Malden

Plaats
Dorp
Heumen
Rijk van Nijmegen
Gelderland

Malden

Terug naar boven

Status

- Malden is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Rijk van Nijmegen, gemeente Heumen.

- Onder het dorp Malden valt ook een deel van de buurtschap Bovendorp.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1247 Maldene, 1268 Malden.

Naamsverklaring
Waarschijnlijk een afleiding van het Germaanse malþa-*, ontstaan uit maþla-* (met metathesis), het Oudsaksische mathal 'volksvergadering, gerechtsplaats', het Gotische maþl, het Oudhoogduitse mahal, Madal-.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Malden ligt aan het Maas-Waalkanaal en N van de rivier de Maas en ligt verder OZO van de dorpen Alverna en Wijchen, Z van de stad Nijmegen, ZW van de dorpen Heilig Landstichting, Berg en Dal, Ubbergen en Beek, W van de dorpen Groesbeek en De Horst, WNW van het dorp Breedeweg, NW van de dorpen Molenhoek, Mook, Plasmolen, Middelaar en Milsbeek, N van de dorpen Katwijk en Cuijk, NNO van het dorp Beers, NO van de dorpen Heumen, Linden en Gassel en de Kraaijenbergse Plassen, ONO van het dorp Overasselt en de stad Grave en O van de dorpen Nederasselt en Balgoij.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Malden 94 huizen met 680 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 4.600 huizen met ca. 11.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Voor nadere informatie over de geschiedenis van dit dorp kun je terecht bij Stichting Heemkunde Malden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Rijksweg door Malden (de N844), een van de drukste provinciale wegen van Gelderland (volgens de gemeente zijn er 7 miljoen verkeersbewegingen per jaar), wordt in 2019 gerenoveerd en heringericht. Het betreft het gedeelte tussen de Jan J. Ludenlaan en de Nijmeegse Scheidingsweg. Het geluidsreducerende wegdek wordt vernieuwd. Er worden wadi’s aangelegd waardoor regenwater beter kan worden afgevoerd. Ook worden er ‘kleine verkeersmaatregelen’ getroffen. Zo wordt de inrit naar de McDonald’s aangepast om het daar voor fietsers en automobilisten veiliger te maken. Het grootschalig onderhoud stond al eerder in de planning, maar is uitgesteld toen uit onderzoek bleek dat de riolering onder de weg op veel plekken van slechte kwaliteit was. De provincie Gelderland, eigenaar van de weg, en de gemeente Heumen hebben daarom eerst uitgezocht welke delen van de riolering vervangen moesten worden, om dat bij het groot onderhoud in een keer te kunnen meenemen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Malden heeft 1 rijksmonument.

- Malden heeft 7 gemeentelijke monumenten.

- De huidige St. Antonius Abtkerk in Malden (Kerkplein 4) verving de van oorsprong middeleeuwse voorganger, die in de naoorlogse jaren te klein was geworden. De kerk is ingewijd in 1960 en is ontworpen door architect J.W.C.J. Bijnen (1916-1993), onder invloed van de Bossche School van Dom H. van der Laan. Het is een grote, rechthoekige zaalkerk, opgetrokken in breuksteen en beton, die aan drie zijden door een glas-in-loodwand wordt afgesloten. Op de zuidoostelijke hoek bevindt zich een semi-vrijstaande doopkapel, bekroond door een kleine klokkentoren. Aan de voorzijde staat een portaal met drie toegangen. De grote glas-in-loodwand uit de bouwtijd van J. Martens bevat een deels figuratieve voorstelling van onder andere de Wonderbaarlijke Visvangst. De kerk is een belangrijk werk uit het oeuvre van Bijnen, waarbij destijds is gepoogd de traditionele (liturgische) richtlijnen in de RK kerkbouw te laten aansluiten bij een authentieke moderne stijl, mede beïnvloed door Van der Laan en de Franse architect Le Corbusier. Erfgoedvereniging Bond Heemschut-Gelderland heeft de gemeente Heumen in 2013 verzocht om de kerk van St. Antonius Abt met de aangrenzende pastorie op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.

