Nagele

Plaats
Dorp
Noordoostpolder
Flevoland

nagele_groeten_uit_kopie.jpg

Nagele, oude ansichtkaart met verschillende dorpsgezichten

Nagele, oude ansichtkaart met verschillende dorpsgezichten

nagele-dorp-msd-20151204-343768.jpg

Het dorp Nagele (gemeente Noordoostpolder, provincie Flevoland) is beroemd bij architectuurliefhebbers. Waarom dat zo is, kun je lezen onder het kopje Geschiedenis.

Het dorp Nagele (gemeente Noordoostpolder, provincie Flevoland) is beroemd bij architectuurliefhebbers. Waarom dat zo is, kun je lezen onder het kopje Geschiedenis.

nagele-dorp-msd-20151204-343775.jpg

Nagele, Noordoostpolder. Kenmerkend voor dit dorp zijn o.a. de platte daken van de huizen. Het dorp is namelijk ontworpen door architecten van de stroming van het 'Nieuwe Bouwen'. Zie verder bij Geschiedenis.

Nagele, Noordoostpolder. Kenmerkend voor dit dorp zijn o.a. de platte daken van de huizen. Het dorp is namelijk ontworpen door architecten van de stroming van het 'Nieuwe Bouwen'. Zie verder bij Geschiedenis.

nagele-dorp-msd-20151204-343795.jpg

Nagele, Noordoostpolder. De voorheen Gereformeerde 'Samen op weg-kerk' van de architecten J.H. van den Broek en J.B. Bakema is na de fusie tot PKN in 1998 de kerk van de Protestantse Gemeente Nagele.

Nagele, Noordoostpolder. De voorheen Gereformeerde 'Samen op weg-kerk' van de architecten J.H. van den Broek en J.B. Bakema is na de fusie tot PKN in 1998 de kerk van de Protestantse Gemeente Nagele.

nagele-dorp-msd-20151204-343785.jpg

Nagele, Noordoostpolder. De protestants-christelijke basisschool van architecten A. van Eyck en H. van Ginkel is een rijksmonument.

Nagele, Noordoostpolder. De protestants-christelijke basisschool van architecten A. van Eyck en H. van Ginkel is een rijksmonument.

nagele-dorp-msd-20151204-343770.jpg

Nagele, Noordoostpolder. Ook de RK basisschool van de architecten A. van Eyck en H. van Ginkel is een rijksmonument.

Nagele, Noordoostpolder. Ook de RK basisschool van de architecten A. van Eyck en H. van Ginkel is een rijksmonument.

nagele-dorp-msd-20151204-343779.jpg

Nagele, Noordoostpolder. De voormalige Hervormde kerk is tegenwoordig in gebruik bij de Noorse Broederschap

Nagele, Noordoostpolder. De voormalige Hervormde kerk is tegenwoordig in gebruik bij de Noorse Broederschap

nagele-dorp-msd-20151123-343499.jpg

Nagele, Noordoostpolder. De voormalige RK Isidoruskerk is herbestemd tot Museum Nagele.

Nagele, Noordoostpolder. De voormalige RK Isidoruskerk is herbestemd tot Museum Nagele.

nagele-dorp-msd-20151204-343772.jpg

Nagele, Noordoostpolder heeft een groot groen centraal plein, ontworpen door Mien Ruys, waar de kerken en scholen zijn gesitueerd.

Nagele, Noordoostpolder heeft een groot groen centraal plein, ontworpen door Mien Ruys, waar de kerken en scholen zijn gesitueerd.

Nagele

Terug naar boven

Status

- Nagele is een dorp in de provincie Flevoland, gemeente Noordoostpolder.

- In 1991 heeft het dorp een dorpsvlag gekregen. Op de vlag is een wapenschild afgebeeld dat is afgeleid van het wapen van de adellijke familie Ahaus. Aan het eind van de 12e eeuw krijgt Johan I Heer van Ahaus (1150-1225) het eiland Nagele, dat tussen Urk en Schokland heeft gelegen, in leen van de Bisschop van Utrecht. Na zijn dood gaat de leen over naar zijn zoon Godfried (1185-1265) en nadien naar diens zoon Johan II. Dat is de reden dat het dorp vriendschappelijke banden onderhoudt met de Duitse stad Ahaus.

