Nederland

Land
Nederland

nederland_collage.jpg

'Holland', zoals we in het buitenland bekend staan, is inmiddels flink verstedelijkt, maar gelukkig is er ook nog veel buitengebied, 'platteland' over, met zijn duizenden dorpjes en buurtschappen. En vooral dát wil Plaatsengids.nl 'op de kaart' zetten.

'Holland', zoals we in het buitenland bekend staan, is inmiddels flink verstedelijkt, maar gelukkig is er ook nog veel buitengebied, 'platteland' over, met zijn duizenden dorpjes en buurtschappen. En vooral dát wil Plaatsengids.nl 'op de kaart' zetten.

nederland_koninkrijk_holland_1807-1810.png

Ons land heeft vele verschillende namen en omvangen gehad. Zo was er van medio 1806-1810 het Koninkrijk Holland, met vanaf 1807 de indeling zoals op deze kaart gevisualiseerd. (bron: user Joostik op Wikipedia)

Ons land heeft vele verschillende namen en omvangen gehad. Zo was er van medio 1806-1810 het Koninkrijk Holland, met vanaf 1807 de indeling zoals op deze kaart gevisualiseerd. (bron: user Joostik op Wikipedia)

Nederland

Terug naar boven

Status

- Het huidige Nederland bestaat met dit grondgebied praktisch gezien sinds 1830, toen het zuiden zich tijdens de Belgische Revolutie afscheidde en het land België oprichtte. Deze situatie is in 1839 geformaliseerd.

- De hoofdstad van ons land is Amsterdam, maar de regering zetelt in Den Haag (tot 1808 was Den Haag ook de hoofdstad van het land).

Terug naar boven

Statistische gegevens

Nederland heeft ca. 7.700.000 huizen met ruim 17.000.000 inwoners op een oppervlakte van 41.543 km2 en heeft daarmee een bevolkingsdichtheid van gemiddeld ca. 410 inwoners per km2. In de praktijk varieert de bevolkingsdichtheid van ca. 100 inwoners per km2 in dunbevolkte plattelandsgemeenten, tot ca. 5.000 inwoners per km2 in dichtbevolkte randstedelijke gemeenten.

Terug naar boven

Geschiedenis

Bestuurlijk
Als gevolg van de Bataafse Revolutie van 1795 en de komst van de Fransen komt er een einde aan de Republiek der Verenigde Nederlanden. In de geest van de beloofde 'Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap' breekt met de Bataafse Republiek een nieuwe tijd aan die wordt gekenmerkt door een reeks van opeenvolgende staatsregelingen, die ook voor de plattelandsbesturen ingrijpende consequenties hebben gehad. De ingezetenen van de gerechten bezitten volgens de revolutionaire gedachte de soevereiniteit waaraan het recht wordt ontleend om eigen representanten te verkiezen, in plaats van de benoeming door bijvoorbeeld de ambachtsheer. Uit diezelfde soevereiniteit vloeit derhalve de bevoegdheid voort om zich met andere gerechten te combineren of zich in delen te splitsen.

Op nationaal niveau wordt het tijdvak 1795-1798 gekenmerkt door de strijd tussen Unitarissen, die de eenheid en ondeelbaarheid van de staat voorstaan, en de Federalisten, die de vroegere soevereiniteitsrechten en privileges van de gerechten beijveren. Na de staatsgreep van 1798 (waarbij de Unitarische visie wint) wordt vastgelegd dat de gerechtsbesturen administratieve lichamen zouden zijn, ondergeschikt en verantwoordelijk aan het Uitvoerend Bewind. Tegen deze achtergrond was het mogelijk nieuwe combinaties van gerechten te formeren, met het doel om het bestuur te vereenvoudigen en de administratie te vergemakkelijken. (bron: Regionaal Historisch Centrum RHC Vecht en Venen)