- Het Accordeonmuseum en Harmonicamuseum in Malden biedt je een overzicht van het ontstaan en de ontwikkeling van tonginstrumenten. Je vindt er een uitgebreide collectie accordeons, (mond)harmonica's, concertina's, bandoneons en aanverwante instrumenten. Tevens staat er de grootste accordeon ter wereld. Met een geluidsrondleiding (Nederlands of Duits) krijg je interessante informatie en muziekfragmenten te horen. Enkele hoogtepunten zijn: De Grote Fiers, de grootste accordeon ter wereld. Deze accordeon is maar liefst 1,90 meter hoog en is in 1928 gebouwd bij Scandalli in Italië; in de Hall of Fame - een unieke verzameling mondharmonica's, verzameld door Art M. Daane - vind je mondharmonica's van bekende en beroemde spelers, zoals Ronald Reagan, Jean 'Toots' Thielemans en het Hotcha Trio; de kleine, groene concertina van Tom Manders, beter bekend als Dorus; enkele instrumenten van Nederlandse bouwers, zoals Bernard Vos, Cees Eekels en Frans van der Aa. Verder bieden wij de mogelijkheid om zelf een instrument ter hand te nemen! Altijd al eens op een accordeon, harmonica, melodica of mondharmonica willen spelen? Dat kan!
In het museum vind je een tafel vol instrumenten waar je naar hartenlust kunt uitproberen. In hetzelfde pand bevindt zich ook accordeonspeciaalzaak Kuik Accordeons.

- Gevelstenen in Malden.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Heumens Genieten (weekend in april) is het podium waar lokale bedrijven en maatschappelijke organisaties uit de gemeente Heumen bij elkaar komen op het Kerkplein in Malden. Er zijn activiteiten op het gebied van kunst, actief, culinair, live muziek en kindervermaak.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Bosgebied Heumensoord NO van Malden is grotendeels in bezit van de gemeente Nijmegen, deels in bezit van waterleidingbedrijf Vitens die er water wint voor de gemeenten Nijmegen, Heumen, Groesbeek, Ubbergen en Millingen aan de Rijn. Het gebied wordt beheerd door Natuurmonumenten.

- "Landgoed Grootstal - gelegen in het uiterste N van het grondgebied van Malden, direct Z van de Nijmeegse Grootstalselaan - is gesticht op historische grond, van origine een middeleeuwse ontginningsboerderij "Groote Stal". Totdat het erf in de vroege 20e eeuw door het echtpaar De Bruijn-van Roggen werd uitgekozen om er een 'buiten' te stichten. Daarmee schaarde het zich bij de 19e-eeuwse Ring van Arcadië: een wijde kring van landgoederen en buitenplaatsen, op gevoeglijke afstand van de Nijmeegse vesting. Door het vroegtijdig overlijden van de opdrachtgever is de buitenplaats in 1917 verkocht aan mr. M.C.T.M. baron van Hövell tot Westerflier (1887-1956). Opgegroeid op landgoed Gnadenthal (bij Kleef), legde deze al op jonge leeftijd de basis voor dit nieuwe landgoed, door de omliggende gronden via talloze kleine transacties geduldig aaneen te smeden en in cultuur te brengen. Daarbij bleven de kavelstructuren uit het oude kampenlandschap grotendeels intact. Daardoor vertoont Grootstal nog altijd een diversiteit aan landschappelijke sferen.

Anders dan een buitenplaats, verenigt een zelfredzaam landgoed zowel ideële als nuttige functies. Voor de kostbare instandhouding van waardevol erfgoed is de opbrengst uit renderende functies nodig. Zo gaan op Landgoed Grootstal in Malden nut, schoonheid en toewijding al honderd jaar hand in hand. Inmiddels zet de 3e en 4e generatie zich in om het geheel in stand te houden en gezond over te dragen aan toekomstige generaties. Intussen heeft de verstedelijking het tussenliggende buitengebied verdrongen en is dit nog het enige 'functionerende' landgoed uit die hele serie. Terwijl bepaalde functies zijn afgevallen, er andere zijn bijgekomen en ook het landschap hier en daar is geëvolueerd, is de constante factor nog steeds: het streven naar evenwicht tussen ecologie, economie en de menselijke maat. Grootstal blijkt intussen 'het best bewaarde geheim van Nijmegen'. Omdat de stedelijke druk groot is en de ecologische waarden kwetsbaar, is het landgoed alleen op gezette tijden (bijv. tijdens de jaarlijkse Open Dagen) en op afspraak toegankelijk.

