Mill

Plaats
Dorp
Mill en Sint Hubert
Noordoost-Brabant Land van Cuijk
Noord-Brabant

DK_20110411_4691_Kasteel_Aldendriel_te_Mill.jpg

Mill, bijgebouwen Kasteel Aldendriel

Mill, bijgebouwen Kasteel Aldendriel

mill_kasteel_tongelaar_1.jpg

Mill, Kasteel Tongelaar

Mill, Kasteel Tongelaar

mill_kasteel_tongelaar_toren.jpg

Mill, het oudste deel van Kasteel Tongelaar is de toren

Mill, het oudste deel van Kasteel Tongelaar is de toren

mill_boerderij_op_landgoed_tongelaar.jpg

Mill, boerderij op Landgoed Tongelaar

Mill, boerderij op Landgoed Tongelaar

Mill

Terug naar boven

Status

- Mill is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Land van Cuijk, gemeente Mill en Sint Hubert. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- Onder het dorp Mill vallen ook de buurtschappen Borneo, Bruggen, De Gagel, Heihoek (deels, één pand), Meeren en Molengat (grotendeels). Dit zijn in totaal 6 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1166 vervalst? kopie 14e eeuw Millen, 1228 in loco qui dicitur Mille, 1502 Myl.

Naamsverklaring
Etymologie onbekend. Wel opgevat als een samentrekking van middel 'in het midden gelegen' of van Midila-haima* 'middelste woning', maar beide verklaringen worden door de oude vormen niet ondersteund. Vergelijkbare oude namen zijn Millen bij Aken (1144 Millene, 1188 Millen, ca. 1378 Die borch van Millen) en bij Tongeren (1146 Milina, 1196 Milne), die in verband gebracht worden met een waternaam (Keltisch) Melinâ 'de gele' en het Germaanse Melanô- 'de zwarte'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Ut Germelaand.

Terug naar boven

Ligging

Mill ligt NO van Uden, ZO van Grave, ZW van Cuijk, NW van Boxmeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Mill 60 huizen met 375 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.400 huizen met ca. 6.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Mill, kun je terecht bij Stichting Myllesheem. Begin jaren zeventig sprak men in het dorp over de wenselijkheid van een heemkundekring. Het toeval wilde dat in 1976 het 650-jarig parochiefeest gevierd zou worden. De totstandkoming van het boek over dit onderwerp was tevens de aanleiding tot de oprichting van Stichting Myllesheem, die officieel in 1984 is opgericht. De stichting stelt zich ten doel het bevorderen van de kennis van de Millse gemeenschap en haar bevolking, haar bodem, haar geschiedenis en haar volksgebruiken. De stichting beoogt haar doel te bereiken door onder meer: het bestuderen van historische bronnen; het verzamelen en vastleggen van historische vondsten, publicaties, fotomaterialen, overleveringen en volksverhalen; het beoefenen van de genealogie van de Millse families; het navorsen en verzamelen van Millse veldnamen; het publiceren over en het doorgeven van het verworvene aan de Millse gemeenschap. Myllesheem heeft een Heemkamer, waar je op aanvraag terecht kunt op woensdagochtend van 10.00-11.30 uur en op woensdagavond van 20.00-22.00 uur. Gelieve daarvoor vooraf contact op te nemen met de voorzitter of de penningmeester.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Mill heeft 76 rijksmonumenten (waarvan er alleen al 59 betrekking hebben op de Peel-Raamstelling).

- Beschrijving orgel Sint-Willibrorduskerk.

- Mariakapellen.

