Moerkapelle

Plaats
Dorp
Zuidplas
Schieland
Zuid-Holland

moerkapelle herenweg [640x480].jpg

Moerkapelle Herenweg

Moerkapelle Herenweg

moerkapelle_postcode_2752.jpg

De grens tussen Moerkapelle en Zevenhuizen liep oorspronkelijk o.a. door de weg Moerkapelse Zijde. In de jaren zeventig heeft men een N deel van Zevenhuizen naar Moerkapelle verhuisd (= het vak op de kaart met de groene pijl erin) (© www.spotzi.com)

De grens tussen Moerkapelle en Zevenhuizen liep oorspronkelijk o.a. door de weg Moerkapelse Zijde. In de jaren zeventig heeft men een N deel van Zevenhuizen naar Moerkapelle verhuisd (= het vak op de kaart met de groene pijl erin) (© www.spotzi.com)

ZH gemeente Moerkapelle in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Moerkapelle in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Moerkapelle in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Moerkapelle

Terug naar boven

Status

- Moerkapelle is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Schieland, gemeente Zuidplas. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1990. In 1991 over naar gemeente Zevenhuizen-Moerkapelle, in 2010 over naar gemeente Zuidplas.

- Wapen van de voormalige gemeente Moerkapelle.

- Moerkapelle heeft grotendeels postcode 2751, maar een klein Z deel heeft postcode 2752. Omdat voor een klein dorp als Moerkapelle in principe één 4-cijferige postcode volstaat, moet hier een bijzondere reden voor zijn geweest. Op onze uitvraag op deze pagina of iemand hier meer van weet, kregen wij de volgende reactie (zie helemaal onderaan deze pagina): "De grens van - de dorpen en destijds nog gemeenten, red. - Zevenhuizen met Moerkapelle lag voorheen over de straat genaamd Moerkapelse Zijde. Het gerucht ging zelfs dat de grens over de tap van de plaatselijke kroeg Het Wapen van Moerkapelle - adres: Moerkapelse Zijde 12, red. - liep.

De kroeg had twee ingangen: de vooringang aan de Dorpsstraat en de achteringang aan de straat Moerkapelse Zijde. De gemeente Moerkapelle verbood winkels om op zondag open te zijn. Om deze regel te omzeilen dienden de kroeggangers de achterdeur te gebruiken, die in de gemeente Zevenhuizen lag. In de gemeente Zevenhuizen mochten de winkels namelijk wél open op zondag. Om deze merkwaardige situatie - waarin bijvoorbeeld ook nog een blok huizen behorende tot Zevenhuizen aan het Noordeinde een afstand van 300 meter tot de Moerkapelse kerk had, maar 4 kilometer tot de kerk in Zevenhuizen - te wijzigen, is de grens gewijzigd. De grens loopt niet langer over de Moerkapelse Zijde, maar maakt een knik nabij het Noordeinde. Hierdoor hield de curieuze kroegsituatie op te bestaan. De postcodes van het aan Moerkapelle toegevoegde deel zijn echter nog altijd 2752 i.p.v. 2751." Op welke (delen van) wegen de grenscorrectie precies betrekking had, kun je vinden onder de link.

