Nieuw Moscou

Plaats
Dorp
Hoogeveen
Drenthe

Hollandscheveld Nieuw Moscou bord HF [640x480].jpg

Nieuw Moscou Z van Hollandscheveld is volgens de gemeente Hoogeveen een dorp, ondanks de witte plaatsnaamborden.

Nieuw Moscou Z van Hollandscheveld is volgens de gemeente Hoogeveen een dorp, ondanks de witte plaatsnaamborden.

Nieuw Moscou

Terug naar boven

Status

- Nieuw Moscou is een (streek)dorp in de provincie Drenthe, gemeente Hoogeveen.

- Nieuw Moscou is lange tijd een buurtschap van het dorp Hollandscheveld geweest, maar wordt tegenwoordig als dorp beschouwd. Op 21 juni 2005 is de plaats namelijk door de gemeente Hoogeveen officieel tot dorp gepromoveerd (blijkens een toenmalig persbericht "Nieuw Moscou wordt 10e dorp van Hoogeveen"), hoewel dat volgens een lokale informant later weer zou zijn teruggedraaid. De plaats heeft echter geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek gekregen, voor de postadressen ligt het nog steeds "in" Hollandscheveld. Het heeft ook geen blauwe plaatsnaamborden (komborden) gekregen (dat bleek meer complicaties met zich mee te brengen dan tevoren verwacht), de kern ligt daarom nog altijd buiten de bebouwde kom en heeft daarom ook nog altijd witte plaatsnaamborden.

- Nieuw Moscou heeft een dorpswapen. Je vindt het in de rechterkolom onder de link.

Terug naar boven

Naam

Spelling
Deze plaatsnaam - dus ook de spelling daarvan - is niet formeel vastgesteld omdat het geen formele plaatsnaam is in de zin van postcodeboek en BAG. Soms wordt de naam met koppelteken gespeld, maar op de plaatsnaamborden staat Nieuw Moscou, zonder koppelteken, dus kennelijk is dat de voorkeursspelling, die wij hier dan ook aanhouden.

Oudere vermeldingen
Men sprak aanvankelijk voor dit gebied van Hollandscheveld-Zuid, of had het gewoon over het Zuideropgaande, waar men dan ook de bevolking van het gebied tot aan het Jan Wintersdijkje bij betrok.

Naamgeving en naamsverklaring
De naam Moscou is ontstaan in de 2e helft van de 19e eeuw. De Hoogeveense schrijver Jan van der Veen Azn. schreef het boek " ‘t Een en ander van de gemeente Hoogeveen", dat in 1873 verscheen. Van der Veen was zeer geïnteresseerd in alle mogelijke wetenswaardigheden en opvallende namen. Hij noemde wel Siberië, dat volgens hem zo werd genoemd omdat het vroeger een zeer afgelegen, dor en woest oord was, maar nergens in zijn boek de naam Moscou. We moeten hieruit concluderen dat de naam in die jaren nog niet algemeen werd gebruikt.

De naam Moscou moet men namelijk op soortgelijke wijze verklaren. Men bedoelde hiermee dat de streek erg ver weg was, en zal daarmee tevens hebben willen aangeven dat het er niet goed toeven was. Het ‘dor en woest’ van Siberië klinkt erin door. Dit is een naam die mensen hun eigen streek niet gauw zullen geven. Moscou moet zijn naam hebben gekregen door mensen voor wie de streek ver weg was, door de Hoogeveners dus. In dat geval moet Jan van der Veen de naam hebben gekend, als deze toen al volop werd gebruikt. Bij het ontstaan van deze naam zullen tal van internationale verwikkelingen een rol hebben gespeeld. Een streek net over de grens met Overijssel werd in die priode ‘De Krim’ genoemd. Waarschijnlijk hebben zowel Moscou als De Krim hun naam te danken aan de in de jaren 1854-1856 tussen de gezamenlijke westelijke mogendheden en Rusland (Moscou!) uitgevochten Krimoorlog.

