Meers

Plaats
Dorp
Stein
Westelijke Mijnstreek
Limburg

meers_dorpsdagvoorziening_bie_gerda_kopie.jpg

De in 2015 gerealiseerde dorpsdagvoorziening 'Bie Gerda' voorziet met inzet van vele vrijwilligers in de behoefte van het dorp aan een centrale en toegankelijke plek voor o.a. de oudere Meersenaren met een ondersteuningsvraag.

De in 2015 gerealiseerde dorpsdagvoorziening 'Bie Gerda' voorziet met inzet van vele vrijwilligers in de behoefte van het dorp aan een centrale en toegankelijke plek voor o.a. de oudere Meersenaren met een ondersteuningsvraag.

Meers Grwoat Meas plaatsnaambord HF [640x480].jpg

Meers is topografisch een bijzonder geval: het postcodeboek kent de plaatsnaam niet, en Meers is groter dan de buurtschap Kleine Meers maar die laatste heeft blauwe komborden en Grwoat Meas zoals Meers in het Limburgs heet, heeft alleen een wit bordje...

Meers is topografisch een bijzonder geval: het postcodeboek kent de plaatsnaam niet, en Meers is groter dan de buurtschap Kleine Meers maar die laatste heeft blauwe komborden en Grwoat Meas zoals Meers in het Limburgs heet, heeft alleen een wit bordje...

meers_sint_jozefkerk.jpg

Meers, Sint Jozefkerk

Meers, Sint Jozefkerk

meers_maasmonument.jpg

Meers, Maasmonument

Meers, Maasmonument

meers-grensmaas_1.jpg

Meers, Grensmaas

Meers, Grensmaas

meers-grensmaas_2.jpg

Meers, Grensmaas

Meers, Grensmaas

meers-grensmaas_3.jpg

Meers, Grensmaas

Meers, Grensmaas

meers-grensmaas_4.jpg

Meers, Grensmaas

Meers, Grensmaas

meers-grensmaas_5.jpg

Meers, Grensmaas

Meers, Grensmaas

Meers

Terug naar boven

Status

- Meers is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Stein. T/m 1981 gemeente Elsloo.

- Het dorp Meers heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Elsloo.

De buurtschappen Kleine Meers, Maasband en Veldschuur worden als buurtschappen van het dorp Meers beschouwd, maar liggen voor de postadressen geheel of grotendeels 'in' Stein (omdat Meers voor 1982 in de gemeente Elsloo lag en de buurtschappen altijd al geheel of grotendeels in de gemeente Stein hebben gelegen). Kleine Meers en Veldschuur zijn zelfs aan Meers vastgegroeid. In het postcodeboek wordt Meers helemaal niet genoemd (zelfs niet met verwijzing naar Elsloo of Stein). Door deze postadres-indeling is er zelfs een straat in Meers die qua postadressen zogenaamd 'in' twee dorpen ligt (behalve in Meers...): Lindendriesstraat 2 t/m 62, 6171 PZ Stein respectievelijk Lindendriesstraat 1 t/m 63, 6181 NB Elsloo (kennelijk liep voor de herindeling van 1982 de grens tussen de gemeenten Stein en Elsloo daar midden door de straat). Terwijl die straat dus niet in Stein of in Elsloo ligt, maar in Meers, meer in het bijzonder in de buurtschap Kleine Meers. Geografisch bijzonder is ook dat Meers (voorheen Groot Meers) en Kleine Meers tegenwoordig 1 bebouwde kom vormen en tegenwoordig dus kennelijk gezamenlijk als dorpskern Meers worden beschouwd, terwijl het oorspronkelijke dorp voor de postadressen 'in' Elsloo ligt, en de buurtschap Kleine Meers voor de postadressen grotendeels 'in' Stein, en maar voor een klein deel 'in' Elsloo ligt. Kom daar als argeloze burger maar eens uit…

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
(Grwoat) Meas. Maar sommigen vinden dat dat eigenlijk Maes zou moeten zijn.

Oudere vermeldingen
Oudere spellingen en schrijfwijzen van de dorpskern zijn Grote Meers, Groot-Meers, 1840 Meersch.