Het huidige Nederland als 'natiestaat' is ontstaan in 1795, toen de Fransen het hier voor het zeggen kregen. Deze Franse Tijd duurde van 1795 tot 1813. In de praktijk zijn daarbinnen vier perioden en statussen te onderscheiden: de Bataafse Republiek (1795-1801), het Bataafs Gemenebest (1801-1806), het Koninkrijk Holland (1806-1810) en annexatie door het Eerste Franse Keizerrijk (1810-1813). - Historici Judith Amsenga en Geertje Dekkers geven in hun publicatie Wat nu, zei Pichegru. De Franse Tijd in Nederland, 1795-1813 een helder overzicht van de elkaar snel opvolgende gebeurtenissen in deze korte, turbulente periode uit de Nederlandse geschiedenis.

- De publicatie Verstedelijking in Nederland. Duizend jaar ruimtelijke ontwikkeling van onze 35 huidige grootste steden bekeken en vergeleken (2011) is via de link ook online te lezen.

- Nadere informatie over geschiedenis, ontwikkeling en landschap van Nederland op Wikipedia.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "In de publicatie 'De Nederlandse economie in 2019' wordt de economische ontwikkeling van Nederland in 2019 beschreven op basis van de uitkomsten van de nationale rekeningen. Dit is het officiële boekhoudkundig systeem waarmee de huishouding van ons land wordt berekend en gepubliceerd door het CBS. Waar nodig wordt deze informatie aangevuld met cijfers uit andere CBS-bronnen. Op deze manier ontstaat een compleet en samenhangend macro-economisch beeld van ons land in 2019. De Nederlandse economie groeide in 2019 met 1,8 procent. Dat was wat minder sterk dan in voorgaande jaren. Net als in 2018 leunde de groei sterk op de consumptie en de investeringen in vaste activa. De Nederlandse economie deed het opnieuw beter dan die van de omringende landen. De groei van de economie was volledig toe te schrijven aan meer gewerkte uren. De arbeidsproductiviteit, de toegevoegde waarde per uur, was lager dan in 2018. Voor de arbeidsmarkt was 2019 weer een jaar van records. Zowel de cao-lonen als de consumentenprijzen stegen flink. De stijging van de cao-lonen was de hoogste na 2009 en die van de consumentenprijzen de hoogste na 2002. De overheid hield opnieuw geld over en de staatsschuld daalde verder tot ruim onder de 50 procent van het bbp." (bron: CBS)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Op katholieke kerken in Nederland staat over het algemeen een kruis. Op de kerk van protestantse gezindten staat meestal een windvaan met daaronder een kruis. Die windvaan stelt meestal een haan voor, een windhaan dus, of weerhaan. De site Windvanen in Nederland gaat over windvanen die géén haan voorstellen. Dat betreft ca. 550 kerken.

- Jan van der Molen heeft op zijn site Ons Erfgoed meer dan 10.000 - veelal zelf gemaakte - foto's met korte omschrijving geplaatst van monumentale objecten in heel Nederland.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "Fête de la Nature (laatste weekend van mei, in 2020 voor de 7e keer) is het grootste Nederlandse grassroots festival in de natuur. Fête de la Nature wil het grote publiek naar buiten brengen door de natuur te vieren. Onder de vlag van Fête de la Nature kan iedereen een evenement in het groen organiseren en evenementen bezoeken. Want natuur is niet alleen mooi en fijn, natuur is ook heel belangrijk voor onze gezondheid. Grassroots ("graswortels") is een Engelse term voor processen die aan de basis worden ontwikkeld. Vaak betekent dit dat burgers in plaats van beleidsmakers initiatieven ontwikkelen en beslissingen nemen. Zo ook bij Fête de la Nature: geen georganiseer van boven af maar laten groeien wat wil groeien.