- Molen De Korenbloem in Mill is gebouwd in 1857. - Onder deze link vind je de geschiedenis van de molen. - De meest recente restauratie is in 2015 gereed gekomen. - Op 29 maart 2015 is de molen feestelijk heropend. In de molenwinkel verkopen ze naast de gebruikelijke meelproducten zoals broodmixen, 2 heel bijzondere producten. Namelijk naar eigen zeggen "Het lekkerste ouderwets ambachtelijke handgemaakte Brabantse worstenbroodje. Wij gebruiken uitsluitend het beste gehakt van onze slager en brengen dit zelf op smaak. Met de hand rollen wij van het gehakt en het deeg een vol worstenbroodje. De opbrengst komt geheel ten goede van behoud en onderhoud van de molen." Hun slogan “Van kop tot kont worst in de mond” is in december 2017 overigens gekozen tot de slechtste reclameslogan van dat jaar...

Molenaar Ramon Ligthart van De Korenbloem hoopte al dat ‘zijn’ slogan zou winnen. Hij vindt het namelijk een prima leus en licht dat als volgt toe: "Normaal gesproken is een worstenbroodje maar voor de helft gevuld, maar bij ons is hij van kop tot kont gevuld met worst, vandaar de slogan." Hij vervolgt: "Een Brabander snapt dat. In het westen denken ze misschien wel: wat is dit nou voor iets?" We moeten bekennen dat de redactie van Plaatsengids.nl het als westerling ook niet snapte, en dacht dat de kop en kont op de worstenbroodjes-eter sloegen in plaats van op het broodje zelf... En dan is er nog het "Kuukske van Hier. Een echt streek-koekje, met grondstoffen uit alle dorpen van deze gemeente, namelijk meel van de molen van Mill, boter uit Sint Hubert, eieren uit Langenboom en honing uit Wilbertoord. Met als extra toevoeging een granola mix van spelt, amandel, haver, zonnepit, honing, bruine basterd, cranberry’s en... het geheim van Teun de Bakker van Hier."

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- BeleefhetinMill.nl is de site van SAM (Stichting Activiteiten Mill). SAM is in 2004 opgericht met als doel via de leus “Beleef het in Mill” meer reuring en beleving te realiseren in de gemeente, door activiteiten en evenementen te initiëren en organiseren met een openbaar karakter. SAM doet dit niet alleen, maar zoekt waar mogelijk samenwerking met andere organisaties om bestaande en nieuwe activiteiten een (nog) breder draagvlak te geven. SAM organiseerde in het verleden al veel activiteiten en was betrokken bij het opzetten van tal van nieuwe activiteiten. Bij sommige activiteiten is SAM nog altijd betrokken of organiseert deze nog steeds zelf. Maar ook zijn er activiteiten die na de opstartfase door andere verenigingen zijn overgenomen en worden voortgezet. Door sommige activiteiten over te dragen ontstaat binnen SAM weer ruimte om nieuwe initiatieven te ontplooien. Op de site vind je een overzicht van actuele activiteiten waarbij SAM betrokken is of waarvan SAM de kartrekker is. SAM beheert ook de vrijwilligerspool Helpende Handen.

- Nieuwjaarsduik.

- Carnaval. - In 1978 is de Federatie van Millse Carnavalsverenigingen overgegaan in Stichting Carnaval Mill (SCM). Toen SCM een feit was geworden kreeg ook de kasteleinsvereniging zitting in het bestuur, zodat sindsdien alle groeperingen die met het carnavalsgebeuren te maken hebben vertegenwoordigd zijn in het stichtingsbestuur. Kort na het aannemen van de stichtingsvorm is carnavalsvereniging De Germe na een bestaan van 13 jaar opgeheven. Zij droegen al hun bezittingen en hun naam De Germe over aan het stichtingsbestuur. De stichting heeft toen besloten Mill voortaan Ut Germelaand te noemen.

- WSV Amicitia is een sportieve wandelclub in Mill. Ze organiseren jaarlijks de Millse Mars, de Avondvierdaagse en de Winterseriewandelingen.

- Tijdens het Millse Pulling weekend (begin juni) staat er veel spektakel, muziek en entertainment op het programma.

- Millse Dorpsquiz Zuuk ut mar uut (op een zaterdag begin oktober).