Terug naar boven

Ligging

Meers ligt in de ‘slinger’ van de Maas, met Maasband, Kleine Meers en Veldschuur op het ‘bijna-eiland’ tussen Julianakanaal en Maas, N van de A76 Heerlen-Antwerpen, W van Stein.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Meers 75 huizen met 354 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp, inclusief de buurtschappen Kleine Meers, Maasband, Veldschuur en De Weerd, ca. 550 huizen met ca. 1.300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Meers behoort met de genoemde buurtschappen tot de Maasdorpen die in het verleden op gezette tijden door de Maas geheel of gedeeltelijk werden overstroomd. In 1880, 1920, 1925, 1993 en 1995 werden bewoners op de vlucht gedreven door het dreigend stijgende water. In 1880, 1993 en 1995 brak het kolkende maaswater op verschillende plaatsen door de dijken. In 1880 werd rond de kerst de dijk over 170 meter weggeslagen. De buurtschap Maasband, iets noordelijker gelegen, werd geheel geïsoleerd, de inwoners hadden niet allemaal tijdig kunnen vluchten. De inwoners van Meers hadden zich wel allen met hun vee en huisraad naar Stein in veiligheid kunnen brengen. Ook talloze andere plaatsen in de regio zijn in 1880 overstroomd. Om de schade van de catastrofe uit 1880/81 te herstellen en nieuwe overstromingen te voorkomen in Stein-Elsloo werd op 7 september 1881 (bij Koninklijk Besluit) het Waterschap Groote Meers opgericht.

Ondanks de inspanningen ter verbetering van de dijken, ontsnapte het dorp in 1920 maar net aan een volgende ramp. De inwoners moesten ‘met have en goed’ vluchten voor het dreigende gevaar. In 1925 echter brak de Maas in Meers weer door de dijk, op dezelfde plaats als in december 1880. De watersnood in 1925/26 veroorzaakte veel materiële schade aan dieren, huizen en goederen, maar er vielen geen persoonlijke slachtoffers. Er werd een nooddijk aangelegd, die op 19 februari 1926 ook over een grote lengte doorbrak. Eind 1926 / begin 1927 weer hersteld, verhoogd en verzwaard. Het gemeenteverslag vermeldt: “Waar de dijk thans 80 cm. hooger ligt dan voorheen en de aansluitende gedeelten ook op die hoogte gebracht zijn, mag verondersteld worden dat een herhaling van een zodanigen ramp naar menschelijke berekening uitgesloten is.”

Op 13 december 1942 besloot het bestuur van het Waterschap de Groote Meers het waterschap per 1/1/1943 op te heffen, onder meer omdat ‘de dijken, bij het waterschap in onderhoud, de laatste jaren zodanig waren versterkt en onderhouden dat helemaal niet meer gevreesd hoefde te worden voor dijkdoorbraak als deze dijken in de toekomst althans doelmatig zouden worden onderhouden door de gemeenten Elsloo en Stein’. Dat de geciteerde ‘voorspellingen’ slechts op slechte menselijke berekening waren gebaseerd, bleek uit de overstromingen in 1993 en 1995, op de ‘gebruikelijke’ plekken. Met de overstromingen die in 1995 ook in Gelderland tot spectaculaire evacuaties en navenante TV-reportages hadden gezorgd, werd ‘de watersnood in de provincie’ een nationale aangelegenheid. Kort na deze watersnood heeft de regering een Deltaplan opgesteld en uitgevoerd. Sinds 1998 is hard gewerkt aan de nieuwe dijken rondom het dorp die voor extra bescherming moeten zorgen.

- Op de dorpssite van Elsloo vindt u ca. 20 artikelen over de geschiedenis van Meers (en de bijbehorende buurtschappen), door Guus Peters.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan Meers (2013).

