Molenhoek

Plaats
Dorp
Mook en Middelaar Heumen
Noord-Limburg Rijk van Nijmegen
GelderlandLimburg

molenhoek_cv_de_meulenwiekers.jpg

Carnavalsvereniging De Meulenwiekers uit Molenhoek heeft in 2015 het 44-jarig bestaan gevierd.

Carnavalsvereniging De Meulenwiekers uit Molenhoek heeft in 2015 het 44-jarig bestaan gevierd.

molenhoek_toneelvereniging.jpg

Toneelvereniging Molenhoek is opgericht in 1985 en brengt jaarlijks in april een nieuw stuk op de planken (© https://www.facebook.com/ToneelverenigingMolenhoek)

Toneelvereniging Molenhoek is opgericht in 1985 en brengt jaarlijks in april een nieuw stuk op de planken (© https://www.facebook.com/ToneelverenigingMolenhoek)

Molenhoek

Terug naar boven

Status

- Molenhoek is een dorp grotendeels in de provincie Limburg, in de regio Noord-Limburg, gemeente Mook en Middelaar, deels in de provincie Gelderland, in de streek Rijk van Nijmegen, gemeente Heumen. Het dorp heeft maar 1 postcode (6584), alleen voor het Limburgse deel. Het Gelderse deel heeft geen eigen postcode en plaatsnaam, dat ligt voor de postadressen daarom 'in' Heumen.

- Onder het dorp Molenhoek valt ook een deel van de buurtschap Bovendorp.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
De Meulenhoek.

Bijnaam
Omdat Molenhoek het meest noordelijke dorp van de provincie Limburg is, wordt het ook wel De Poort van Limburg genoemd.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Kuulengat.

Oudere vermeldingen
In de Volkstelling van 1840 wordt de plaats onder de gemeente Mook c.a. Molenpoort genoemd.

Naamsverklaring
Zowel vanuit Heumen als vanuit Mook was dit de hoek (uithoek) waar de molen stond. In deze Heumense Molen maalde bakker Lelieveld sinds ca. 1900 op Gelders grondgebied het meel voor zijn bakkerij. De bakkerij stond aan de overkant van de Rijksweg op Limburgs grondgebied. De Heumense Molen is in 1928 afgebrand. De bakker bleek niet verzekerd. Sindsdien moet Molenhoek het zonder haar naamgever stellen.

Terug naar boven

Ligging

Molenhoek ligt ZO van Malden, NW van Mook en grenst in het Z aan de Maas, in het O aan de spoorlijn Nijmegen-Venlo en in het W aan Rijksweg N271 (Heumen-Venlo). Met dien verstande dat W van de N271 nog het kleine Gelderse deel van het dorp ligt. Dat betreft dus het buurtje rond de Molenstraat en aan de W zijde van de N271.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Molenhoek onder de gemeente Mook c.a. 9 huizen met 55 inwoners. Onder de gemeente Heumen wordt de plaatsnaam in dat jaar niet apart vermeld (maar die gemeente vermeldde in dat jaar helemáál geen buurtschappen en begreep ze gemakshalve in de dorpen, dus dat zegt niets over het al dan niet bestaan in dat jaar). Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.550 huizen met ca. 3.900 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In 1907, als Molenhoek nog altijd slechts een bescheiden buurtschap is, dienen de paters Passionisten een verzoek in bij de gemeente Mook en Middelaar om aan de huidige Stationsstraat een klooster te mogen bouwen. Zij vinden dit een gunstige locatie omdat de grond betaalbaar is en vlakbij het station is gelegen. Het eerste deel van dit klooster Mater Dolorosa, het eerste Passionistenklooster in Nederland, komt reeds in 1907 gereed, het laatste deel in 1925.

De kapel in het klooster is alleen bestemd voor de kloosterlingen. De Molenhoekers gaan, afhankelijk van onder welke burgerlijke gemeente ze vallen, in Mook of Heumen naar de kerk. In 1910 krijgt het spoorwegpersoneel toestemming van de bisschop om de zondagsmis van de paters in de kapel bij te wonen. Later mogen ook zieke Molenhoekers dat, zodat zij niet helemaal naar Mook of Heumen hoeven. Ook de andere Molenhoekers willen bij de paters de kerkdiensten bijwonen, maar de pastoors van Mook en Heumen werken niet mee omdat die dat verlies van parochianen kennelijk niet zien zitten.

Een jarenlange strijd, die in heel Nederland bekend wordt als 'de Mookse kwestie', volgt. De kapel wordt voor niet-kloosterlingen gesloten. Pas in 1931 besluit het bisdom dat de kapel van de Passionisten 'beperkt openbaar' wordt: er mag één Heilige Mis worden gelezen maar dan wel de Vroegmis, zodat de mensen voor de Hoogmis nog naar de eigen kerk in Mook of Heumen kunnen...