- Enkele duizenden bezoekers genieten jaarlijks van het Pluk & Oogstfeest op Landgoed Tongelaar in Mill (op een zondag half oktober). Het Pluk & Oogstfeest is het gratis herfstfestival van Kasteel Tongelaar, Brabants Landschap en OntdekMill. Je kunt er genieten van de Smaakmarkt (de grootste van Zuid-Nederland), het Buffet des Overvloeds en de vele leuke activiteiten zoals zelf appelmoes maken in de boomgaard, tarte tatin bakken in het historische bakhuisje, foodwalks en live cooking. Kinderen kunnen ezel of pony rijden, natuurknutselen, klimmen en bushcraften.Voor een indruk zie de aftermovie van het Pluk & Oogstfeest 2018.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Myllesweerd is het cultureel centrum van Mill en de omliggende dorpen. Je bent er van harte welkom voor een kop koffie met iets lekkers erbij of voor een andere activiteit zoals film of theater. Voor de dagelijkse gang van zaken zijn een aantal beheerders aangesteld die samen met “Bij Sas en Bep” en hun cliënten ervoor zorgen dat de dagelijkse activiteiten binnen Myllesweerd soepel en professioneel verlopen. Het bestuur heeft naast de beheerders de beschikking over tal van vrijwilligers die in verschillende commissies werkzaamheden vervullen, maar ook hun bijdrage leveren voor hand- en spandiensten. Er zijn 4 commissies, te weten: de theatercommissie, de filmcommissie, de technische commissie en de activiteitencommissie. Myllesweerd is er voor en door mensen en is een plek waar men kan genieten en ontmoeten. Waar mensen en ideeën bij elkaar komen en waar verbindingen worden gelegd tussen gebruikers, theater- en filmbezoekers, verenigingen, vrijwilligers en iedereen die zich betrokken voelt.

- De Groespeel*, een gebied ZW van Mill, rond de Groespeelweg, is in 2012 heringericht, met o.a. natuuraanleg langs de Groote Beek, het Duits Lijntje en het Peelkanaal; betere verkaveling voor de landbouw; aanleg wandel- en fietspaden voor de recreant; aanpak bosranden van de Molenheide en herstel in oude glorie van de Peellinie. Het Gebiedsprogramma Groespeel maakt onderdeel uit van de herinrichting van het platteland, ook wel reconstructie genoemd. Op tal van plaatsen in Noord-Brabant verandert het platteland. Nieuwe natuurgebieden komen tot stand, rivieren krijgen de ruimte, dorpen blijven leefbaar en landbouw kan zich ontwikkelen op duurzame locaties. Samen dragen alle projecten bij aan een vitaal, mooi en schoon platteland voor alle inwoners en recreanten. Aan de uitvoering werken overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren, onder regie van de provincie Noord-Brabant.
* Onder de link vind je een uitvoerige beschrijving van het gebied, in tekst en beeld, met de vele bijzonderheden qua landschap, flora en fauna, door KNNV afdeling Nijmegen, n.a.v. een excursie die zij er in 2013 hebben georganiseerd.

- Het 490 ha grote landgoed Tongelaar ligt N van Mill, in grotendeels gemeente Mill en Sint Hubert, deels gemeenten Grave en Cuijk. Het landgoed wordt doorsneden door het Peelkanaal, de Lage Raam en de Ottersgraaf / Biestgraaf. Op de plaats van het huidige kasteel Tongelaar lag al in de 9e eeuw een vluchtburcht op een natuurlijke verhoging. In 2009 is het project Verdrogingsbestrijding Landgoed Tongelaar afgerond. De maatregelen zorgen voor het vernatten van het gebied en het versterken van de ecologische waarden. Diersoorten zoals de das, kamsalamander, kleine modderkruiper, poelkikker en bijzondere libellen krijgen hierdoor een beter leefgebied.

