Nabbegat

Plaats
Buurtschap
Landerd
Noordoost-Brabant Land van Cuijk
Noord-Brabant

nabbegat_zeeland_kopie.jpg

Nabbegat (buurtschap van Zeeland), buurtschapsgezicht (© Hans van Embden)

Nabbegat (buurtschap van Zeeland), buurtschapsgezicht (© Hans van Embden)

Nabbegat

Terug naar boven

Status

- Nabbegat is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, gemeente Landerd. T/m 1993 gemeente Zeeland.

- De buurtschap Nabbegat valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Zeeland.

- De buurtschap heeft geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je in de buurtschap bent aangekomen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1840 Nabbegat.

Naamsverklaring
Het eerste deel is waarschijnlijk een geslachtsnaam Nabbe.(1)

- "De oorsprong is niet helemaal zeker. De naam wordt reeds in 1561 genoemd in de literatuur, en wel in het boekje Pronstelcatie, aanwezig in de Koninklijke bibliotheek van Brussel. Deze ‘pronstelcatie’ van Malfus Knollebol is een uitgave van Marie Ancxt, de weduwe van Jacob van Liesveldt. In de titel wordt al meegedeeld dat de tekst van toepassing is op het jaar 1561. Nabbegat, net als Bommelskonten een benaming voor de hel, betekent letterlijk: 'aars van de duivel', en is etymologisch verwant aan het woord nobis, de benaming voor de oudgermaanse conceptie van de ‘verkeerde wereld’ (een soort paradijs-idee dat in de christelijke cultuur gedemoniseerd is; vergelijk de situering van Luilekkerland in VGD ed. 1899). Het heeft waarschijnlijk te maken met de plek: de Nabbegatse bossen. Het kleine water de Smèdèl zal daar ook mee te maken hebben. Want het stonk er verschrikkelijk. Plus het verhaal dat er een heks heeft gewoond die daar door de aarde is verzwolgen en dat zo het meertje is ontstaan. Een plek dus die niet pluis is." (bron: Ut Rookelijzer)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Nabbegat ligt rond de gelijknamige weg, NW van Zeeland. Vermoedelijk vallen de panden aan de aangrenzende Schaijkseweg ook nog tot de buurtschap te rekenen (of rekent men die tot de buurtschap Voederheil?).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Nabbegat 19 huizen met 101 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap ca. 10 panden aan de gelijknamige weg en ca. 15 panden aan de Schaijkseweg. Totaal dus ca. 25 huizen met ca. 60 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Mariagrot op de hoek met de Schaijkseweg.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Nabbegatse Berg is een natuurlijke zandwal, ontstaan als onderdeel van een voormalige zandverstuiving. Door crossactiviteiten is de berg flink aangetast. In 2016 zijn er inheemse loofbomen ingeplant en is het terrein afgesloten voor gemotoriseerd verkeer.

- Schapenhouder Wim Jans gaat op zijn terrein Landgoed Nabbegat realiseren, een zorglandgoed dat plaats gaat bieden aan een bijzondere woonvorm voor 15 mensen met een geheugenstoornis (dementie), onder de formule van De Herbergier. Jans en zijn vrouw Joke zijn in de wijde omtrek vooral bekend vanwege hun schaapskudden waarmee ze ondermeer de Maashorst begrazen.

Met Landgoed Nabbegat wordt ca. 30 ha nieuwe natuur gerealiseerd, die tevens een belangrijke schakel vormt in de ecologische verbinding tussen De Maashorst en de Reekse Heide. De oude stuifduinen van de ‘Nabbegatse berg’ worden hersteld en er wordt een uitkijkpunt ingericht. De Landgoedregeling maakt het volgende mogelijk: 14,3 ha nieuwe natuur (boszoom) langs de huidige bosrand; 16 ha blijft agrarische grond;
2 geschakelde woningen, 2 vrijstaande woningen en een woon-zorgcomplex. Onder de Ruimte voor Ruimte-regeling worden 2 woningen gerealiseerd, in ruil voor sloop van ca. 2000 m2 agrarische bebouwing en beëindiging van de varkens- en rundveehouderijen op Nabbegat 9 en Zevenhuis 4. Op eerstgenoemde locatie wordt het agrarisch bedrijf voortgezet als extensieve schapenhouderij.

Het resultaat per medio 2017: 16 ha nieuwe natuur; struweel en hakhoutbos aan de randen van de bolle akker ter inpassing van storende bebouwing; akker met oude gewassen en natuurlijk grasland; beleefbare historische bolle akker; herstel historisch pad (drift) over de bolle akker; wijst weer zichtbaar en beleefbaar in het landschap; 12 ha bos in EHS, waardoor de natuur- en belevingswaarde wordt versterkt.

Reacties

(2)

De buurtschap Nabbegat behoorde, net als het dorp Zeeland, tot het land van Ravenstein.

Dank voor uw reactie! Ik had ooit eens ergens (ik kan niet meer achterhalen waar) in een opsomming van plaatsen Zeeland zien staan als vermeend onderdeel van het Land van Cuijk. En op grond daarvan dat dorp met de bijbehorende buurtschappen in die regio geclassificeerd. Dat blijkt inderdaad foutief, dus ik heb die vermeldingen bij Zeeland en al zijn 12 buurtschappen verwijderd.

Reactie toevoegen