Middelaar

Plaats
Dorp
Mook en Middelaar
Noord-Limburg
Limburg

Middelaar

Terug naar boven

Status

- Middelaar is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Noord-Limburg, gemeente Mook en Middelaar.

- Onder het dorp Middelaar vallen ook de buurtschappen Heikant en Katerbosch.

- Het kleine dorp Middelaar werkt op veel gebieden samen met het nog kleinere buurdorp Plasmolen. Zo is er een gezamenlijke Dorpsraad, Dorpskrant, Dorpsontwikkelingsplan etc. Ze worden dan ook als een tweelingdorp beschouwd. Formeel (bijvoorbeeld voor de postadressen, plaatsnaamborden en dergelijke) zijn het nog wel twee aparte dorpen.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Middelaar grenst in het Z, ZW en W aan de rivier de Maas en de provincie Noord-Brabant, in het W aan Cuijk, in het NW aan Katwijk en Mook, in het N aan de plassen Mokerplas en De Zevenbergen en het dorp Plasmolen, in het O aan Milsbeek en in het Z aan Sint Agatha, en ligt ZZW van Groesbeek, NW van Gennep, N van Boxmeer en ZZO van Nijmegen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Middelaar 79 huizen met 366 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 350 huizen met ca. 880 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tweede Wereldoorlog
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, na 17 september 1944, komt Middelaar in de frontlinie te liggen en wordt het leven er door de heftige beschietingen onhoudbaar. De inwoners moeten evacueren. De exodus brengt de mensen via een enorme omweg door Duitsland, Arnhem en Ede uiteindelijk in de omgeving van Mijdrecht. Voor nadere informatie zie de link.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "In 2006 is het Dorpsomgevingsprogramma gepresenteerd, voortvloeiend uit een pilot in het kader van het Provinciale Reconstructieplan. Hierbij kwam het initiatief vanuit de provincie en hebben bewoners de ruimte gekregen input te leveren aan de inhoud van het programma. Vanuit dit programma zijn de afgelopen jaren met succes verschillende zaken gerealiseerd. De wereld heeft in de tussentijd echter niet stilgestaan en de Dorpsraad maakte zich zorgen over de gevolgen daarvan voor de toekomst van het dorp. Daarom heeft de Dorpsraad in november 2016 samen met de inwoners het Dorpsontwikkelingsplan Middelaar en Plasmolen opgesteld.

De leefbaarheid van een dorp wordt in de eerste plaats bepaald door de dorpsbewoners zelf, niet door de gemeente of andere instanties. Een Dorpsontwikkelingsplan is daarom een uitsluitend door bewoners ontwikkeld toekomstplan voor hun eigen dorp. Het initiatief hiervoor ligt en blijft dus bij de bewoners. Uitgangspunt hierbij is de vraag: ‘Hoe zou de toekomst van het dorp er volgens de bewoners uit moeten zien en hoe kunnen zij hier samen vorm aan geven?’ Alle bewoners moeten de ruimte krijgen en voelen om input te leveren voor het plan. Om er voor te zorgen dat er vanuit de gehele gemeenschap input komt, heeft een zorgvuldig samengestelde werkgroep van bewoners het proces gecoördineerd en alle input samengevoegd tot een mooi en gedegen plan waarin iedereen zich herkent."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp heeft 4 rijksmonumenten, zijnde de ruïne en overblijfselen der vroegere grachten van het Huis Middelaar (waar zo te zien bovengronds niet veel meer van te zien valt), een terrein met een archeologisch monument, zijnde restanten van een brug uit de Romeinse tijd (maar daar valt vermoedelijk bovengronds ook niets van te zien), een kapelletje op Eindweg 6 in buurtschap Katerbosch (dat aldaar wordt beschreven), waardoor we dan eigenlijk nog maar 1 echt zichtbaar rijksmonument in het dorp zelf overhouden, zijnde de Sint Lambertuskerk (Dorpsstraat 47). Reeds voor het jaar 1000 is hier sprake van een houten kerkje, gewijd aan de Heilige Brigida. Daarna komt er een romaans kerkje, gebouwd van tufsteen dat afkomstig was van eerdere Romeinse bouwwerken. Later wordt dit kerkje uitgebreid en weer daarna vervangen door een bakstenen gotisch gebouw. In 1596 wordt de kerk verwoest en later gesloopt. Slechts de toren blijft behouden, waartegen in 1620 weer een eenbeukig kerkje wordt gebouwd, gewijd aan de Heilige Lambertus. De bombardementen in 1944 en 1945 verwoesten ook dit kerkje.

In 1946 wordt de kerk gesloopt. De kerkgangers hadden ondertussen hun intrek genomen in noodkerkjes zoals een schuur en een barak. De nieuwe, huidige Lambertuskerk, ontworpen door J. Coumans, komt in 1948 gereed. Men wilde eigenlijk een bakstenen toren, die zoveel mogelijk op de oude toren zou lijken, maar baksteen was zo kort na de oorlog schaars en de toren is daarom opgegrokken in mergelsteen. De gebrandschilderde ramen van Frans Timmermans dateren uit 1950. Verder bevat het interieur nog vele bijzonderheden, die je in tekst en beeld onder de link beschreven vindt.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Krölstarte.

- De 1e Middelaardag (op een zondag eind juni 2017) is vooral mogelijk gemaakt door Ik Ben Geweldig, een organisatie die jongeren steunt die iets goeds voor anderen willen doen. Het doel van de organisatoren is om de leefbaarheid en de sociale cohesie te bevorderen in hun mooie dorp Middelaar. De dag was overigens een groot succes, dus hopelijk wordt het een jaarlijks evenement.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In 2015 is fiets- en voetveer Zeldenrust gerestaureerd en sindsdien - na 47 jaar uit de vaart te zijn geweest - weer in functie, zij het niet voor reguliere veerdiensten. Voor nadere informatie over dit project zie de pagina van Sint Agatha.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Middelaar (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - De Dorpskrant Middelaar & Plasmolen is via de link ook online te lezen.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Middelaar en Plasmolen. - Nieuws van de Dorpsraad op Facebook.

- MFC: - Multifunctioneel Centrum (MFC) De Koppel is in 2012 gereed gekomen.

- Onderwijs en kinderopvang: - Sinds schooljaar 2017-2018 is Basisschool De Staaij er niet meer, want sindsdien is er sprake van het integraal kindcentrum (IKC) Sterrenschool EigenWijs, waar ook een nieuw onderwijsconcept bij hoort. "Kinderen volgen hun individuele leerroute en gaan op eigen wijze leren. Eigenwijs heeft nog wel eens een negatieve klank, maar wij vinden het juist positief als kinderen eigenwijs zijn", aldus directeur Heleen Tonn. Het nieuwe complex biedt onderwijs, opvang en zorg onder één dak. Wel zo handig. De kinderen gaan van Kinderopvang Varkentje Lief, dat ook in het pand huist, naadloos over naar de basisschool. Zorg is in handen van Stichting Liz. Die heeft een eigen lokaal, waar dagelijks ca. 7 kinderen met een (meervoudige) beperking worden opgevangen en dagbesteding krijgen. (bron: de Gelderlander, 28-8-2017)

- Muziek: - Fanfare St. Caecilia is opgericht in 1919 en viert in 2019 dus het 100-jarig bestaan.

- Sport: - Tennisvereniging De Heikant is er voor inwoners van Middelaar en omliggende dorpen en buurtschappen. De vereniging is gevestigd op Sportpark De Heikant. Dat geldt ook voor de sportverenigingen Astrantia Voetbal en Astrantia Korfbal.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Middelaar.

Reactie toevoegen