De maatregelen betroffen o.a. het dempen en verleggen van waterlopen / beekherstel van een oude loop: het verondiepen en versmallen van de Biestgraaf / plaatselijk verhogen van het waterpeil door middel van stuwen / de aanleg van poelen, natuurvriendelijke oevers en maaiveldverlaging. Hierdoor krijgt het gebied de oorspronkelijke vochtige en natte eigenschappen terug. Zo kunnen natte bloemrijke graslanden ontstaan en plantensoorten die van kwelwater afhankelijk zijn, krijgen weer een kans. Oude tracés van waterlopen hebben de licht meanderende vorm teruggekregen.

Landgoed Tongelaar - inclusief het kasteel - is sinds 1978 in bezit van Brabants Landschap. Kasteel Tongelaar wordt sinds 2016 beheerd door de firma Smaakmakers Mill. Na een verbouwing van 3 maanden zijn zij er in maart 2016 gestart. Emil Minten van Smaakmakers Mill: "Wij willen het kasteel weer van de mensen maken, dat het er leeft en bruist. Daarin zoeken wij zoveel mogelijk verbinding met lokale partijen; Myllesheem, IVN, lokale leveranciers en ondernemers. We gaan er van alles organiseren, zoals door het jaar heen diverse keren een pop-up restaurant met asperges en wild, foodwalks en diners in het veld, lange schuif-maar-aan-tafels met lekker eten en drinken van hier, van onze eigen brouwerij. We gaan meedoen met de Dag van het Kasteel en de Week van het Landschap. En Myllesheem gaat op het kasteel een permanent historisch infocentrum maken." Op hun site beschrijven ze zich als volgt:

"In een uithoek van de provincie, ver van steden en verkeerswegen vandaan, is het on-Nederlands stil. Daar staat een kasteelburcht, omringd door prachtige boerderijen. Je waant je er zo op het Franse platteland. Kasteel Tongelaar en Boerderij de Benedenhof liggen op het prachtige Landgoed Tongelaar in Mill." Het kasteel is een officiële trouwlocatie van de gemeente. Ze zijn elke woensdag (11.00-16.00 uur) en zondag (10.00-18.00 uur) open voor lunch en terras (adres: Tongelaar 12). Het kasteel en de expositie zijn dan te bezichtigen. Het koffiehuis, de brouwerij en de veldwinkel zijn open en er is gelegenheid om het informatiepunt van Brabants Landschap in het torenfort te bezoeken, over het leven van das en ree. In de veldwinkel zijn (gratis) wandel- en fietskaarten te krijgen. Op Tongelaar worden regelmatig concerten, educatieve wandelingen, pop-up diners en exposities georganiseerd. Ze organiseren op verzoek ook wandelexcursies met een vogelaar, boswachter of IVN. Onder deze link vind je allerlei wandel- en fietsroutes die starten vanaf het landgoed.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Mill (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool De Kameleon. - Basisschool De LenS.

- Sport: - "Nadat in de omliggende gemeenten Boxmeer en Cuijk al volop werd gehockeyd kon een aantal leden van de tennisclub in Mill niet achterblijven. Ze besloten in 1967 tot de oprichting Hockeyclub Mill (HCM). De club groeide gestaag en verkreeg midden jaren zeventig, na diverse omzwervingen, aan de Langenboomseweg haar vaste thuishaven. In 1982 werd het huidige clubhuis in gebruik genomen met de karakteristieke trap "upstairs". Om het voortbestaan van de club te kunnen garanderen was de komst van kunstgras een must. Maar het duurde nog tot het 30-jarig jubileum voor Mill zich de trotse eigenaar kon noemen van een heus kunstgrasveld. Sindsdien zijn de sportieve prestaties wat stil blijven staan. Ook het al jaren uitblijven van een gemeentelijke privatisering heeft geen positieve invloed gehad op de ontwikkeling. Maar sinds het aantal jeugdteams weer groeit, lijkt nu ook de weg omhoog weer te zijn gevonden!"