- Onder het dorp Nagele vallen ook de buurtschappen Ketelhoek en Schokkerhaven.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen en verklaring naamgeving
Het dorp is genoemd naar een verdwenen eiland in de Zuiderzee, tot ca. 1300 gesitueerd tussen Urk en Schokland: 1082-1121 kopie 15e-16e eeuw Nagelo, 1138 Nagel, 1204 Nagele. In 966 was hier reeds sprake van de waternaam Nakala, een rivier in de omgeving van Urk.(1) Het verhaal gaat dat in de middeleeuwen tijdens een ruzie tussen vissers in de herberg op Emelwaard (= het eiland Emmeloord), messen werden getrokken. De pastoor wilde de vechtenden van elkaar scheiden, maar werd dodelijk geraakt. Vlak voordat hij stierf uitte hij de volgende voorspelling: "Nagele zal verzinken en de vissers zullen aan de stenen van de stad hun netten scheuren". Nog lang vertelden bijgelovige vissers dat ze bij stormweer de klokken van de door de zee verzwolgen toren hoorden luiden, en dat hun netten scheurden aan de overblijfselen van het eiland.

Terug naar boven

Ligging

Nagele ligt ZZW van Emmeloord. Het dorpsgebied grenst in het O aan Schokland en Ens, in het N aan Emmeloord, in het NW aan de A6, Tollebeek en Urk, in het W aan het IJsselmeer en in het Z aan het Ketelmeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Nagele heeft ca. 800 huizen met ruim 1.900 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Nagele is een dorp dat flink verschilt van de andere 9 dorpen in de Noordoostpolder. Werden zij gebouwd volgens de wat traditionele opvattingen van de zogeheten Delftse School, in Nagele mochten in de jaren vijftig de aanhangers van de Opbouw en De Acht, vertegenwoordigers van het Nieuwe Bouwen, hun ideeën verwezenlijken. Bij deze groep architecten hoorden bekende namen als Aldo van Eyck, Gerrit Rietveld, Mien Ruys en vele anderen. De leden waren ontevreden over de architectuur van hun tijd. Men vond de nieuwe dorpen die destijds gebouwd werden in de Wieringermeer en de Noordoostpolder niet meer van deze tijd. Deze dorpen, tot stand gekomen onder supervisie van architect Granpré Molière, hadden het karakter van de reeds bestaande dorpen op het oude land. Ze waren gesitueerd op een kruispunt van wegen met in het midden de dorpsbrink met raadhuis, kerken en scholen. Langs de hoofdwegen lagen woonhuizen, uitgevoerd in baksteen met schuine daken. Dorpen zoals bijvoorbeeld Emmeloord, Marknesse en Ens werden volgens deze traditionele opvatting gebouwd.

De leden vonden dat gebouwen te veel leken op een aangekleed decor en te kort schoten als functionele bouwwerken. Zij formuleerden eigentijdse standpunten: het bouwen van dorpen en steden moest in dienst staan van de functies en behoeften in de samenleving. Dit uitgangspunt leidde tot een nieuwe architectuur die er wezenlijk anders uitzag. In de visioenen van Rietveld en Van Eyck c.s. moest Nagele de woonplaats worden van de landbouwarbeider die vanuit den vreemde de polder binnentrok. Het ontwerp met piepkleine woninkjes aan gemeenschappelijke hofjes die aansluiten op een enorme gemeenschapsweide, weerspiegelde de relatie tussen individu en gemeenschap. Het gemeenschappelijke erf kreeg de grootte van het Museumplein in Amsterdam, achteraf tot schrik van Van Eyck. De bomen die Mien Ruys in groepen rondstrooide op deze grasvelden tussen hoekige voorzieningen als kerken en scholen, zijn nu volgroeid en geven een luxe park-gevoel.

Bij het binnenkomen van het dorp valt de grote centrale parkachtige ruimte op, waarin de scholen, de kerken en het wijk-sportgebouw zijn gesitueerd. In Nagele is een duidelijke scheiding aangebracht tussen de functies verkeer, wonen, werken en recreatie. Het doorgaande verkeer wordt buiten het dorp gehouden doordat de bebouwing ten oosten van de noord-zuidweg is geplaatst. Om het centrale groene park is een ring voor het bestemmingsverkeer aangelegd. Collectieve voorzieningen zijn in deze centrale ruimte geplaatst. Ten westen van deze groene ruimte zijn de winkels in een lint geplaatst. De winkels zijn zo geplaatst dat ze vanuit alle woonwijken op ongeveer gelijke afstand liggen.

