Meppel

Plaats
Stad en gemeente
Meppel
Drenthe

meppel kleine oever met toren nh kerk 1951 [640x480].jpg

Meppel Kleine Oever met toren NH kerk 1951

Meppel Kleine Oever met toren NH kerk 1951

Meppel Hesselingen bord HF [640x480].jpg

De voorheen Staphorster buurtschap Hesselingen maakt sinds 1961 deel uit van gem. Meppel en ligt nu in de wijk Koedijkslanden. De buurt aan de weg Hesselingen, N van het sportpark, heeft nog wel een eigen 'plaatsnaambord'.

De voorheen Staphorster buurtschap Hesselingen maakt sinds 1961 deel uit van gem. Meppel en ligt nu in de wijk Koedijkslanden. De buurt aan de weg Hesselingen, N van het sportpark, heeft nog wel een eigen 'plaatsnaambord'.

DR gemeente Meppel in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Meppel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Meppel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Meppel

Terug naar boven

Status

- Meppel is een stad en gemeente in de provincie Drenthe.

- Wapen van de gemeente Meppel.

- De gemeente Meppel is in 1998 vergroot met de gemeente Nijeveen (omvattende de dorpen Kolderveen en Nijeveen en de buurtschappen De Kolk (grotendeels), Kolderveense Bovenboer en Nijeveense Bovenboer).

Omdat de gemeente Meppel rondom meer ruimte nodig had, is verder in genoemd jaar nog een aantal buurtschappen van omringende gemeenten middels grenscorrectie aan de gemeente Meppel toegevoegd. Het betreft de buurtschappen Broekhuizen (grotendeels) en Haakswold (deels) vanuit de gemeente Ruinerwold, Havelterberg (deels, het buitengebied) en Nijentap vanuit de gemeente Havelte, en De Schiphorst en Rogat vanuit de gemeente de Wijk.

Daarnaast zijn, ook door grenscorrecties, in 1961 en in 1996 delen van de buurtschap Slingenberg vanuit de gemeente Staphorst overgegaan naar de gemeente Meppel (daarvóór lag deze buurtschap in zijn geheel binnen de gemeente Staphorst), waardoor het grootste deel van de buurtschap in de gemeente Meppel is komen te liggen en waardoor bovendien, tot twee keer toe, de provincie Drenthe iets werd vergroot en de provincie Overijssel iets werd verkleind. Verder is er direct W van Meppel nog de buurtschap Leenders (grotendeels gem. Meppel).

De voormalige buurtschap Oosterboer is thans een wijk in het O van Meppel, O van de A32. De voormalige Staphorster buurtschappen Hesselingen en Werkhorst zijn in de bebouwing van Meppel-Zuid (Koedijkslanden) opgegaan. De voormalige Ruinerwoldse buurtschap Tweeloo is nu onderdeel van de bebouwing van Meppel-Noord. In een atlas uit 1941 is verder nog sprake van Meppelse buurtschappen Groeneveld N van Leenders, en Rumt met een Rumtervaart, Z van Oosterboer. Beide zijn thans niet meer in atlassen terug te vinden.

Alles bij elkaar genomen, liggen er in de gemeente Meppel 1 stad, 2 dorpen en 11 buurtschappen (geheel of gedeeltelijk).

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Meppel.

Onder de stad Meppel vallen ook de buurtschappen Haakswold (deels), Havelterberg (deels; buitengebied), Leenders (grotendeels), Nijentap en Slingenberg (grotendeels).

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Möppelt. Een inwoner van deze stad is een Möppeler.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Meppel ligt in het uiterste ZW van Drenthe en grenst in het Z aan de gemeente Staphorst (OV), in het W aan de gemeente Steenwijkerland (OV), in het O aan de gemeente De Wolden en in het N aan de gemeente Middenveld.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Meppel 1.238 huizen met 6.724 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 1.192/6.426 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Oosterboer 35/198, Zomerdijk 10/95 en Dingstede 1/5.

- Tegenwoordig heeft de gemeente Meppel ca. 13.000 huizen met ca. 33.000 inwoners en de stad ca. 11.500 huizen met ca. 29.000 iwoners.

Grenscorrrecties gemeente Meppel:
- In 1942 8 inw. van de gem. Havelte, 68 inw. van de gem. Ruinerwold (dit betrof de buurtschap Tweeloo met omgeving).

- Per 1-6-1961 227 ha naar de gem. Staphorst (w.o. de Meppelse exclave Dingstede N van Hamingen, die geheel door Staphorsts grondgebied werd omgeven), 65 ha met 630 inw. van de gem. Staphorst (buurtschap Hesselingen en vermoedelijk ook Werkhorst, thans opgegaan in de wijk Koedijkslanden. De naam Hesselingen leeft nog voort in de gelijknamige weg N van de sportvelden, met eigen 'plaatsnaambord' en in zwembad / kunstijsbaan Hesselingen).

- In 1997 81 ha met 10 inw. van de gem. Staphorst.

