Megchelen

Plaats
Dorp
Oude IJsselstreek
Achterhoek
Gelderland

Megchelen

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Megchelen.

Terug naar boven

Status

- Megchelen is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oude IJsselstreek. T/m 2004 gemeente Gendringen.

Terug naar boven

Naam

Bijnaam
Gezien de ligging van Megchelen in een uithoek van de Achterhoek, noemen de inwoners hun dorp ook wel gekscherend 'de blindedarm van Gelderland'.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Megchelen ligt ZO van de dorpen Netterden, Azewijn, Lengel en Zeddam en de stad 's-Heerenberg, ZZO van de dorpen Gendringen, Varsselder, Ulft, Etten en Gaanderen en de stad Terborg, Z van het dorp Silvolde, ZW van de plaats Anholt in Duitsland en de dorpen Breedenbroek en Sinderen, WZW van het dorp Dinxperlo, - de hierna nog volgende plaatsen en weg liggen alle in Duitsland - WNW van de plaats Isselburg, NNW van de plaats Empel, N van de plaats Millingen en de A3 (die in het N aansluit op de Nederlandse A12), NO van de plaats Praest, O van de plaats Emmerich en OZO van de plaats Klein-Netterden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Megchelen 90 huizen met 661 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 420 huizen met ca. 1.050 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Tweede Wereldoorlog
Behalve heftig oorlogsgeweld in de laatste oorlogsweken, heeft Megchelen ook een noodhospitaal en opvang van vluchtelingen gekend. Die vluchtelingen kwamen 8 kilometer verderop uit Kamp Rees, waar Nederlandse mannen tussen de 14 en 46 jaar naartoe werden gebracht. Een afschuwelijk kamp dat bekend staat als ‘de Hel van Rees’. De Duitsers pakten de mannen tussen november 1944 en maart 1945 op. Ze moesten tankgrachten graven, die bedoeld waren om geallieerden tegen te houden. Het kamp was gevestigd in een dakpannenfabriek, onteigend van een Joodse familie. Het regime was er onmenselijk. Van de 4.500 mannen die in het kamp werden opgesloten, overleefden er 847 de Oorlogswinter niet. Door ondervoeding, stokslagen, ziekten en ontberingen.

Een flink aantal (1.700 dwangarbeiders) lukte het te ontsnappen. Met hulp van Duitsers en Nederlanders kwamen ze 8 kilometer verderop in Megchelen terecht. Daar werden ze ondervoed, vol met luizen en velen met diarree opgevangen in een noodhospitaal dat Mies Neuhaus, een onderwijzeres, had ingericht. Het hele dorp hielp mee. Vrouwen wasten en kookten voor de gevluchte dwangarbeiders. Het noodhospitaal was gevestigd in de dorpsschool. Een boer stelde de deel van zijn boerderij beschikbaar om daar de kinderen les te geven. Merkwaardig genoeg lieten de Duitse bezetters het hospitaal met zijn vluchtelingen ongemoeid. Elk jaar staan Duitsers en Nederlanders gezamenlijk stil bij de ‘Hel van Rees’, de vluchtelingen en het noodhospitaal. Dat gezamenlijke is een vanzelfsprekendheid. Ter herinnering houden Duitsers en Nederlanders ieder jaar een wandeltocht die de tocht van de gevluchte dwangarbeiders symboliseert. (bron: Naober Magazine, voorjaar 2014)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan Megchelen 2012-2025.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Megchelen heeft 3 rijksmonumenten.

- Megchelen heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde kerk, ook wel de Protestantse kapel (Koninginneweg 2), is een witgepleisterde zaalkerk die in 1411 al wordt vermeld. De kerktoren met kleine spits is in 1776 aan het gebouw toegevoegd. Tot 1862 is de kerk ook als school gebruikt. De kerkklok is in 1787 gegoten door Johannes Voigt. Het kerkorgel is in 1870 gebouwd door de firma Eckert.