Maar... dan blijven er toch nog vraagtekens over:
* Wanneer heeft deze grenscorrectie plaatsgevonden? Gezien de aparte postcode voor het grenscorrectiegebiedje, lijkt het logisch dat de grenscorrectie na 1978, zijnde het jaar van inwerkingtreding van het postcodesysteem, heeft plaatsgevonden. Anders had men aan het gebiedje immers gelijk de Moerkapelse postcode 2752 kunnen toekennen. Maar... in het postcodeboek van 1978 staat het 2752-gebiedje al onder Moerkapelle. Dus is de grenscorrectie in ieder geval vóór 1978 geweest. Maar waarom heeft men daar dan niet de Moerkapelse postcode 2751 aan toegekend? Wij vermoeden dat men in de jaren voorafgaand aan 198 doende was met het opzetten van het postcodesysteem, en dat toen de grenscorrectie nog niet zeker was, en men er daarom maar een aparte postcode aan heeft toegekend voor de zekerheid, zodat men de plaatsnaam altijd nog kon wijzigen van Zevenhuizen naar Moerkapelle, dan wel op Zevenhuizen kon houden, mocht de grenscorrectie niet doorgaan. Maar de vraag is dus of deze veronderstelling klopt.
* In het postcodeboek van 1978 (en nu) staan alleen de oneven, zuidelijke nummers van de straat Moerkapelse Zijde met postcode 2752, dus vanouds Zevenhuizen. De even nummers, aan de noordzijde, waaronder de genoemde kroeg, stonden in 1978 en nu onder 2751 en waren dus altijd al Moerkapelle. Waarmee het verhaal in de vorige alinea niet lijkt te kloppen; de kroeg lijkt dus altijd al (geheel) onder Moerkapelle te hebben gevallen. Tenzij zich daadwerkelijk de Baarle-Nassau-achtige situatie heeft voorgedaan dat de grens tussen de gemeenten ter plekke door het café liep. Dat zóu nog kunnen. En klopt dan, daaraan gerelateerd, de anekdote van de kroeggangers die op zondag de 'Zevenhuizer ingang' moesten nemen. Ook die vragen staan dus nog open.
Als iemand uitsluitsel kan geven over deze twee vraagtekens, houden wij ons aanbevolen.

- Onder het dorp Moerkapelle valt ook de buurtschap Hollevoeterbrug (grotendeels).

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Moerkapelle ligt N van de A12 en het dorp Zevenhuizen, NO van het dorp Bleiswijk, O van de stad Zoetermeer, ZO van het dorp Benthuizen, Z van het dorp Hazerswoude-Dorp, ZW van het dorp Boskoop, W van het dorp Waddinxveen, WNW van de stad Gouda en NW van het dorp Moordrecht.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Moerkapelle 61 huizen met 515 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 14/120 (= huizen/inwoners) en polder De Wildeveenen 47/395. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.600 huizen met ca. 4.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De 592 ha grote polder de Wilde Veenen of de Honderd Morgen is in de 16e eeuw nog een afgelegen moerassig gebied, niet geschikt voor weide of hooiland, maar wel voor het delven van turf. Die wordt dan ook afgegraven en weggebaggerd, waardoor veenplassen ontstaan, waar vervolgens vissers en rietsnijders weer een bestaan in vinden. Maar door afslag van oevers dreigt ook overstroming van omliggende landerijen. Daarom wordt het gebied in de 17e eeuw ingepolderd. Daarbij worden 7 molens ingezet, die daarom ook wel een molenzevengang worden genoemd. In deze polder is het dorp Moerkapelle ontstaan. De molens hebben hun werk ruim drie eeuwen gedaan. Als Moerkapelle van elektriciteit wordt voorzien, gaat het waterschap in 1926 over tot bemaling van de polder middels Gemaal De Wilde Veenen. Dit gemaal staat naast Molen nr. 1 en is nog altijd in functie. De molens zijn, nadat ze overbodig zijn geworden, allemaal afgeknot (van hun wieken ontdaan) en verbouwd en herbestemd tot woonhuis.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Stichting Oud Zevenhuizen - Moerkapelle.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Aan de oostzijde van Moerkapelle worden sinds 2012 in totaal 500 woningen gebouwd, in een tempo van zo’n 30 woningen per jaar. De gemeente Zuidplas zegt een goede combinatie te willen maken van natuur, wonen, werken en recreëren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Moerkapelle heeft 4 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde kerk, boerderij Stolpenburg (Herenweg 33), Molen nr. 5 en Molen nr. 6.

- Molens: - Molen nr. 1. - Molen nr. 2. - Molen nr. 3. - Molen nr. 4. - Molen nr. 5, ook wel De Oorsprong. - Molen nr. 6, ook wel Aalsmeerse Molen. - Molen nr. 7, ook wel De Platluis. - Naast Molen nr. 6 staat de Hertogmolen, een wipmolen, in ca. 1985 gebouwd door molenmaker Bas Hertog sr., bedoeld om elektriciteit op te wekken ten behoeve van zijn bemalingsbedrijf. Dhr. Hertog overleed echter voordat zijn molen was voltooid. Een binnenwerk is nooit aangebracht, met uitzondering van een bovenwiel.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Moerkapelle (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Keijzerschool. - Rehobothschool.

