemd. Hij verving een eerdere molen die in genoemd jaar na blikseminslag is afgebrand. In tegenstelling tot zijn voorganger die met een scheprad was uitgerust, voert de nieuwe Westermolen het water op met behulp van een vijzel. In 1893 is een deel van de bemaling overgenomen door een stoomgemaal, en is de Nieuwe Molen afgebroken. In 1950 is het stoomgemaal vervangen door een elektrisch gemaal. Bemaling op windkracht werd langzaam verminderd en vanaf omstreeks 1968 wordt de polder uitsluitend nog elektrisch bemalen. De Westermolen is van 1975 tot 1978 gerestaureerd. De Westermolen is eigendom van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en is niet te bezoeken.

- Gevelstenen in Nieuwe Niedorp.

- Het Grootmoederstijd en Motorenmuseum in Nieuwe Niedorp is een museum dat allerlei dingen uit grootmoederstijd en antieke motoren tentoonstelt. Er zijn maar liefst over de 300 motoren te bezichtigen. Het gaat om stationaire industrie-, landbouw- en scheepsmotoren. Een groot aantal is op aanvraag draaiend te zien. Daarnaast kun je bijvoorbeeld genieten van oude brandweerwagens en een wals van Ballast Nedam uit 1927. Ook mooi is de grootste staande eencilinder tweetaktdiesel van Nederland, een Bolnes uit 1945. Op de enorme bovenverdieping zijn allerlei authentieke winkeltjes te zien, onder andere hoeden, kapper, kruidenier, kleding en vele andere dingen uit grootmoederstijd. Ook is er een schoenmakerswerkplaats uit de jaren vijftig te vinden. Er is ook een schitterend miniaturenmuseum van Jack Appelman uit Koedijk. Een bezoek meer dan waard en geweldig voor jong en ouder. Het museum is geheel rolstoelvriendelijk. Er is ook een rolstoellift en een stoeltjeslift. Via deze link kun je thuis vast een virtuele rondleiding door het museum maken (door het 'bedienen' van de pijlen kun je door het museum 'wandelen'), zodat je al een beetje weet wat je ter plekke zoal gaat aantreffen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het jaarlijkse evenement '5 Mei Tent' is jarenlang een groot succes geweest in Nieuwe Niedorp. Helaas is aan deze traditie in 2005 een einde gekomen. Een aantal mensen heeft in 2017 het initiatief genomen om dit bevrijdingsfeest (met overdag kinderactiviteiten en 's avonds tentfeest met live bands en DJ) weer nieuw leven in te blazen. En dat was een groot succes! Dus hopelijk wordt dit weer opnieuw een jaarlijks evenement.

- Kinderkermis (Pinksterweekend).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuwe Niedorp (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis Prins Maurits in Nieuwe Niedorp heeft allure. Het monumentale pand aan de Dorpsstraat met statige voorgevel is in 1866 gebouwd als gemeentehuis, met een mooi balkon voor belangrijke gasten en voor het afnemen van aubades. Oorspronkelijk stond Café Prins Maurits naast het gemeentehuis. Het was een klassiek reizigerscafé met een doorrijstal voor de paarden en sjezen van de vermoeide reiziger. Beide panden kennen een roerige geschiedenis, want er werd nogal eens verbouwd. Het meest ingrijpend was de verbouwing na de brand in de Prins Maurits in de nacht van 12 op 13 september 1973, waardoor het café met kolfbaan en toneelzaal verloren ging. Ook het statige gemeentehuis liep aanzienlijke brand- en waterschade op. In 1975 is het geheel grondig verbouwd tot het huidige dorpshuis met een grote zaal met toneel.

Dorpshuis Prins Maurits is de thuisbasis van vele verenigingen en activiteiten, zoals biljart, bridge, darten, kolven, Damesvereniging Altijd Weer Anders, Herenvereniging Over de Helft, line dance, gym, koor, toneel, yoga, taalles, 2x per jaar Kermis. De Prins Maurits is ook een geschikte gelegenheid voor o.a. bruiloften, verjaardagen en vergaderingen, in de grote zaal met toneel, het voorcafé of 1 van de 3 vergaderruimtes. Sinds april 2017 zijn Sandra en Mart de beheerders van de Prins Maurits. Kom eens gezellig langs en hou de Agenda in de gaten.

- Zorg: - Zorghoeve Engelenburgh.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nieuwe Niedorp oud.

Reactie toevoegen