- De in 2015 gerealiseerde dorpsdagvoorziening 'Bie Gerda' voorziet met inzet van vele vrijwilligers in de behoefte van het dorp aan een centrale en toegankelijke plek voor o.a. de oudere Meersenaren met een ondersteuningsvraag. 'Bie Gerda' is een initiatief van Stichting Dorpsdagvoorziening Meers met medewerking van Gemeente Stein, Provincie Limburg en vele vrijwilligers en sponsoren. Men biedt gezelligheid en leuke activiteiten voor alle leeftijden. Vrijwilligers en professionele krachten werken er letterlijk en figuurlijk samen. Waar nodig kunt u ‘Bie Gerda’ terecht voor individuele, vaak praktische hulp. Ook vindt u er een praktijk voor fysiotherapie, osteopathie en ergotherapie. ‘Bie Gerda’ is een kennis- en ervaringscentrum voor mantelzorg. U hunt hulpmiddelen lenen zoals rollaters en krukken. Andere voorzieningen volgen.

- De basisschool van Meers is na afloop van schooljaar 2015-2016 gesloten. Wegens een structureel dalend leerlingenaantal was het aantal leerlingen te klein geworden. De kinderen uit dit dorp gaan sindsdien naar het IKC in Stein.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Meers heeft 4 rijksmonumenten.

- De inwoners van Meers behoorden tot 1932 bij de parochie Elsloo. In 1894-1895 werd in Meers een houten noodkerkje gebouwd. Dit werd in 1910 vervangen door een stenen kerkgebouw, naar een ontwerp van Egide Joosten en gebouwd door J. Turlings. In de loop van de jaren twintig werd deze kerk vergroot en verfraaid. In 1932 wordt het dorp een zelfstandige parochie, toegewijd aan de H. Jozef.

- Maasmonument van Piet Berghs, aan de westrand van het dorp. Dit monument is naar aanleiding van de overstromingen van 1994 en 1995 geplaatst en heeft als titel ‘Lichtvanger’. Op vaste tijden vangen de trechters het zonlicht en projecteren dat in de grote stenen trechter.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zondag eind september is er in Meers een gezellige entreevrije Jaarmarkt voor jong en ouder. Ze bieden een groot aanbod aan kraampjes, een hapje en een drankje en live muziek. Voor de kinderen is er een kindermarkt en een breed aanbod in spellen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De afgelopen jaren zijn vele tonnen grind vanuit de Maas bij Meers richting de haven in het Julianakanaal gegaan. In het kader van Operatie Grensmaas zijn de ontgrindingen oppervlakkig(er) uitgevoerd om nieuwe natuur te kunnen realiseren. Proefproject Meers, met een oppervlakte van 46 hectare en een rivierlengte van 2 km, is in 1998 aangewezen als voorbeeldproject voor de beoogde landschappelijke veranderingen in het gebied van de Grensmaas. Het project is uitgevoerd van tussen 2000 en 2006.

De eerste tekenen van de ‘levende Grensmaas’ zijn hier al zichtbaar: de rivier kan al breed uitwaaieren over zand- en grindbanken en de vele planten en dieren bieden al een voorproefje van wat er straks langs de gehele Grensmaas (dat wil zeggen van Maastricht tot Roosteren) te zien zal zijn. De eerste grindbanken met stroomversnellingen zijn gevormd. Op de grindbanken zijn sinds 1998 ontelbare zaden gekiemd. De eerste met wilg en populier begroeide lage grindbanken zijn al een feit en de ‘wilde’ kudden koniks (paarden) en galloways (runderen) doen als ‘grote grasmaaiers’ hun werk. - Nadere informatie over het proefproject Grensmaas bij Meers. In 2009 is op deze locatie de zeldzame Kleine Tanglibel gesignaleerd, wat erop duidt dat de natuurontwikkeling hier goed vordert. Overigens blijft het dorp tot in 2024(!) het decor van grindwinning en natuurontwikkeling. - Op deze kaart van Meers e.o. is mooi te zien hoe het dorp de afgelopen en komende jaren het bruisende hart is van ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en natuur. - Fotoserie van de Grensmaas bij Meers door fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Meers van fotograaf Martin Stevens.

- Website Meers in Beeld.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Meers.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Meers op Facebook.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Meers.

Reactie toevoegen