Om de noord-, west- en zuidzijde van de verkeersring zijn 7 woonwijken aangelegd, elk rondom een eigen centrale groene ruimte. Alle gebouwen en woningen hebben platte daken. De woningen zijn vooral in stroken gebouwd met een sterke voorkeursorientatie van de gevels richting het oosten en het westen voor optimaal invallen van zonlicht. Om het dorp heen is een grote parkachtige bomengordel geplant, die het dorp beschermt tegen de polderwind. Nu na een halve eeuw begint het dorp door het volgroeien van de aanplant steeds meer karakter te krijgen. Eén van de principes is binnen en buiten, wonen en natuur met elkaar te verbinden, zodat de kwaliteit van leven beter zou worden. - Nadere informatie over ontwerp en architectuur van Nagele.

Nagele is het laatst gereed gekomen dorp van de 10 dorpen in de Noordoostpolder. Door de enorme veranderingen in de jaren vijftig werd besloten geen arbeiderswoningen meer te bouwen bij de boerderijen, maar de landarbeiders in het dorp te laten wonen. Het was ook het eerste dorp in de Noordoostpolder waar ook niet-poldergebondenen een woning mochten huren. Daardoor was het ook het eerste dorp in deze polder waar zich vrij veel randstedelingen vestigden. Kennelijk beschouwt men 1956 als jaar van gereed komen van het dorp, want in 2016 wordt het 60-jarig bestaan gevierd.

Museum Nagele, gevestigd in de voormalige RK Isidoruskerk, gaat in op de ontstaansgeschiedenis van het dorp en zijn unieke plaats in de architectuurgeschiedenis van Nederland. Het verhaal van ontwerpers als Rietveld, Merkelbach en Van Eyck speelt een belangrijke rol. De architecten van 'Het Moderne Bouwen' verenigd in de collectieven als 'De Acht' en 'De Opbouw', hebben hun stempel gedrukt op het dorp. Nergens in Nederland is een zuiverder voorbeeld van hun ideeën te vinden. Dat is ook de reden geweest om Nagele te benoemen tot 1 van de 30 'wederopbouwgebieden van nationaal belang'.

Niet zozeer de ontzuiling, ontkerkelijking en individualisering, maar vooral de snelle technologische ontwikkelingen achterhaalden het dorpsconcept van Nagele snel. De landbouwmechanisatie maakte de menskracht van landarbeiders overbodig. Het nieuwe grootwinkelbedrijf werd de concurrent voor de kleine middenstander. Bovendien kwamen winkels en voorzieningen in Emmeloord door het algemene autobezit ineens dichtbij te liggen. Het ruim bemeten centrum van het dorp oogt nu leeg. Daarom werd het tijd voor een herinrichting van het dorp, waarover je alles kunt lezen in het hoofdstuk:

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Nagele (2012).

- Het Bestemmingsplan Nagele is de opvolger van de 15 verouderde bestemmingsplannen die er voorheen waren.

- Meer dan 50 jaar na het ontstaan van Nagele staat het dorp aan de vooravond van een nieuw hoofdstuk in zijn geschiedenis. Het landarbeidersdorp van in den beginne is niet meer. Het dorp heeft te maken met een lichte daling van de bevolking. Het woning- en voorzieningenaanbod sluit onvoldoende aan bij de vraag van de hedendaagse samenleving. Gebouwen staan leeg en op sommige plekken maakt het dorp een verloederde indruk. Tegelijkertijd is het besef aanwezig dat Nagele bijzonder is en wordt er hard gewerkt aan de toekomst van het dorp. Dorpsbewoners dragen actief bij aan het creëren van een prettige woon- en leefomgeving.