Tegen het eind van de 19e eeuw stond er helemaal achterop het Zuideropgaande, net voor het opgaande zelf aan wat men wel het Ritmeestersdwarsgat noemde, een woning met een naambordje. Met grote letters las men ‘Moscou’ op de woning. Sinds die periode werd de naam algemener, al bedoelde men aanvankelijk vooral de uiterste zuidpunt van het opgaande, als men het over Moscou had. Een gemeentelijk adresboek uit het begin van de Tweede Wereldoorlog telt onder Moscou maar zes woningen, staand rond het eindpunt van het Zuideropgaande en in het Ritmeestersveld. Daarin woonden de volgende gezindshoofden: 1. Frederik Fieten, 2. Jan Post, 3. J.Uiterwijk Winkel, 4. Jan Koops, 5. Meeuwes Martens en Jantienes Deuten en 6. Jan Tibben, Arend Engels en Gerritdina Altena. Alle andere mensen in het gebied ten zuiden van de Barsweg stonden in het adresboek ingeschreven onder de naam van de wijk waarop ze woonden. Ondanks dat woningen aan het Zuideropgaande stonden, viel het pand zelf onder de naam van de wijk. Na de Tweede Wereldoorlog wordt Moscou als begrip steeds breder, vooral door de activiteiten van de in de jaren vijftig opgerichte vereniging Plaatselijk Belang. Nieuw-Moscou is een nog jonger begrip.

De oudere streekbewoner spreekt nog gewoon van Moscou, als hij of zij het al niet uitspreekt als ‘Muskou’. De streektaal van Moscou is trouwens een variant van het Nedersaksisch, zoals dat gesproken wordt van Groningen tot op de Veluwe. De plaatselijke variant, ook gesproken in Hollandscheveld en Elim, heeft grote overeenkomsten met het Overijssels, maar is in Drenthe zelf achter Hoogeveen al zo veranderd dat het daar over is gegaan in andere varianten. (bron: Albert Metselaar)

Terug naar boven

Ligging

Nieuw Moscou ligt Z van Hollandscheveld, rond het Z deel van de weg Zuideropgaande. In het Z grenst het dorp aan de provincie Overijssel (Slagharen / Schuinesloot).

Terug naar boven

Statistische gegevens

Nieuw Moscou heeft ca. 200 huizen en ca. 500 inwoners (waar vermoedelijk de inwoners van het N deel van Zuideropgaande ook bij zijn inbegrepen, wat dus onder Hollandscheveld valt).

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van (Nieuw) Moscou, door Albert Metselaar.

- Filmpje over de school van Nieuw Moscou in 1959. De school is eind jaren zestig gesloten. De school is in 1967 landelijk in het nieuws geweest, als kleinste school van Nederland met op dat moment nog maar 7 leerlingen. Het pand is eind jaren zeventig of begin jaren tachtig afgebroken.

- Nieuw Moscou heeft geen eigen kerk. Er is 1 keer per jaar een kerdienst in het buurthuis. Wel is er nog een basisschool.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Seine de Ruiter uit Nieuw Moscou is door Buurtlink uitgeroepen tot Beste Buur 2012 (zie ook de videoreportage).

- Vanaf 2013 worden er 24 woningen gebouwd in Nieuw Moscou. Het betreft woningbouw in de huidige lintbebouwing - met behoud van doorkijkjes - waaronder betaalbare huizen voor starters.

- Het wegdek van de Barsweg, een horizontale zijweg van de verticale lintbebouwing van Nieuw Moscou, was anno 2014 ernstig verzakt en verkeerde aldus RTV Drenthe "in erbarmelijke staat". In 2014 zijn de plekken die er het ergste aan toe waren, gerepareerd. Als het goed is is de weg in 2015 geheel opgeknapt.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zaterdag eind september is er de jaarlijkse Rommelmarkt en Burendag in Nieuw Moscou.

Terug naar boven

Beeld

- Het RTV Drenthe-programma Strunen is in 2015 in Nieuw Moscou geweest, waar ze diverse inwoners hebben geïnterviewd.

- Het Trektochtteam van RTV Drenthe trekt in 2007 door Hollandscheveld-Zuid, Nieuw Moscou en recreatiegebied Schoonhoven.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Artikel over Nieuw Moscou in het tijdschrift Noorderbreedte (2002).

- Nieuws: - Buurtkrant het Buurtblattie is via de link ook online te lezen.

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang Nieuw Moscou.

- Buurthuis: - Het dorp heeft mede dankzij veel zelfwerkzaamheid van de inwoners in 2010 een prachtig nieuw Buurthuis Nieuw Moscou (Zuideropgaande 150) gekregen. Zie ook de videoreportage. Dit is kennelijk een flinke 'upgrade', want we lazen ergens dat het dorp zich voorheen moest behelpen met een 'houten keet'.

- Onderwijs: - Basisschool Het Mozaïek is gevestigd in hetzelfde complex als het buurthuis. Bouwbedrijf Heijmans heeft de school in 2012 verblijd met een nieuw klimrek.

- Sport: - Dartclub Nieuw Moscou.

Reactie toevoegen