- Motorcrossclub MSC Mill organiseert trainingen en wedstrijden op Circuitpark De Kullen (Fazantenweg 15, Langenboom). Maar vanaf april 2019 is dat afgelopen. De Kuilen is de afgelopen jaren namelijk getransformeerd van een industriegebied in een 'natuurparel'. De verenigingen die het circuit gebruiken waren er in dat kader van op de hoogte dat het circuit in april 2019 (na aflopen van het pachtcontract) opgeheven zou worden. De verenigingen hebben echter nog geen alternatieve locatie gevonden. Fractievoorzitter Erik Rietveld van AB'90 heeft daarom in februari 2019 een motie in de gemeenteraad ingediend - die is aangenomen - die de gemeente oproept in overleg te gaan met buurgemeenten over de mogelijkheden van realisatie van een regionaal motorcrossterrein. - Hier vind je diverse reactie van instanties uit de regio m.b.t. deze materie (anno februari 2019).

- "Wielerclub Mill fietst elke zaterdagochtend een mooie route in de omgeving van het dorp. Afhankelijk van de windrichting en gemoedstoestand doorkruisen we het platteland van Oost-Brabant, Gelderland, Limburg en Duitsland. In de maanden oktober t/m april vertrekken we om 09.00 uur en mei t/m september om 08.30 uur vanaf de parkeerplaats tegenover 't Lagerhuis. Het tempo ligt rond de 28 km per uur zodat iedereen het bij kan benen. De groep wordt bij elkaar gehouden en achter de groep rijdt onze eigen bus met reservemateriaal zodat bij pech niet gestopt hoeft te worden. Een kilometer of tien voor de finish gaat de snelheid omhoog en doet iedereen zijn best om zo snel mogelijk terug te zijn. Na deze inspanningen praten we onder het genot van een kopje koffie en wat fris na over de geleverde prestaties en alles wat er verder in de wereld gebeurt. Dit sociale deel vindt uiteraard plaats bij ’t Lagerhuis. Ieder jaar wordt door de leden van de wielerclub een aantal activiteiten georganiseerd. Ook verleent de club hand- en spandiensten bij andere activiteiten."

- Zorg: - Zorgboerderij De Horst. - Zorghoeve Stichting Domus Mill. - "Bij Tour Mill Lijn wonen jongeren (vanaf 18 jaar) met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking. Het is een gemêleerde groep met verschillende niveaus zelfstandigheid en zelfredzaamheid (ZZP 4 t/m ZZP 6). Daar waar de behoefte is verzorgen en helpen wij de bewoners bij de algemene dagelijkse levensbehoeften. Wij stimuleren hierbij de zelfredzaamheid en zelfstandigheid, natuurlijk afgestemd op ieders niveau. Samen wonen en leven in een groep is natuurlijk erg bijzonder. Om dit zo soepel mogelijk te laten verlopen organiseren wij verschillende thema-avonden en uitstapjes. Wij stimuleren het helpen in het huishouden, samen koken en eten. Elkaar helpen staat hierbij centraal. De bewoners leren dat niet altijd het individu voorop staat, maar dat samenwerken ook belangrijk is. Centraal punt hierin is dat bewoners zich prettig voelen en kunnen blijven ontwikkelen op alle ontwikkelingsgebieden. Wij vinden het belangrijk dat de bewoners zoveel mogelijk aan de samenleving deelnemen d.m.v. de dagbesteding en vrije tijd."

- Veiligheid: - Centrum Alert Mill.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Mill.

Reacties

(2)

Openingstijden Kasteel Tongelaar zijn verkeerd. Woensdag van 11.00 tot 16.00 uur en zondags van 10.00 tot 18.00 uur. Zaterdag gesloten. Elk jaar in oktober Groot Pluk & Oogstfeest en regelmatig wandeltochten.

Dank voor de tip! Ik heb het aangepast. Dat is over een dag te zien omdat de pagina's 1x per dag worden ververst naar de bezoekers toe. Ik heb de pagina ook nog verder aangevuld met andere onderdelen.

Reactie toevoegen