Met het Onderzoekslab in 2009 is begonnen met de dorpsvernieuwing. Dit lab stond in het teken van inspireren door onderzoek te doen naar ontwikkelingsmogelijkheden (verslag Onderzoekslab). Het Ontwerplab (2010, zie de Themakaternen A t/m M onder deze link) richtte zich op het concretiseren van de onderzochte ideeën. Met het Uitvoeringslab (vanaf 2013) is de volgende stap gezet, namelijk de implementatie en realisatie van verschillende ideeën. Gezamenlijk werken aan het behoud van het bijzondere karakter en een prettige leefomgeving staat hierbij centraal. Nagele heeft kwaliteiten die uitzonderlijk zijn en met het Uitvoeringslab (raadsvoorstel Uitvoeringslab) krijgt het dorp de impuls die het verdient. Het Uitvoeringslab heeft 5 terreinen aangewezen waarop het plannen uitvoert: groen, wonen, voorzieningen, leefbaar en vitaal, en promotie en marketing van het dorp. In het Uitvoeringslab werken gemeente, provincie en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed samen met particulieren, bewonersorganisaties, woningcorporaties en ontwikkelaars.

- Het streven is om één van de voor Nagele zo typerende hoven in de oorspronkelijke staat terug te brengen. Althans, aan de buitenzijde. De gemeente heeft een aantal hofjes aangemerkt als 'architectonisch van wezenlijk belang'. Het gaat onder andere om de woningen van Gerrit Rietveld. Met name Karwijhof, Tarwehof en Klaverhof worden van architectonisch belang geacht. De Karwijhof, ontworpen door Lotte Stam-Beese en Ernest Groosman, is het best bewaard gebleven woonhof van het dorp. Vereniging Hendrick de Keyser heeft voor dit hof het doel gesteld om het te restaureren en aan te passen aan de eisen van deze tijd. Daarbij zorgen een museumwoning en B&B voor extra uitstraling.

- De gemeente Noordoostpolder en woningbouwvereniging Mercatus hebben in 2011 het convenant 'Behoud en herstel Nagele' getekend. Met het convenant bekrachten de gemeente en Mercatus hun samenwerking bij het willen behouden en herstellen van de bijzondere cultuurhistorische waarde van het dorp. Ook richt de samenwerking zich op het behoud en het bevorderen van de aantrekkelijkheid van het woon- en leefklimaat van het dorp. Wethouder Wouter Ruifrok: "Het dorp is een monument van moderne stedenbouw, dat we graag willen behouden voor de volgende generatie. Mensen moeten weer iets voelen bij Nagele. Dit is wel een project van decennia, niet van jaren." Niet alleen vanwege de vele (ver)bouwplannen als zodanig, die sowieso vele jaren kosten van ontwerp tot realisatie. Ook financieel wordt het nog een uitdaging om alles rond te breien: het inwilligen van alle architectenplannen kost naar schatting 20 tot 30 miljoen euro. "Met schrapen vinden we tot heden 8 tot 10 miljoen", aldus wethouder Ruifrok. "Er zijn nog 9 andere dorpen die ook zo hun wensen en plannen hebben".

- De locaties Schokkererf en Noorderwinkels worden de komende jaren herontwikkeld. De bestaande panden worden gefaseerd vervangen door nieuwbouw. Schokkererf BV wil de bestaande Noorderwinkels herontwikkelen tot woningbouw en de locatie Schokkererf ontwikkelen tot een locatie met commerciële ruimten en daarboven appartementen. Hierbij trekken de partijen samen op om dit deel van het kerngebied passend bij het karakter van Nagele een nieuwe impuls en functie te geven. Schokkererf BV en de gemeente streven naar een woon- en winkelgebied met een moderne uitstraling, passend bij de bijzondere achtergrond van het dorp. De plannen zijn in lijn met de acties in de Dorpsvisie en passen goed bij de ontwikkelgedachte van het Uitvoeringslab. (2013)

- De Zuiderwinkels is een revolutionair ontwerp van architect Bakema i.s.m. Romke de Vries, en wordt wel de miniversie van de Rotterdamse Lijnbaan genoemd. Ook dit complex wordt heringericht. Als voorafgaande stap is hiertoe in 2014 het Bouwhistorisch onderzoek Zuiderwinkels Nagele opgeleverd.

