Middelharnis

Plaats
Dorp
Goeree-Overflakkee
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland

ZH gemeente Middelharnis in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Middelharnis in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Middelharnis in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Middelharnis

Terug naar boven

Status

- Middelharnis is een dorp in de provincie Zuid-Holland, op het schiereiland en in de gemeente Goeree-Overflakkee. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2012. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- De gemeente Middelharnis is in 1966 vergroot met de gemeenten Nieuwe Tonge, Sommelsdijk en Stad aan 't Haringvliet.

- Wapen van de voormalige gemeente Middelharnis.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Menheerse.

Oudere vermeldingen
1466 Middelharnisse, 1481 Middelherness.

Naamsverklaring
Samenstelling van middel 'in het midden gelegen, middelste' en het Middelnederlandse herdnesse, hernesse 'uitgestrekte weide'. In Vlaanderen zijn heernissen lage, door water doorsneden of aan een rivier gelegen weilanden. Oorspronkelijk betrof het waarschijnlijk een gemene (d.w.z. niet private) weide waar het vee graasde onder de hoede van daartoe aangestelde herders. Voor onze plaats gaat het waarschijnlijk om 'schapenweide in schorrengebied'. De etymologie is omstreden. Voorgesteld is een samenstelling van herde 'kudde' (vergelijk het Zuidnederlandse herde 'herder') en nesse 'nes, land uitstekend in water', maar waarschijnlijk gaat het bij het tweede deel om een afleidingssuffix vergelijkbaar met (maar niet identiek aan) -nis in woorden als wildernis en duisternis.(1)

Terug naar boven

Ligging

Middelharnis ligt midden op Goeree-Overflakkee, O van Dirsland, en is in de loop der tijd vastgegroeid aan het W hiervan gelegen dorp Sommelsdijk. De grens tussen beide dorpen wordt gevormd door de rechte verticaal lopende Langeweg. De grens loopt midden door de weg: de W oneven kant valt onder Sommelsdijk, de O even kant valt onder Middelharnis. Praktisch gezien is het in feite een tweelingdorp geworden (vergelijkbaar met de aan elkaar gegroeide dorpen Etten en Leur, dat tegenwoordig één dorp Etten-Leur is). Formeel, bijv. voor de postadressen, zijn het nog wel aparte woonplaatsen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Middelharnis, die dan nog alleen het dorp beslaat, 425 huizen met 3.104 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 3.000 huizen met ca. 7.200 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Middelharnis heeft 64 rijksmonumenten.

- Eén van de pareltjes van het dorp is het oude Raadhuis (Raadhuisstraat 1) uit 1639.

- De Grote Kerk of Sint Michielskerk valt onder de Hervormde Gemeente Middelharnis.

- Gereformeerde (PKN) Emmaüskerk.

- Gereformeerde Kerk vrijgemaakt Middelharnis.

- Christelijke Gereformeerde Kerk Middelharnis.

- Sionkerk (Gereformeerde Gemeente).

- "Middelharnis heeft een unieke maritiem-historische schat: de voormalige scheepstimmerwerf, opgericht in 1750, is qua terrein en indeling nog nagenoeg intact. Op de noordelijke helft van het terrein is al sinds 1783 de Werf Peeman gevestigd en de andere helft is in particulier eigendom. Stichting Behoud Scheepstimmerwerf Middelharnis maakt de voormalige scheepstimmerwerf uit 1750 weer beleefbaar en richt hem in als unieke combinatie van een cultuurhistorische attractie in actie (belevingswerf). Een kleinschalige timmer- en ijzerwerf in een vissershaven in de nadagen van de zeilende visserij. Met exposities over de historie van het Havenkanaal, het maritieme dorp en de zeegaande beugsloepen. Een multifunctionele werfloods met bezoekerscentrum, ambachtelijke werkplaats, VVV-kantoor, havenkantoor, visserijspeeltuin en zo af en toe een mooi cultureel evenement of bedrijfsfeest. Daarnaast biedt de Menheerse Werf werffaciliteiten en ouderwetse service voor varend erfgoed en (klassieke) jachten én is het de werf waar sinds 2015 de laatst overgebleven ijzeren zeilende beugsloep ter wereld gerestaureerd wordt: beugsloep MD10 Johanna Hendrika. Bezoekers kunnen de restauratie van nabij meemaken."