Tijdens het festival kan iedereen in Nederland verspreid over het hele land een gek, leuk, grappig of mooi evenement in de natuur bezoeken. Fête de la Nature nodigt iedereen uit om eind mei een activiteit in de natuur te organiseren: particulieren, bedrijven, overheden, goede doelen en organisaties in de groene sector, in de recreatie, kunst, cultuur en sport. Ook particulieren, natuurorganisaties of bedrijven die een stukje natuur bezitten doen mee door hun groen voor een evenement tijdens Fête de la Nature open te stellen. Fête de la Nature is voor iedereen. Op de evenementen van Fête de la Nature kan iedereen op zijn eigen manier genieten van de natuur. Jongeren en ouderen, met welke culturele achtergrond dan ook, van plattelanders tot stadsbewoners.

Voor de datum van Fête de la Nature sluiten wij aan bij de international dag van de biodiversiteit. Dit doen Frankrijk en andere landen ook, zo vieren we op dezelfde data Fête de la Nature. In de praktijk betekent dit dat Fête de la Nature altijd in een weekend aan het einde van mei plaatsvindt. Fête de la Nature is een landelijk festival. De evenementen van Fête de la Nature vinden in heel Nederland plaats, van wilde natuur tot stadsparken. Geen initiatief is te klein of te groot. Van een speurtocht naar kevers door het bos, theeschenken in een moestuin of een snelcursus natuurfotografie in een weiland tot een hardloopclinic langs de Zeeuwse kust, een vaartocht over het Naardermeer en een workshop schilderen in het stadspark.

Iedereen kan activiteiten voor Fête de la Nature organiseren: particulieren, bedrijven en organisaties in de groene sector, de recreatie, kunst, cultuur en sport. Fête de la Nature wil graag dat iedereen meedoet. Stichting Fête de la Nature is ondersteunend, het festival wil mensen inspireren om mee te doen en mee te organiseren, en wil mensen samenbrengen om samen activiteiten te organiseren. Op de website van Fête de la Nature kunnen mensen activiteiten aanmelden, en komen mensen met ideeën samen.

Waarom Fête de la Nature? Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) groeien de laatste tien jaar steeds meer kinderen op in de vier grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. In kleine plaatsen en op het platteland neemt het aantal kinderen juist af. Maar niet alleen kinderen blijven steeds vaker binnen. Ook volwassenen zijn steeds minder vaak in de natuur te vinden. Dat is niet alleen jammer voor hun gezondheid en voor hun ontspanning, het is ook nog eens slecht voor de draagvlak in Nederland voor de natuur.

Wie zit er achter Fête de la Nature? Fête de la Nature is een initiatief van het NatuurCollege, het Nationaal Groenfonds, IUCN NL, RAVON en de Zoogdiervereniging. Fête de la Nature wordt verder ondersteund door het Prins Bernard Cultuurfonds, het Wereld Natuur Fonds, Naturalis, Triodos Foundation, Staatsbosbeheer, LandschappenNL, het ministerie van Economische Zaken, de Vogelbescherming, Stichting Natuur & Milieu, de Vlinderstichting, het Haags Milieucentrum, de Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen, en heel veel anderen. Daarnaast werken we veel samen, onder andere met de Nationale Vogelweek." Editie 2019 omvatte meer dan 150 evenementen in het hele land en is door ruim 30.000 mensen bezocht.

Terug naar boven

Landschap

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in Nederland, vind je in de - via de link online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische beschrijvingen van de regio's in Nederland (Ministerie van LNV, 2010). De 12 bijbehorende provinciale rapporten vind je bij de desbetreffende provinciepagina's.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nederland (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorps- en wijkorganisaties: - "Het LSA is een sterk landelijk netwerk van actieve bewonersgroepen, zoals bewonersorganisaties, buurthuizen in zelfbeheer, BewonersBedrijven en coöperaties. We zijn een vereniging met veel leden uit heel Nederland. Wij bundelen onze kracht, onze stem en we delen kennis. Dit doen we door elkaar te ontmoeten, bijeenkomsten te organiseren, projecten uit te voeren (zoals BewonersBedrijven en Buurtrechten) en kennis te delen, onder meer via deze website. Het LSA gaat voor sterke, leefbare buurten waaraan iedereen kan bijdragen. Buurten waar alle partijen samenwerken op basis van gelijkwaardigheid. Waar initiatieven voor de buurt worden gewaardeerd en gefaciliteerd.