- In 1998 2.539 ha met 1.151 huizen en 3.100 inw. van de gem. Nijeveen (= de hele gemeente), 463 ha met 25 huizen en 67 inw. van de gem. Havelte (= Nijentap e.o. en buitengebied van Havelterberg), 569 ha met 52 huizen en 141 inw. van de gem. Ruinerwold (= Broekhuizen) en 534 ha met 85 huizen en 236 inw. van de gem. De Wijk (= Rogat en De Schiphorst). Vlak voor de herindeling van 1998 had de gemeente Meppel een oppervlakte van 1.479 ha met 11.107 huizen en 25.595 inw. Na de herindeling was de oppervlakte toegenomen tot 5.576 ha met daarop 12.420 huizen en 29.139 inwoners.

- In 2000 8 ha met 2 huizen en 4 inw. naar de gem. De Wolden.

Terug naar boven

Geschiedenis

Meppel is ontstaan op een kruispunt van waterwegen vanuit Noord-Nederland, aan een belangrijke route naar het IJsselmeer. Door zijn strategische ligging ontwikkelde Meppel zich al in de 15e eeuw tot de belangrijkste handelsplaats van Drenthe. Toen vanaf de 19e eeuw het vervoer over land steeds belangrijker werd, investeerde Meppel stevig in wegverbindingen met omliggende plaatsen én wist de stad een halteplaats te verwerven op de spoorlijnen Zwolle-Groningen en Zwolle-Leeuwarden. Dit gaf de groei van Meppel een nieuwe impuls.

Stadsuitbreiding
In de buurt van het nieuwe station (1867) vestigde zich allerhande bedrijvigheid en verrezen fraaie herenhuizen. De Stationsweg werd aangelegd als verbinding met het stadscentrum en bewust ontworpen als zichtas vanaf het station, met een sterke geleding in het profiel en bewust geplaatste heggen, bomen en sierlijk gesmede hekwerken voor de huizen.

Het gebied ingesloten door Stationsweg, Zuideinde en spoorlijn werd vanaf 1914 ingericht als een villa- en wandelpark, naar een ontwerp van de bekende tuinarchitect Leonard Springer: het Wilhelminapark. Het riviertje de Reest werd geïntegreerd in het park en vormt de afsluiting aan de zuidkant. Springer adviseerde de gemeente niet alleen over het park, maar ook over de gebouwen in en rondom het park, met een grote diversiteit aan bouwstijlen. Nog steeds zijn de heggen en de straatprofielen goed herkenbaar en dragen ze bij aan de ruimtelijke kwaliteit. Veel van de gebouwen zijn al beschermd rijksmonument. Juist de combinatie van park en villagebied, met fraaie zichtassen en wandelpark in landschapsstijl en een rustieke vijver, is aanleiding geweest om dit deel van Oud-Zuid in 2011 aan te wijzen als beschermd stadsgezicht. Het doel van de aanwijzing tot beschermd gezicht is níet om alle gewenste veranderingen tegen te houden, maar om daar gezamenlijk zorgvuldig mee om te gaan, zodat het waardevolle karakter van het gebied Zuideinde-Stationsweg-Wilhelminapark behouden blijft.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij Stichting Oud Meppel.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Tussen Meppel en Nijeveen is de nieuwe wijk Nieuwveense Landen in ontwikkeling. In de wijk komen in totaal ca. 2.000 huizen, gefaseerd te bouwen van 2012 tot 2038. Nadere informatie over Nieuwveense Landen op de site van de gemeente.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Meppel heeft 55 rijksmonumenten.

- Meppel heeft 32 gemeentelijke monumenten.

- Molen De Vlijt.

- Molen De Weert.

- Gevelstenen in Meppel.

- Drukkerijmuseum Meppel is gevestigd in een monumentaal pakhuis. Op de bovenste verdieping vindt u een indrukwekkend overzicht van de ontwikkeling van het schrift. Dit begint in een prehistorische grot met wandschilderingen. Via de nagebootste drukkerij van Jan Lensink anno 1714, de papierschepperij en de fotozetterij komt u in het hart van het museum. Hier ziet u de zetterij, de drukkerij en de steendrukkerij. Op de benedenverdieping treft u een boekbinderij uit rond 1930 aan. Vrijwilligers (veelal oud-grafici) demonstreren dagelijks het handmatig en machinaal letterzetten, drukken op oude persen, papierscheppen en boekbinden. Regelmatig wordt ook de steendruktechniek gedemonstreerd.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Sinds eind 2012 is er ZO van Meppel een zelfbedieningstrekpontje over de Reest, als onderdeel van de wandelroute Ezinge - Reeststouwe.

- Recreatiegebied Engelgaarde is een meer direct NO van Meppel waar je kunt vissen, duiken en zwemmen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Meppel (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Meppel.

- Friezen in Meppel e.o.: - De Fryske Krite 'Waling Dykstra' biedt in moetingsplak oan minsken yn en om Meppel dy't har ferbûn fiele mei Fryslân.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Meppel algemeen en - idem RK.

Reactie toevoegen