Landgoed Grootstal is al honderd jaar een particulier landgoed ‘in bedrijf’. Onveranderd is het landhuis: al drie generaties het kloppend hart, met daar omheen de tuinen, de boomgaard, het dassenbosje en het akkerland. Met veel respect voor gisteren en met het oog op morgen wordt er nu nog steeds gewoond, gewerkt en ontwikkeld. Maar in die laatste eeuw is de context van het landgoed drastisch veranderd. Het buitengebied is nu een stedelijke omgeving, met grote gevolgen voor het functioneren van het landgoed zelf. Op zoek naar nieuwe antwoorden heeft Landgoed Grootstal in Malden zich de laatste decennia ontplooid tot een broedplaats voor duurzaamheid. Via actuele thema's als voedsel, duurzaam ondernemen, kunst en onderwijs tracht het landgoed nu een brug te slaan tussen Stad en Land. Ontdek wat je kunt doen op het landgoed en kijk ook eens in de Publieksagenda."

Terug naar boven

Eten en drinken

- "Zelfoogstmoestuin Het Heerlijke Land (op Landgoed Grootstal, in het uiterste N van het grondgebied van Malden, bij Sint Jacobsweg 13a) werkt volgens het CSA-model. CSA staat voor Community Supported Agriculture. Hierbij ondersteunt de lokale gemeenschap een kleinschalig landbouwinitiatief, dat voorziet in vers en gezond voedsel. Als deelnemer maak je van dichtbij kennis met het verhaal achter je voedsel. Je kent de mensen die jouw voedsel verbouwen, en hoe ze dat doen. Vertrouwen in elkaar en zorg voor mens, land en omgeving vormen de basis van een duurzame relatie tussen deelnemers, tuinder en tuin.

Hoe werkt het? Als deelnemer koop je een aandeel in de oogst van het seizoen. Je betaalt je aandeel aan het begin van het jaar. De tuinder is daarmee verzekerd van de afzet en kan investeren in onder meer de zaden en het plantgoed, maar ook compost en gereedschap, om jouw groenten te telen. Daartegenover staat dat de tuinder zich er maximaal voor inspant dat de deelnemers per week gemiddeld ten minste 5 tot 6 soorten groente kunnen oogsten. In 2017 waren er gemiddeld 9 verschillende groenten per week te oogsten en in 2018 7,5. Zo heb je van mei t/m november verse groenten direct van het land. Omdat de tuinder ook afhankelijk is van het weer kan de oogst van jaar tot jaar verschillen. Door wisselteelt en een aanbod van veel verschillende soorten groenten wordt dit risico beperkt. Aan het eind van het jaar evalueren de tuinder en de deelnemers het afgelopen oogstseizoen en bepalen ze samen wat er het volgend seizoen geteeld zal worden. Naast oogsten kun je als deelnemer meedoen aan activiteiten en genieten van de landelijke sfeer en het contact met andere deelnemers. Ook kun je vrijwillig en vrijblijvend op de tuin meewerken."

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Patricia Rehe van Studio Braaf uit Molenhoek heeft van 2015 t/m 2015 2x per jaar het prachtige glossy magazine Dorps gemaakt, voor inwoners van Malden en Molenhoek. Het magazine werd huis aan huis verspreid en de 7 edities zijn via de link ook online te lezen. Nog altijd de moeite waard om te lezen, lijkt ons, omdat er ook veel 'tijdloze' artikelen in staan die ook nu nog naslagwaarde hebben.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Malden en - idem alg..

Reactie toevoegen