In 1934 krijgen de Molenhoekers dan eindelijk hun eigen kerk, die wordt aangebouwd aan de kapel van het klooster. Maar helemaal van harte gaat dat kennelijk nog altijd niet, want tot 1958 is de kerk formeel slechts een 'openbare kapel', waardoor men voor dopen, trouwen en begraven nog altijd aangewezen is op de parochies Mook en Heumen... In 1958 wordt Molenhoek pas een rectoraat en in 1981 dan éindelijk een parochie. Via een tussenstap van de samenwerkende parochies MMM (Middelaar, Mook en Molenhoek) in de gemeente Mook en Middelaar, is er tegenwoordig sprake van het samenwerkingsverband VOMMMM, omdat het eerstgenoemde samenwerkingsverband inmiddels is samengevoegd met het samenwerkingsverband VOM (Ven-Zelderheide, Ottersum en Milsbeek) in buurgemeente Gennep. Het klooster is in 1975 afgebroken. De kloosterkapel blijft behouden en wordt in gebruik genomen als sacristie.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het Lees- en Ontmoetingspunt (LOP) in het winkelcentrum van Molenhoek is 3 middagen per week geopend (di/do/zo). Je vindt er 10 kasten vol met boeken, waar je een boek kunt ruilen voor een eigen boek dat je uit hebt en waar een ander weer plezier van kan hebben. Je kunt er ook een krant of tijdschrift lezen, spelletjes of puzzels doen, of aan de slag op de aanwezige laptop met internet. Het LOP is ook een ontmoetingsplaats, waar je met bekenden kunt afspreken, of je kunt laten verrassen door ontmoetingen met onbekende dorpsgenoten. Het LOP organiseert ook regelmatig activiteiten op het gebied van boeken en muziek, inleidingen over verschillende onderwerpen, informatie over belangrijke zaken. Voor Molenhoekers, door Molenhoekers!

- Het actuele Bestemmingsplan Mook en Molenhoek is in 2013 vastgesteld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Molenhoek heeft 9 rijksmonumenten, allemaal betrekking hebbend op jachtslot de Mookerheide (d.w.z. het slot met omgeving ligt formeel op grondgebied van de kern Mook, maar qua postadres ligt het in Molenhoek en ook in de praktijk vindt men het bij dit dorp horen).

- Molenhoek heeft 5 gemeentelijke monumenten.

- De RK kerk O.L. Vrouw van Zeven Smarten uit 1934 is een gemeentelijk monument. Een restauratie van de kerk is in 2008 voltooid. De kerk is rijkelijk voorzien van kunstwerken, zoals glas-in-loodramen van Joep Nicolas, majolicareliëfs van Walter Jacques Maris en een piëta van houtsnijder Peter Sellemond. - Beschrijving bezienswaardigheden in het interieur van de kerk.

- Naast de kerk heeft Molenhoek nog 4 gemeentelijke monumenten.

- Begraafplaats Molenhoek. Een gedeelte van de begraafplaats bestaat uit graven van overleden zusters en paters Passionisten die het klooster in dit dorp bewoonden. - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Molenhoek.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Meulenwiekers heeft in 2015 het 44-jarig bestaan gevierd.

- Toneelvereniging Molenhoek is opgericht in 1985 en brengt jaarlijks in april een nieuw stuk op de planken.

- De Molenhoekdag (weekend in september) is tegenwoordig een heel weekend feest voor jong en oud.

- Het Molenhoeks Makkie (op een zondag in oktober) is een bijzonder hardloopevenement over 5, 10 en 15 km (en een Kidsrun van 2,3 km). De naam is ongetwijfeld ironisch bedoeld, want het is een uitdagende wedstrijd voor liefhebbers en wedstrijdatleten, waarbij maximaal gebruik wordt gemaakt van de schitterende, glooiende omgeving. Vanwege de datum vormt het Makkie een ideale voorbereiding op de Zevenheuvelenloop.

- De Kerst-Inn Molenhoek (op een zaterdag in december) is een kerstmarkt in Gemeenschapshuis de Wieken, met kerstkraampjes, optredens, workshops en kersthapjes.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wandelroute Groene Wissel Mook-Molenhoek (13 km) voert vanaf het station over de Heumense Schans en de Mookerheide waaronder ook het Jachtslot Mookerheide.

- Anno 2016 wordt gewerkt aan de realisatie van landgoed De Lage Lier ZO van Malden, N van Molenhoek. Het landgoed omvat in totaal 15 hectare, waarop een wooncomplex voor 8 gezinnen beoogt te worden gerealiseerd, en wordt deels vrij toegankelijk voor wandelaars. Er worden nieuwe wandelpaden aangelegd. In het plan zijn onder andere ook een waterpartij, een vleermuizengrot, een oeverzwaluwenwand, een schaapskooi en een uitzichtpunt opgenomen. De gemeente Mook meldde in januari 2016 dat er geen beroep was aangetekend bij de Raad van State en dat de aanleg daarom definitief kon doorgaan en het bestemmingsplan onherroepelijk was geworden, maar er bleek wél beroep te zijn aangetekend (door 3 omwonenden en Vereniging Bos en Kuil): de Raad van State heeft op 2 maart 2016 het bestemmingsplan op enkele punten afgekeurd. Het blijkt op enkele aspecten niet te voldoen aan de eisen die wet- en regelgeving daaraan stellen. Het is ons nog niet bekend of het plan nu wordt geannuleerd, of dat men het zodanig gaat aanpassen dat het wél aan alle voorwaarden voldoet. Voor nadere informatie zie de film van de initiatiefnemers over verleden, heden en beoogde toekomst van de locatie Landgoed De Lage Lier (anno 2015) (20 min.). Of bekijk de samenvatting van de plannen (4 min.).