- Gevelstenen in Middelharnis.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- "Stichting Hart van Goeree-Overflakkee creëert en ondersteunt evenementen op het eiland en met name in Middelharnis/Sommelsdijk, met het doel de aantrekkelijkheid en leefbaarheid voor inwoners en toeristen te bevorderen. We proberen met zoveel mogelijk partijen samen te werken om deze doelstelling te bereiken. De stichting biedt een platform voor verenigingen en middenstand uit de genoemde dorpen en probeert iedere jaar, voor jong en ouder, een nieuw en ambitieus programma samen te stellen om zo meer sfeer en gezelligheid te creëren. Ook jouw ideeën, suggesties, steun en medewerking, in welke vorm dan ook, zijn van harte welkom."

- Menheerse Havendag (weekend in juni).

- Op een zaterdag in juni bezorgen de chauffeurs van Chauffeursvereniging Flakkee de bewoners van zorginstelling Zuidwester / Hernesseroord te Middelharnis een onvergetelijke dag middels de TruckRun. In 2018 alweer voor de 30e keer. De dames en heren chauffeurs offeren hier graag hun vrije zaterdag voor op, als ze de blije gezichten van de deelnemers zien. En natuurlijk ook de vele andere vrijwilligers zoals verkeersbegeleiders, begeleiders van bewoners, mensen die de lunch verzorgen etc. De stoet vertrekt om 10 uur vanaf Middelharnis, rijdt het hele eiland Goeree-Overflakkee over en is rond 16 uur weer terug op het beginpunt. Uiteraard is het ook voor toeschouwers een prachtig gezicht om de stoet te bekijken en naar de deelnemers te zwaaien.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Kinderboerderij Hernesseroord.

- Wereldwinkel Goeree-Overflakkee is in 2000 gestart. Tegenwoordig zijn ze gevestigd in het plan Diekmeesters, tegenover de Hema, op d’n Diek. Dit is mede mogelijk gemaakt door Scholengemeenschap Prins Maurits. In het pand is niet alleen de winkel, maar ook een instructieruimte voor de leerlingen van het praktijkonderwijs. De leerlingen runnen de winkel een aantal dagen in de week en de vrijwilligers van de Wereldwinkel de andere dagen. De Wereldwinkel verkoopt originele cadeaus en heerlijke levensmiddelen uit andere culturen. De producten zijn gemaakt met respect voor mens en milieu. Omdat de producenten - zoals zilversmeden, pottenbakkers en koffieboeren - er een rechtvaardige prijs voor krijgen, kunnen ze een menswaardig bestaan opbouwen. Met jouw aankoop help je hen daarbij.

- Bedrijven investeringszone City Center Goeree-Overflakkee biedt plaats aan meer dan 100 winkels, horecagelegenheden en bedrijven in de zakelijke dienstverlening variërend van groot en landelijk bekend tot klein en exclusief. Winkelen kun je in Middelharnis op de authentieke winkeldijk D'n Diek. Sfeervolle restaurants en cafés kun je vinden rondom de pittoreske haven.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Middelharnis (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - "Kiezen voor de RGO betekent kiezen voor een school met goed onderwijs, in een veilige omgeving en met respect voor elkaar. We kennen onze leerlingen goed en leerlingen kennen elkaar. We geven les op de volgende niveaus: gymnasium, atheneum, havo, mavo en vmbo. RGO heeft in Middelharnis 3 locaties: RGO Koningin Julianaweg, RGO Schoolstraat en RGO Langeweg. Door de centrale ligging is onze school goed bereikbaar vanuit diverse regio's. Onze leerlingen komen uit de wijde omgeving, van het hele eiland Goeree-Overflakkee tot aan Tholen, de Hoeksche Waard en Schouwen-Duiveland."

- Sport: - "Sinds de (her)oprichting van Hockey Club Goeree Overflakkee (HCGO) in 2012 heeft onze club zich ontwikkeld tot een hockeyvereniging voor jong en ouder, waar spelplezier en sportiviteit hoog in het vaandel staan. HCGO heeft sinds 2014 in Middelharnis een eigen kunstgrasveld met ultramoderne en duurzame LED-verlichting. HCGO beschikt verder over een professionele accommodatie, die wordt gedeeld met atletiek- en voetbalvereniging MSV & AV Flakkee. Na de doordeweekse trainingen en wedstrijden op zowel zaterdag als zondag kan iedereen genieten van een hapje en drankje in het clubhuis. Alle leeftijden zijn welkom om te komen hockeyen, zowel jongens als meisjes. Funky hockey is bij HCGO al mogelijk vanaf 5 jaar, bij een definitief Funkylidmaatschap krijg je je eerste stick cadeau van HCGO. Ook als je alleen recreatief wilt hockeyen ben je, ongeacht welk niveau, van harte welkom; HCGO heeft een gezellige club veteranen/trimhockeyers/recreanten. Hockey ook iets voor jou of je kids? De eerste 2 proeftrainingen zijn geheel vrijblijvend."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Middelharnis nieuw en - idem oud.

