Munnekeburen

Plaats
Dorp
Weststellingwerf
Stellingwerven
Fryslân

munnekeburen_veenhappersgat_kopie.jpg

Tijdens carnaval heet Munnekeburen Veenhappersgat.

Tijdens carnaval heet Munnekeburen Veenhappersgat.

munnekeburen_t_honk_kopie.jpg

Weet je niet meer waar je heen moet? Nou in Munnekeburen weten ze het wél: naar 't Honk natuurlijk!

Weet je niet meer waar je heen moet? Nou in Munnekeburen weten ze het wél: naar 't Honk natuurlijk!

munnekeburen kerkeweg fabrieksbuurt 1960 [640x480].jpg

Munnekeburen Kerkeweg (fabrieksbuurt) (1960). Aldus de ansichtkaart. Maar wellicht wordt met de term 'fabrieksbuurt' gedoeld op Langelille, dat immers bij de voormalige zuivelfabriek ligt en dat t/m 1963 nog een buurtschap van Munnekeburen was?

Munnekeburen Kerkeweg (fabrieksbuurt) (1960). Aldus de ansichtkaart. Maar wellicht wordt met de term 'fabrieksbuurt' gedoeld op Langelille, dat immers bij de voormalige zuivelfabriek ligt en dat t/m 1963 nog een buurtschap van Munnekeburen was?

munnekeburen_dorpshuis_t_polderhuus_kopie.jpg

Dorpshuis 't Polderhuus met de naastgelegen sporthal De Schakel te Munnekeburen is er niet alleen voor dit dorp maar voor de hele Westhoek van de gemeente Weststellngwerf.

Dorpshuis 't Polderhuus met de naastgelegen sporthal De Schakel te Munnekeburen is er niet alleen voor dit dorp maar voor de hele Westhoek van de gemeente Weststellngwerf.

munnekeburen_westhoekfeest.jpg

Jaarlijks in een weekend eind mei gaat de hele Westhoek van de gemeente Weststellingwerf in Munnekeburen uit zijn dak tijdens het Westhoekfeest.

Jaarlijks in een weekend eind mei gaat de hele Westhoek van de gemeente Weststellingwerf in Munnekeburen uit zijn dak tijdens het Westhoekfeest.

Munnekeburen

Terug naar boven

Status

- Munnekeburen is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Weststellingwerf.

- Onder het dorp Munnekeburen vallen ook de - recentelijk door de inwoners zelf uitgeroepen - buurtschap Munnekezeel en een deel van de buurtschap Gracht.

Terug naar boven

Naam

In het Stellingwerfs
Munnikeburen of Munkeburen.

In het Fries
Munnikebuorren.

Oudere vermeldingen
1320 Monckebure, 1331 Monike-Kuynre, 1399 Monnekebuer.

Naamsverklaring
De letterlijke betekenis is 'woningen die aan de monniken toebehoren'. De nederzetting is ontstaan door toedoen van de monniken van Sint Odulf.(1)

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Veenhappersgat.

Terug naar boven

Ligging

- Munnekeburen ligt ZW van Wolvega, N van Scherpenzeel, in de zogeheten Westhoek van Weststellingwerf (= de ZW hoek van de gemeente, die wordt gevormd door de dorpen Nijetrijne, Scherpenzeel, Munnekeburen, Spanga, Langelille en Slijkenburg). Het dorpsgebied grenst in het O aan de waterloop de Scheene, in het N aan de Jonkersvaart of Helomavaart (die langs de Lemsterweg loopt), in het W loopt de dorpsgrens achter de weg Gracht langs, en in het Z loopt de grens horizontaal niet ver boven de kom van het dorp Scherpenzeel.

- Bijzonder is dat O langs de hele lengte van de dorpen Munnekeburen, Scherpenzeel en Spanga het kilometerslange Voetpad loopt, een van de oudste paden in de gemeente Weststellingwerf. Doordat het pad door een moerassig gebied liep kon het nooit verbreed worden tot een rijweg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Munnekeburen 50 huizen met 267 inwoners (in dat jaar viel ook een deel van de toen nog buurtschap Langelille onder het dorpsgebied, met in dat jaar 33 huizen en 170 inwoners. Een ander deel van Langelille viel toen onder buurdorp Scherpenzeel). Tegenwoordig heeft het dorp ca. 180 huizen met ca. 430 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De Grindweg is de hoofdweg door het dorp Munnekeburen (en door het Z buurdorp Scherpenzeel). Het was oorspronkelijk een binnendijk achter de kaden langs de Kuunder (Tsjonger). Waarschijnlijk is de dijk door monniken aangelegd vanaf Oldelamer. In 1854 is de weg bestraat met een platte steenlaag, daarop kwam puin en daarop weer een grindlaag. Hieraan heeft de weg zijn naam te danken.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp heeft 1 rijksmonument, zijnde de in 1806 herbouwde en in 1860 verbouwde voormalige Hervormde kerk. In 1992 zijn er plannen om de kerk te slopen. De inwoners protesteren met succes tegen de voorgenomen sloop. De kerk is vervolgens verhuurd als opslagruimte. Na de vorming van de PKN-gemeente Scherpenzeel - Munnekeburen in 2005 wordt het gebouw aan de huurder verkocht.