- In het Beeldkwaliteitsplan Nagele staat per type woning aangegeven wat de belangrijke architectonische kenmerken zijn en hoe met deze kenmerken om te gaan als de woning aangepast of energiezuiniger gemaakt wordt. - In 2015 is de subsidieregeling bevordering particuliere woningbouwverbetering in Nagele in werking getreden.

Door renovatie van de huizen sec worden ze natuurlijk niet groter, waardoor sommige huizenblokken aan de krappe kant blijven voor gezinnen. Dorpsbelang hoopt daarom op meer typen woningen in het dorp, bijvoorbeeld door de puntdakloze huisjes een uitbouw aan de achterzijde te geven in de diepe tuinen. Op zich kan dat, zolang de oude dorpsstructuur maar in tact blijft, aldus de bij de herinchtingsplannen betrokken architect Bas Horsting. Ook sloop en herbouw zijn niet taboe, zolang bouwers zich maar aan de ontwerpspelregels van het Nieuwe Bouwen houden, zegt Horsting. Nieuwbouw kan best, zo bleek in 2011, toen het nieuwe multifunctioneel centrum (MFC) Het Rietveld in de gemeenschappelijke weide is gerealiseerd. Het is getekend volgens de vormtaal van het Nieuwe Bouwen. "Dit geeft Nagele een boost."

- Niet alleen de bebouwing, ook het openbaar groen in het dorp krijgt een 'grote beurt'. Door de jaren heen is de oorspronkelijke groenopzet van het dorp verwaterd. Buro Mien Ruys heeft in 2014 een Groenstructruurplan voor Nagele opgesteld, wat behelst dat het groen gefaseerd in 10 jaar tijd - vanaf 2014 - wordt heringericht, zo veel als redelijkerwijs mogelijk en functioneel in de geest van hoe Mien Ruys zelf het destijds bedoeld en aangelegd heeft.

- Pagina over het revitaliseren van wederopbouwdorp Nagele, met veel achtergrondinformatie, door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

- Reportage over de herinchtingsplannen voor Nagele in Trouw, 2011.

- In 2013 is Nagele een Sportdorp geworden. Het sportaanbod wordt vernieuwd, sportactiviteiten of -modules worden aangeboden, drempels van lidmaatschap worden weggenomen en men kan flexibel sporten. Inwoners raken verbonden en betrokken bij Sportdorp door middel van een betaalbaar lidmaatschap. De samenwerking tussen verenigingen maakt het besturen van een vereniging makkelijker, er zijn meer vrijwilligers actief en de sportclubs spelen efficiënter in op de vraag van inwoners.

- In oktober 2015 is de Coop-supermarkt in Nagele voor de 7e keer in 8 jaar tijd overvallen (zie ook 'opsporing verzocht' van Omroep Flevoland). Begrijpelijk dat eigenaar Arie de Wit het toen even niet meer zag zitten en overwoog ermee te stoppen. Maar de dorpelingen willen natuurlijk graag hun Coop-compact supermarkt behouden - vanwege de voorziening als zodanig én vanwege de levendigheid die het in het dorp brengt - en hebben geld ingezameld om bij te dragen in de kosten van herstel. Collega-ondernemers hebben dit aangevuld, zodat de winkel hiermee goed kon worden uitgerust met anti-inbraakmaatregelen zoals camera's. Verder hebben de dorpelingen een opvallend hek gebouwd en in de winkel geïnstalleerd om het inbrekers moeilijker te maken. Gelukkig ziet De Wit het hierdoor weer zitten om door te gaan.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nagele heeft 3 rijksmonumenten. Het betreft allemaal schoolgebouwen: de katholieke school op Ring 1, de protestantse school op Ring 11 en de openbare school op Ring 17. De scholen zijn alle drie ontworpen door A. van Eyck en H. van Ginkel en zijn vrijwel identiek. De scholen bestaan elk uit zes verspringende klaslokalen, gegroepeerd rondom het centrale schoolplein. Kenmerkend in het ontwerp zijn de vier vrijstaande portieken die het schoolplein omsluiten. Het schoolplein is hierdoor bedoeld als een overgangsruimte tussen het openbare leven in het centrum en het besloten leven in de school.