Reacties

(8)

Etymologie van Middelharnis. Oorsprong Bernisse ook geschreven als Middelhernis/Middelbernisse/Middelberniß.

De naamsverklaringen die wij vermelden, ontlenen wij aan - en mogen wij met toestemming vermelden van - wetenschappers die zowel (historisch-) taalkundig als historisch-geografisch onderlegd zijn met betrekking tot deze materie (zie de bron die wij vermeld hebben). Zo te lezen hebben zij er met elkaar over gediscussieerd en zijn zij tot de conclusies gekomen zoals vermeld. Uw stelling lijkt me dan ook niet plausibel, tenzij u het met deugdelijke toelichting kunt onderbouwen.

Ik heb hier nauwgezet onderzoek naar gedaan en de bevindingen op mijn website opgetekend, met titel: - Middelharnis of Middelberniss ..? Zie http://bert-firebert.blogspot.nl/2016/01/middelharnis-anders-gespeld.html

(het systeem zal links in berichten van reageerders inderdaad blokkeren omdat we daarmee ongewenste reclame willen voorkomen). Maar ik heb je link er alsnog bij geplaatst, zoals je ziet. Overigens lijken de veronderstelde b's in de bovenste tekst op jouw pagina toch wel h's. Vergelijk het woord 'binnen' onder de onderste accentuering, waar de b helemaal dicht is, en de h van het woord 'rechtvaerdigh' in de laatste regel. Daar lijkt het toch meer op.

Etymologie Hekelingen (bij Spijkenisse), afgeleid van het hekelen van vlas. Waarschijnlijk gedateerd rond de inpoldering van 1367.

Zie mijn vorige reactie, m.b.t. Middelharnis. Dat geldt ook hier. Voor de verklaring van Hekelingen zie http://www.plaatsengids.nl/hekelingen

De eilanden (Zeeuwse en Hollandse) stonden bekend om de goede kwaliteit vlas, Hekelingen (gemeente Spijkenisse) zal zijn naam te danken hebben aan het proces 'hekelen', een term die werd gebruikt om vlas te kammen en te wassen en waarbij veel water nodig was.. Omdat het als plaat of als eilandje iets hoger lag dan het omringende gebied, evenals de 'Beierlanden'en de platen van Piershil werd het door vissers al vóór 1300 gebruikt, daarna is het opgegaan in de bepoldering. Het gehucht aan het Spui werd rond de inpolderingen van 1367 bij naam genoemd, hoewel er al eerdere activiteiten in deze omgeving worden vermeld.

Nogmaals zie de door ons geciteerde verklaring van de wetenschappers bij Hekelingen. Hekel- slaat dus op een persoonsnaam. Ook volgens een andere (taalkundig en historisch-geografisch onderlegde) wetenschapper, betekent het element -ingen 'nederzetting behorend bij', waarbij het eerste element dan veelal op een persoon(snaam) slaat, of "op een woord dat iets in het landschap aanduidt". Ik oordeel er zelf niet over, én ga - dus - ook over dit soort zaken niet in discussie, met wie dan ook (dus niet persoonlijk gericht opvatten, want dat is het niet), puur omdat ik niet ter zake kundig ben, omdat ik de kennis en kunde op dit gebied ontbeer om gefundeerd iets te kunnen bijdragen, beamen of ontkennen. En dan moet ik dat ook niet willen. Ieder zijn vak. Daarom geef ik onder het kopje Naam alleen weer wat degenen ervan vinden die er op grond van hun kennis en kunde van o.a. (historische) taal en historische geografie, wél oordeelkundig in zijn (dat is ook de taak van een encyclopedie, die Plaatsengids.nl beoogt te zijn: een naslagwerk en geen discussieforum. Neemt niet weg dat ik andere visies zoals de uwe, best wil plaatsen, maar dan in de reacties, zoals nu dus ook het geval is). En om hun oordeel te kunnen vormen, hebben zij ook, en júist, de oudste namen met hun spellingen, en kaarten, geraadpleegd.

Reactie toevoegen