- Munnekeburen heeft 5 gemeentelijke monumenten, zijnde een arbeiderswoonhuis (veenhuisje) op Scheenepad nr. 11, de molenstomp als restant van de windmotor op de hoek Veendijk / Scheenepad (waarvoor zie hierna), de notariswoning op Voetpad nr. 41, de schutsluis aan de Gracht, en de brug aan de Gracht.

- In 1921 wordt in de uiterste NO hoek van het dorpsgebied van Munnekeburen, op de hoek van de Veendijk met het Scheenepad, de Windmotor van de Groote Veenpolder geplaatst. Het was een molen naar Amerikaans model - vandaar dat de molens van dit type vaak 'Amerikaanse windmotor' worden genoemd, maar de meeste komen dus niet uit Amerika - van het type Herkules Metallicus, met een windroosdiameter van 12 m, met 30 bladen, gefabriceerd door de Vereinigte Windturbine Werke AG te Dresden en geïmporteerd in Nederland door de fa. R.S. Stokvis & Zonen Ltd. Te Rotterdam.

De windmotor heeft gefunctioneerd tot 1964, toen alle molens werden stilgezet (of al waren afgebroken), omdat een elektrisch gemaal de bemaling overnam. In 1977 is de molen door het waterschap verkocht aan een particulier. Door onvoldoende onderhoud is de molen lawaaiig geworden en door een buurtbewoner vastgelegd. Daarmee was het lawaai van de baan, maar ook werd de mogelijkheid van de molen om zich uit de wind te draaien bij storm geblokkeerd. In 1983 heeft een storm vervolgens de molen letterlijk omver geblazen. De restanten hebben jaren bij de molenstomp gelegen, maar zijn uiteindelijk grotendeels verwijderd. Sindsdien is de molenstomp voornamelijk als opslag en/of vuilnisvat gebruikt...

Op een dag komt een bezoekster op de O hiervan gelegen molen De Rietvink (die net onder het dorpsgebied van buurdorp Nijetrijne valt. De grens tussen de dorpsgebieden van Nijetrijne en Munnekeburen loopt door de waterloop de Scheene). Ze vertelt dat ze vroeger in De Rietvink haar vakanties doorbracht met haar ouders en broertje. De windmotor was destijds eigendom van een Amsterdammer die het “een mooi ding” vond maar geen onderhoud pleegde. Ze weet hoe het kwam dat de windmotor was omgewaaid. Dit is haar verhaal: “Ik durf het nu wel te vertellen; het is vast wel verjaard nu. Die windmotor maakte veel herrie en daar kon mijn broertje niet van slapen. Hij is stiekem uit zijn bed gekropen en heeft de windmotor vastgebonden. Hij kon nu tenminste weer lekker slapen! Alleen kwam er begin jaren tachtig een hele zware storm. De windmotor kon niet meer wegkomen voor de wind omdat ie vastgebonden zat. Hij is toen zo hard gaan draaien dat de bovenas gesmolten is en er zelfs onderdelen aan de overkant van de Helomavaart terechtkwamen. Het hele gevaarte is toen letterlijk omgewaaid.” (bron: Stichting Windmotor Groote Veenpolder)

In 2010 is Stichting Windmotor Groote Veenpolder opgericht, die de molenstomp heeft verworven, met als doel de windmotor weer in de oorspronkelijke staat te herstellen. Omdat er telkens een stukje financiering wordt geworven bij verschillende fondsen, vindt de restauratie ook in fasen plaats. Anno 2017 is die nog gaande.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Westhoekfeest (weekend in mei).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Instituut voor natuur- en milieueducatie De Rietnymf is gevestigd in het pand van de voormalige basisschool van Munnekeburen (Grindweg 103). Het centrum is een goed startpunt voor een bezoek aan natuurgebied De Rottige Meente. Sinds 2016 is het ook een centrum voor otteropvang. Doordat er veel verweesde otters zijn door aanrijdingen, is een opvang voor de beesten volgens de Provincie wenselijk. Naar schatting leven er in de Rottige Meente vandaag de dag 5 otters.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage uit 1936 van kuiper én kapper Alardus Fledderus te Munnekeburen, die toen 87 jaar was en zijn 75(!)-jarig jubileum als kuiper vierde.

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis 't Polderhuus is sinds haar oprichting in 1985 het dorpshuis voor niet alleen Munnekeburen maar voor de hele Westhoek, zoals omschreven bij Ligging (die met zijn 6 dorpen in totaal maar ca. 1.500 inwoners heeft, en die daarmee logischerwijs te klein zijn om allemaal een eigen dorpshuis te hebben), waarmee je - ook omdat het op zich al het grootste dorp is en de gezamenlijke basisschool hier ook staat - het dorp als hoofdplaats van de Westhoek zou kunnen beschouwen. In 1989 is naast het dorpshuis bovendien sporthal De Schakel gerealiseerd.

- Onderwijs: - Basisschool De Avonturijn is in 2014 ontstaan uit fusie van de voorheen 2 basisscholen in Munnekeburen. Het is een zogeheten samenwerkingsschool van de voormalige OBS Wethouder A. Heidaschool en CBS De Baggelaar. De school is gevestigd in multifunctioneel centrum (MFC) De Drie Turven, waarin verder ook nog kinderdagverblijf en BSO Thuishuis de Speelhoek en de peuterspeelzaal onderdak vinden.

- Jeugd: - 't Honk is het jongerencentrum van Munnekeburen.

- Sport: - IJsclub De Eendracht.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Munnekeburen kerk.

Reactie toevoegen