- De huidige Sint Martinuskerk (Pastoor Molderstraat 2) dateert uit 1935 en verving de vorige kerk die uit 1855 dateerde.

- Op de markt in Megchelen staat een zogeheten Luisterplek (nr. 72). Daar vertelt Arend-Jan Disberg, wiens vader als 16-jarige naar Kamp Rees werd afgevoerd (zie daarvoor verder bij Geschiedenis), zijn verhaal. Hoe zijn vader stokslagen kreeg, omdat hij een bevroren voederbiet had opgepakt om zijn honger te stillen. Elk jaar, op de tweede zondag in maart, loopt ook Arend-Jan Disberg op klompen mee op de vluchtroute. Luisterplekken zijn onderdeel van de Libération Route die van Normandië naar Berlijn loopt en op bijzondere punten stil staat bij belangrijke gebeurtenissen uit de oorlog.

- Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog is in Megchelen zwaar gevochten. Ruim 80 procent van de woningen en boerderijen in het dorp loopt zware schade op of raakt totaal vernield. Niet de Duitsers, maar de geallieerden schieten in maart 1945 de boel in puin om de halsstarrige bezetters te verjagen. Op 28 maart 1945, om 6 uur ’s avonds, geeft de Duitse commandant zich met de woorden “Jetzt ist schluss” over en is Megchelen de eerste Nederlandse plaats boven de grote rivieren die bevrijd wordt. Gezien de vele verwoeste woningen krijgt het dorp na het einde van de oorlog maar liefst 71 noodwoningen.

Noodwoning de Moezeköttel, aan het Asbroek in Megchelen, genoemd naar de gelijknamige boerderij op dezelfde plek die bij de bevrijding is verwoest, is in 2015 gerestaureerd. Het huisje was in de loop der jaren in verval geraakt en is nog net op tijd van de ondergang gered. Vele vrijwilligers met 'twee rechterhanden' hebben zich hier voor ingezet. "Wij willen dat dit stukje historie bewaard blijft, want wat er in de oorlogsjaren gebeurd is, mag nooit meer voorkomen. Het mag niet vergeten worden en het moet doorverteld worden", zo motiveren de leden van projectgroep Moezeköttel, die de restauratie gecoördineerd heeft, de inzet om dit huisje te behouden. En: "Als je in deze noodwoning rondkijkt, word je stil en raak je onder de indruk van hoe mensen hier gewoond en geleefd hebben. Onvoorstelbaar." Bron en voor nadere achtergrondinformatie zie het uitvoerige artikel over de Moezeköttel in Megchelen in Naober Magazine, voorjaar 2014. - Noodwoning De Moezeköttel is van april t/m oktober dagelijks tussen 10.00-18.00 uur te bezichtigen. Voor nadere informatie over wat er allemaal te zien en te doen is, zie de link.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Paasvuur.

- Oldtimer Festival Nostalgie Megchelen (1e weekend van augustus).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In 2014 zijn rond Megchelen grensoverschrijdende fietsroutes gerealiseerd: één route over Nederlands, een tweede over Duits grondgebied. Samen ongeveer 90 kilometer lang. Ze verbinden de verschillende herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Beide routes lopen vanaf noodwoning de Moezeköttel, die ook via de bestaande knooppuntenroute is te bereiken: even verder dan knooppunt 68E.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Megchelen.

- Nieuws: - De maandelijkse dorpskrant 't Megchels Ni-js is via de link ook online te lezen.

- Buurtvereniging: - Vereniging Zwanebroek omvat twee buurten in Megchelen, namelijk de Asbroek en de Zwanenburg.

- Muziek: - Harmonie St. Caecilia.

- Sport: - SVGG (Sport Vereniging Gedeon Garde) (voetbal).

- Overige verenigingen: - Vrouwencafé Megchelen. - Schuttersgilde Sint Martinus.

Reactie toevoegen