- Nagele heeft 1 gemeentelijk monument: de voorheen Gereformeerde Samen op Weg kerk met klokkentoren (Ring 15) uit 1960 van de architecten J.B. Bakema en J.H. van den Broek. Tegenwoordig is het de kerk van de lokale Protestantse Gemeente, in 1998 ontstaan uit de federatie van de lokale Hervormde Gemeente en Gereformeerde Kerk.

- De voorheen Hervormde kerk uit 1960 (Ring 7) is in 1998 i.v.m. de hierboven beschreven fusie tot PKN-kerken, als zodanig buiten gebruik geraakt. Tegenwoordig is de kerk in gebruik bij de Noorse Broederschap.

- De voorheen RK Isidoruskerk uit 1961 (Ring 21) biedt tegenwoordig onderdak aan Museum Nagele. Zie verder bij Geschiedenis.

- De Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (Ring 5) uit 1961 is in 2013 aan de eredienst onttrokken. Er waren te weinig leden om nog zelfstandig te kunnen voortbestaan. Waren er rond 2000 nog ca. 150 leden, in 2013 was dat aantal gehalveerd. De leden van deze kerk gaan nu naar de GKV-kerk in Emmeloord. Een nieuwe bestemming van het gebouw is (ons) nog niet bekend.

- Kunstwerken in Nagele.

- Informatiecentrum Windexperience 11 Beaufort in Nagele biedt op een interactieve manier informatie over duurzame energie, windenergie en het Windpark Noordoostpolder. In het centrum kunnen bezoekers onder andere in een tunnel de kracht van de wind voelen of zelf al fietsend stroom opwekken. Tevens is er van alles te zien en te lezen over de bouw van Windpark Noordoostpolder en windenergie. Windpark Noordoostpolder is een windturbinepark in aanbouw. Het wordt het grootste windturbinepark van Nederland. De 86 turbines met een vermogen van 3,6-8 MW, die zowel aan de IJsselmeerdijk als in het IJsselmeer komen te staan, krijgen een tiphoogte van 190 meter (ter vergelijking: dat is hoger dan de Euromast). Windpark Noordoostpolder gaat aan ruim 400.000 huishoudens energie leveren.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Paasvuur.

- Dorpsfeest (mei), met o.a. de RietveldRun, over de afstanden 3,3 / 6,6 / 10 km.

- Ketelbeachparty (3e zaterdag van juli) is een jaarlijks terugkerend evenement dat plaatsvindt op het strand naast de Ketelbrug.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportages van Nagele door fotograaf Martin Stevens.

- Fotoalbums van evenementen in Nagele.

- Oude ansichtkaarten van Nagele.

- Documentaire over Nagele: 'Leven in het vierkant' door Birthe Kohmanns in Köln.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nagele (online te bestellen), waaronder Nagele. Een cultuurhistorische wandeling (2015).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Nagele.

- Nieuws: - De maandelijkse dorpskrant Nagelezen is via de link ook online te lezen.

- MFC: - Multifunctioneel centrum (MFC) Het Rietveld is in 2011 gerealiseerd.

- Onderwijs: - Basisschool Titus Brandsma.

- Muziek: - Muziekvereniging De Zeeschelp heeft een brassband, een drumband en een jeugdorkest.

- Sport: - v.v. Nagele (voetbal).

- Zorg: - Zorgboerderij Op de Wurf biedt de 'helpende hand' en diverse mogelijkheden aan jongeren, volwassenen en ouderen met een zorgvraag. Een dagindeling op maat waar leren, gezelligheid, structuur en de juiste professionele begeleiding centraal staan. Samen groenwerkzaamhedeen uitvoeren, de dieren verzorgen en het erf onderhouden.

- Welzijn: - Stichting Hof van Nagele wil door vrijwilligersprojecten te begeleiden de sociale leefbaarheid en saamhorigheid in het dorp bevorderen.

- Bedrijfsleven / ondernemen: - Ondernemersvereniging Nagele (ca. 40 leden) is uiteraard een netwerkclub voor de ondernemers in het dorp, en draagt daarnaast bij aan de leefbaarheid in het dorp door het organiseren van verschillende evenementen (met name Sinterklaasfeest, Midwinterfeest, Consumentenbeurs tijdens lustrumfeesten).

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nagele, met foto's van de grafstenen.

Reactie toevoegen