Wij ondersteunen bewonersinitiatief. Actieve bewoners zorgen voor positieve veranderingen in buurten. LSA bundelt de stem, de kracht en de kennis van ambitieuze actieve bewoners. Samen lopen we voorop in innovatieve projecten waarin bewoners de regie nemen op het gebied van zorg, leefbaarheid, lokale democratie, wijkeconomie en duurzaamheid. Wij werken aan een toekomst waar mensen een beslissende rol kunnen nemen over hun eigen leefomgeving. Wij zijn een netwerk van actieve bewonersgroepen. Met elkaar werken we aan de vernieuwing van (lokale) democratie, aan verandering van onderop! We zorgen er samen voor dat bewonersorganisaties, -coöperaties, BewonersBedrijven en zelfstandige buurthuizen sterker en slimmer worden. Zodat zij hun buurten leuker en krachtiger kunnen maken.

Historie van LSA. LSA bestaat al 30 jaar. Oorspronkelijk was het netwerk LSA opgezet door een opbouwwerkorganisatie. Het was een netwerk van bewoners uit aandachtswijken. Dit netwerk wilde al snel verzelfstandigden. Dat is typerend voor de vereniging LSA, het is een netwerk van bewoners die een overtuiging hebben dat verandering van onderop komt. Dat je daar lang niet altijd duurbetaalde beroepskrachten bij nodig hebt. Dat je mensen ruimte moet geven zelf te organiseren, successen te behalen en ja, ook zelf op hun bek gaan.

De successen van LSA zijn groots. Kort noemen we een aantal hoogtepunten: de introductie van Asset Based Community Development (ABCD) in Nederland; een bottom-up methode om mensen te activeren (Kan wél!); een bewonersnetwerk met politici (onder meer via 'Tweede Kamerleden adopteren een wijk'); honderden eigen conferenties, leer- en netwerkbijeenkomsten; een systematiek voor het verdelen van bewonersgelden door bewoners (vouchers voor bewoners - door minister Vogelaar omarmd en landelijk ingezet); een eigen controlesysteem voor wijkenbeleid (Kwaliteitskaart Bewonersparticipatie); een onderneming van waaruit bewoners zelf leefbaarheid en wijkeconomie kunnen stimuleren (BewonersBedrijven), ontwikkeld en geïmplementeerd; ontwerp en lobby voor buurtrechten, een door bewoners samengesteld pakket aan rechten en stimuleringsmaatregelen om burgers meer zeggenschap te geven over hun directe leefomgeving. Ruim 150 gemeenten hebben een vorm van deze buurtrechten nu ingevoerd; maar bovenal: al 30 jaar sterke en verbonden bewonersgroepen met kennis, netwerk en sociaal kapitaal. De vereniging heeft al ca. 200 actieve bewonersorganisaties als leden. Samen sterk, word ook lid van LSA!"

- Duurzaamheid / klimaat: - "We hebben 50 jaar boven onze stand geleefd als mens. We denken dat we overal alles kunnen beheersen. We dringen leefmilieu's van wilde dieren binnen, drukke regenwouden tegen de grond. We hebben enorme bosbranden in Australië gehad, er is een enorme sprinkhanenplaag in de Hoorn van Afrika, versterkt door de klimaatverandering. Er is heel veel droogte en nu een pandemie erbovenop", aldus bioloog Dirk Draulans. We moeten dus een tandje terug in de versnelling. Consuminderen dus in plaats van alsmaar meer meer meer 'consumeren', willen we voor onze kinderen nog een leefbare aarde achterlaten. Bekijk hier het hele gesprek in het programma Buitenhof, juni 2020.