- Stichting Culturele Activiteiten Molenhoek (CAM) is een vrijwilligersinitiatief dat voor de inwoners van het dorp en directe omgeving (semi)culturele activiteiten organiseert, meestentijds in de kerk Onze Lieve Vrouw van Zeven Smarten.

- Staatsbosbeheer heeft in 2010 het project 'Heiderijk Nijmegen Mook' uitgevoerd, o.a. in het gebied Mulderskop, NO van Molenhoek. Verschillende terreineigenaren hebben de handen ineen geslagen om de oude en geïsoleerd gelegen heideterreinen tussen Mook en Nijmegen te vergroten en met elkaar te verbinden. Dit heideherstel is van levensbelang voor kwetsbare soorten zoals gladde slang, nachtzwaluw en zadelsprinkhaan. En het eeuwenoude landschap wordt voor de wandelaar zo nog aantrekkelijker.

In de noordelijke punt en ten zuiden van het heideterrein is bos omgevormd naar structuurrijke heide. Oude eikenwallen, zoals de markante grenswal tussen beide provincies, blijven behouden. Een deel van het oude eikenhakhout is afgezet en opnieuw als hakhout in beheer genomen. Staatsbosbeheer heeft het bos ten zuiden van het oude spoor lichter gemaakt. Hierdoor valt meer zonlicht in de berm, waar gladde slang en zandhagedis graag vertoeven. Na het zaagwerk met de houtoogstmachine is de strooisellaag tot op het zand afgeplagd. Het heidezaad kan pas ontkiemen als humus en humeus zand zijn verwijderd. Op de dichtgegroeide heide is op kleine schaal geplagd.

Terug naar boven

Literatuur

- Tweedehands boeken over Molenhoek (online te bestellen).

- Het via de link ook online te lezen boekje ‘Molenhoekers schrijven, verhalen over een dorp’ is het resultaat van een project in het kader van ‘Molenhoek pakt aan 2’ (2014). Het is uitgevoerd door 6 schrijfgrage Molenhoekers. Zij organiseerden 2 workshops ‘pakkend en creatief schrijven’, waaraan 12 dorpsgenoten deelnamen. Vervolgens daagden zij inwoners uit voor een schrijfwedstrijd met het dorp als thema. Dat leverde 16 mooie verhalen op.

- Angeline van der Donk en Petra Beij-Sutmuller: 'Molenhoek, aan de rand van de Mookerheide'.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Inwoner Patricia Rehe van Studio Braaf maakt 2x per jaar het prachtige glossy magazine Dorps, voor inwoners van Malden en Molenhoek. Het magazine wordt huis aan huis verspreid en is via de link ook online te lezen. Volgens ons is dit de meest glossy 'dorpskrant' aller tijden!

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Molenhoek wil vooral aansluiten bij signalen van bewoners en hen ondersteunen en stimuleren om zelf aan de slag te gaan. Leefbaarheid is immers een zaak van iedereen en niet alleen van de Dorpsraad. Samen heb je meer ´massa´, meer slagkracht en meer handen die uit de mouwen gestoken kunnen worden. ´Samenredzaamheid´ is daarbij het devies.

- Dorpshuis: - Gemeenschapshuis De Wieken.

- Onderwijs: - Kandinksy College locatie Molenhoek is een kleine en overzichtelijke school voor VMBO basis- en kaderberoepsgerichte leerweg en theoretische leerweg. Een school waar je als leerling gekend wordt en waar veel aandacht is voor je persoonlijke ontwikkeling. Zij bieden het intersectorale programma Sport, Dienstverlening, Recreatie en Veiligheid (SDRV) aan. Je maakt er kennis met een breed programma, waarmee je goed voorbereid bent om later een keuze te maken. Je hoeft geen topsporter te zijn maar je moet bewegen wel leuk vinden, net als begeleiden, organiseren en ondersteunen. - Basisschool De Grote Lier.

- Muziek: - Kunst- en Muziekschool Fantasia is er voor iedereen (jong en ouder) die het leuk vindt om muziek te maken. Je kunt er veel verschillende soorten muzikale vaardigheden opdoen, met name op het gebied van zang, piano/keyboard, drum, gitaar, contrabas, viool en dwarsfluit.

- Zorg: - Thomashuis Molenhoek.

Reactie toevoegen