- Sport: - v.v. Moerkapelle (voetbal).

- Zorg: - Woonzorgcentrum Beth-San in Moerkapelle is sinds 2011 gehuisvest in een gloednieuw pand. Het nieuwe woonzorgcentrum bestaat uit 40 zeer ruime verzorgingsappartementen, 30 kamers op Kleinschalig Wonen voor psychogeriatrische bewoners, 12 verpleegkamers voor gehandicaptenzorg (Siloah), 3 tijdelijke opnameappartementen en 2 appartementen waar palliatieve zorg voor externen wordt gegeven. Het hart van het nieuwe zorgcentrum bestaat uit een sfeervol atrium waarin o.a. een restaurant, winkel, internethoek, bibliotheek en een grote ontmoetingsruimte zijn opgenomen. Het restaurant wordt bediend vanuit een schitterende open keuken en is dagelijks (uitgezonderd de zondag) geopend.

Reacties

(2)

De grens van Zevenhuizen met Moerkapelle lag voorheen over de straat ''de Moerkapelse zijde''. Het gerucht ging zelfs dat de grens over de tap van de plaatselijke kroeg ''het wapen van Moerkapelle'' liep. De kroeg had twee ingangen: de vooringang aan de Dorpsstraat en de achteringang aan de Moerkapelse zijde. De gemeente Moerkapelle verbood winkels om op zondag open te zijn. Om deze regel te omzeilen diende de kroeggangers de achterdeur te gebruiken welke in de gemeente Zevenhuizen lag. In de gemeente Zevenhuizen mochten de winkels wel open op zondag.
Om deze merkwaardige situatie, waarin een blok huizen behorende tot Zevenhuizen aan het Noordeinde een afstand van 300 meter tot de Moerkapelse kerk hadden maar 4 kilometer tot de kerk in Zevenhuizen, te wijzigen werd de grens gewijzigd. De grens liep niet langer over de Moerkapelse zijde maar maakte een knik nabij het Noordeinde. Hierdoor hield de kroegsituatie op te bestaan. De postcodes van dit later tot Moerkapelle gevoegde stuk zijn echter tot vandaag 2752 ipv 2751. Op de kaart op de pagina is de grens van voor de wijziging nog te zien. Ik hoop hiermee genoeg informatie te hebben gegeven :)

Dank voor je reactie Lars! Ik heb het hierboven onder Status verwerkt. Maar... er blijven toch nog wel vraagtekens over, die ik ook onder Status heb verwoord. Curieus is dat de grenscorrectie vóór 1978 moet hebben plaatsgevonden en dat het gebiedje tóch een eigen postcode heeft gekregen, terwijl het op zich dan gewoon de Moerkapelse postcode had kunnen krijgen, omdat het postcodesysteem nl. in 1978 is ingegaan. En de grens líjkt midden door de weg te hebben gelopen, omdat de oneven Z kant van de Moerkapelse Zijde ooit Zevenhuizen was en de N kant was altijd al Moerkapelle. Maar dat waren alleen de huisnummers. Waarmee ik vraagtekens heb of het kroegverhaal klopt, tenzij de grens daar echt ooit heeft gelopen als een Baarle-Nassau-achtige toestand. Het zóu kunnen. Maar reuze logisch is het niet, omdat grenzen tussen gemeenten en dorpen doorgaans midden door wegen (en wateren) lopen, juist om ingewikkelde kavel-situaties te voorkomen die onder meer gemeenten vallen, en dat ook hier het geval líjkt te zijn geweest. Ik ken toevallig een lid van de lokale heemkundekring, ik zal bij hem weleens navraag doen of dit hem bekend is c.q. hij het wil uitzoeken.

Reactie toevoegen